IV KKN 29/01 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KKN 29/2001

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 marca 2001 r.

Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na posiedzeniu w składzie

następującym:

Przewodniczący: SSN

- Jacek Sobczak

Sędziowie: SN:

- Wiesław Maciak (spraw.)

- Lidia Misiurkiewicz

po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2001 r. na podstawie art. 535 § 32 kpk

sprawy K. G.

skazanego z art. 124 § 1 kw

z powodu kasacji na korzyść, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich

sygn. RPO/310892/99/II/MS

od wyroku Sądu Rejonowego w K.

z dnia 23 marca 1999 r., sygn. II Kws …/98/S

utrzymującego w mocy orzeczenie Kolegium ds. Wykroczeń w S. przy Sądzie

Rejonowym w K.

z dnia 16 listopada 1998 r., sygn. Kw …/98

- uchyla zaskarżony wyrok i postępowanie w stosunku do K.

G. o popełnienie wykroczenia z art. 124 § 1 kw, w oparciu o

art. 17 § 1 pkt 6 kpk w zw. z art. 45 § 1 kw – umarza;

- kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Orzeczeniem Kolegium ds. Wykroczeń w S. przy Sądzie Rejonowym z

dnia 16 listopada

1998 r., K. G. uznany został winnym tego, że w dniu 23

września 1998 r. około godz. 12 00 w miejscowości S. umyślnie przejechał

samochodem marki „Żuk”

psa o wartości 200 zł na szkodę A. K., to jest

popełnienia wykroczenia z art. 124 § 1 kw, za który to czyn Kolegium

wymierzyło obwinionemu karę grzywny w wysokości 300 zł, orzekając

jednocześnie wobec niego obowiązek zapłaty równowartości wyrządzonej

szkody w kwocie 200 zł na rzecz pokrzywdzonego (k. 16).

W wyniku złożonego od tego orzeczenia przez Kr. G. odwołania, Sąd

Rejonowy , wyrokiem z dnia 23 marca 1999 r. zaskarżone orzeczenie utrzymał

w mocy (k. 24).

Kasację na korzyść od powyższego wyroku, w trybie art. 521 kpk, wniósł

rzecznik

Praw

Obywatelskich,

zarzucając

„rażące

naruszenie

prawa

procesowego, mogące mieć istotny wpływ na treść wyroku, a mianowicie art.

512 § 4 kpk, polegające na odstąpieniu od wezwania i przesłuchania na

rozprawie odwoławczej świadków A. K. i E. K. pomimo, że – jak wynika z

uzasadnienia wyroku – zeznania tych osób miały istotne znaczenie dla

rozstrzygnięcia sprawy i stanowiły podstawę orzeczenia, a nadto świadkowie ci

stwierdzili okoliczności, których oskarżony K. G. w swoich wyjaśnieniach

przed Kolegium oraz w odwołaniu zaprzeczał”.

W oparciu o przytoczony wyżej zarzut Rzecznik Praw Obywatelskich

wniósł o „uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania w

stosunku do K. G. – w oparciu o przepis art. 17 § 1 pkt 6 kpk w zw. z art. 45 § 1

kw – z powodu ustania karalności wykroczenia”.

W tym stanie sprawy Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich jest zasadna w stopniu

oczywistym.

Zgodzić się bowiem należy z wywiedzionym w niej poglądem, że

orzeczenie Sadu zapadło z rażącym naruszeniem art. 512 § 4 kpk polegającym

na tym, że Sąd Rejonowy odstąpił od wezwania na rozprawę odwoławczą i nie

przesłuchał świadków A. K. i E. K. Jak wynika z treści uzasadnienia

zaskarżonego wyroku Sadu Rejonowego zaaprobował ustalenia

faktyczne

Kolegium ds. wykroczeń, poczynione w oparciu o relacje wymienionych osób

(k. 26-28), a zatem zeznania te miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia

sprawy, zaś okolicznościom podniesionym przez tych świadków obwiniony

zarówno w swoich wyjaśnieniach, jak i w odwołaniu, stanowczo zaprzeczył.

Dopuszczalne zaś, w świetle art. 512 § 4 kpk, odstąpienie od wezwania

na rozprawę odwoławczą świadków i biegłych może zaistnieć wówczas, gdy ich

zeznania – według przewidywań – nie będą miały znaczenia dla rozstrzygnięcia

sprawy i nie będą stanowiły podstawy orzeczenia. Przyjęcie odmiennej

interpretacji tego przepisu nie dałoby się bowiem pogodzić z brzmieniem art.

392 kpk, stosowanym w postępowaniu przed sądem rejonowym w związku z

treścią art. 510 i 512 § 1 kpk oraz art. 458 kpk.

Wnioski wypływające z zastosowania w postępowaniu toczącym się na

skutek wniesienia odwołania od orzeczenia Kolegium ds. wykroczeń art. 392

kpk, sprowadzają się do uznania, że w postępowaniu tym sąd nie jest władny

odczytywać na rozprawie innych protokołów zeznań świadków niż te, które

sporządzone zostały przed sądem.

Skoro zaś, zgodnie z art. 409 kpk (stosowanym w zw. z art. 510 i 512 § 1

kpk oraz art. 458 kpk), podstawę wyroku stanowić mogą wyłącznie

okoliczności ujawnione w toku rozprawy głównej, sąd rejonowy nie może

swojego wyroku

oprzeć na zeznaniach świadków, których nie przesłuchał

(vide: wyrok SN z dnia 20 października 1998 r., sygn. V KKN 401/99 –

OSNKW 1999, z. 11-12, poz. 80).

Obowiązkiem sądu było przesłuchanie bezpośrednio na rozprawie

wskazanych świadków, skoro na dowodach z ich zeznań zamierzał oprzeć

swoje orzeczenie, co w realiach rozpoznawanej sprawy właśnie miało miejsce,

bowiem na ich zeznaniach w istocie oparł wydane orzeczenie.

W tej sytuacji stosując art. 535 § 3 kpk należało, w oparciu o art. 438 pkt

2 kpk w zw. z art. 518 kpk, zaskarżone kasacją Rzecznika Praw Obywatelskich

orzeczenie Sądu Rejonowego uchylić i postępowanie w stosunku do K. G., na

podstawie art. 17 § 1 pkt 6 kpk w zw. z art. 45 § 1 kw umorzyć z uwagi na

przedawnienie karalności wykroczenia.

Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Przewodniczący SSN: (Jacek Sobczak)

Sędziowie SN: (Wiesław Maciak)

f/jw

(Lidia Misiurkiewicz)