IV KKN 251/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KKN 251/98

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 lutego 2002 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Józef Szewczyk (przewodniczący)

SSN Marian Buliński

SSN Marek Sokołowski (spraw.)

Protokolant Ewa Sokołowska

przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Bogumiły Drozdowskiej

w sprawie V. B.

skazanego z art. 80 § 3 uks

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 19 lutego 2002 r.,

kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego

od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K.

z dnia 20 stycznia 1998 r., sygn. akt VI Ka […]

utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w R.

z dnia 3 października 1997 r., sygn. akt II K […]

1. uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok

Sądu Rejonowego i skazanego V. B. uniewinnia od przypisanego

mu czynu,

2. kosztami sądowymi postępowania w sprawie obciąża Skarb

Państwa,

3. zarządza zwrot na rzecz V. B. kwoty 300 (trzysta) złotych

uiszczonej tytułem opłaty od kasacji.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w R. wyrokiem z dnia 3 października 1997 r. sygn. akt

II K […] uznał V. B. za winnego tego, „że w dniu 3 kwietnia 1995 r.

przekraczając granicę państwa z Czech do Polski , w drodze z Włoch

w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego, przez drogowe przejście

graniczne w C. nieumyślnie naraził Skarb Państwa na uszczuplenie cła

w kwocie 44.287 zł 70 gr, przez to, że w wyniku niedbalstwa nie zapoznał się

z treścią dokumentów celnych i w trakcie odprawy celnej nie okazał wszystkich

żądanych dokumentów, co spowodowało, że do odprawy celnej przedstawił

fakturę z zaniżoną ceną przywożonych do Polski w Włoch 256 worków

z niekonfekcjonowanymi

rajstopami

o

wadze

3.323

kg,

worków

z niekonfekcjonowanymi pończochami o wadze 1.062 kg, 1 karton z maszynką

do wykańczania pończoch, 30 kartonów z regałami do rajstop, 80 paczek

z torebkami do pakowania rajstop, 40 kartonów z ekspozycją oraz 2 kartony

z wzorami kolorów, chociaż powinien i mógł przewidzieć możliwość zatajenia

rzeczywistych

cen

przedmiotowych

towarów

przez

inne

osoby”

–

to jest przestępstwa z art. 80 § 3 uks i za to skazał go na karę grzywny

w kwocie 3.000 zł.

Sąd Wojewódzki w K. – po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez

prokuratora i obrońcę oskarżonego – wyrokiem z dnia 20 stycznia 1998 r.

sygn. akt VI Ka […] utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w R..

Powyższy wyrok zaskarżył kasacją obrońca oskarżonego zarzucając:

I. rażące naruszenie prawa materialnego a to :

1. art. 7 § 2 kodeksu karnego polegające na przypisaniu oskarżonemu

winy nieumyślnej,

2. art. 16 kodeksu karnego polegające na przypisaniu oskarżonemu

sprawstwa,

3. art. 2 pkt 6 i art. 48 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. prawo celne

polegające na przyjęciu, że oskarżony był podmiotem dokonującym

obrotu towarowego z zagranicą,

4. art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. prawo celne polegające

na błędnej interpretacji jego treści poprzez uznanie, że oskarżony miał

obowiązek przedłożenia polskim organom administracji celnej dowodu

włoskiej odprawy celnej,

II. rażące naruszenie prawa procesowego, mające wpływ na treść wyroku:

1. art. 3 § 3 kpk polegające na braku oceny podanej przez oskarżonego

wersji rozmowy ze świadkiem M. S.,

2. art. 4 § 1 kpk polegające na wydaniu orzeczenia bez uwzględnienia

wskazań doświadczenia życiowego poprzez nieuwzględnienie braku

motywów do przestępczego działania oskarżonego.

Nadto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej obrońca zarzucił, że orzekające

w tej sprawie sądy nie uzasadniły dlaczego przyjęły za prawdziwą wartość

towaru na podstawie włoskich dokumentów odprawy celnej, a sąd odwoławczy

nie rozważył wszystkich zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy.

Rozstrzygając sprawę Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest zasadna. Kasację rozpoznaje Sąd Najwyższy w granicach

podniesionych zarzutów, a rozpoznaniu podlegają także zarzuty podniesione

w jej uzasadnieniu. Nie jest także niezbędne, by w podniesionym zarzucie

obrazy prawa prawidłowo określony został przez skarżącego naruszony przepis

prawa wystarczy, że sprecyzowane zostało na czym obraza prawa polegała.

W pierwszej kolejności rozpoznania wymaga zarzut obrazy prawa

procesowego skierowany przeciwko orzeczeniu sądu odwoławczego – czyli

zarzut sformułowany w uzasadnieniu skargi. Jest to zarzut obrazy art. 406 § 2

kpk z 1969 r. (obowiązującego w chwili orzekania przez Sąd Wojewódzki)

nakazującego podać w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego dlaczego sąd

ten uznał zarzuty apelacji za niezasadne.

Obrońca oskarżonego zarzucił w apelacji (k. 260), że w postępowaniu

nie ustalono

faktycznej

wartości przewożonego

że

ta

Jest oczywiste,

okoliczność

miała

przez granicę towaru.

podstawowe

znaczenie

dla rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli prawidłowe było określenie wartości

w dokumentach przedstawionych do odprawy celnej na polskiej granicy,

to wówczas nie mogło dojść do narażenia Skarbu Państwa na uszczuplenie cła.

Zauważyć należy, że w toku postępowania sądowego (przed wydaniem

pierwszego, następnie uchylonego, wyroku Sadu Rejonowego) interwenienci

wnosili o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego celem ustalenia faktycznej

wartości zakwestionowanego towaru (k. 135v) i wniosek ten nie został

uwzględniony (k. 157).

W uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego z dnia

3 października 1997 r. brak jest jakichkolwiek ustaleń co do tego jaka była

rzeczywista wartość towaru przedstawionego przez oskarżonego do odprawy

celnej, a zatem podniesiony w apelacji zarzut w tym zakresie wymagał

dogłębnego

rozważenia.

Uzasadnienie

zaskarżonego

wyroku

Sądu

Wojewódzkiego całkowicie pomija ten zarzut i przez to wskazuje, że nie został

on rozpoznany.

Okoliczności powyższe dają podstawę do stwierdzenia, że zaskarżone

orzeczenie zapadło z rażącym naruszeniem przepisu art. 406 § 2 kpk z 1969 r.

Uchybienie to mogło mieć wpływ na treść orzeczenia bowiem nie ma

dostatecznych przesłanek do stanowczego ustalenia, że wartość określona

w dokumentach przeznaczonych do włoskiej odprawy celnej była prawidłowa.

Nie można wykluczyć istnienia powodów do jej zawyżenia. Znamienne jest, że

wartość towarów w dokumentach przeznaczonych do włoskiej odprawy celnej

określona została na kwotę 236.600 zł, a do polskiej odprawy na kwotę

33.343 zł (k. 3), zaś towary te zostały sprzedane przez organa administracji

celnej za kwotę 21.306 zł (k. 141). W tym stanie ustalenie, że rzeczywista

wartość przedmiotowych towarów wynosiła 236.600 zł należy uznać

za dowolne, a podniesiony w kasacji zarzut obrazy art. 4 § 1 kpk z 1969 r.

za trafny właśnie w tym zakresie.

Wyżej omówione okoliczności uzasadniają uchylenie zaskarżonego

wyroku, co z kolei nakazuje uwzględnić zmianę stanu prawnego w następstwie

wejścia w życie kodeksu karnego skarbowego. W kodeksie tym nie ma

odpowiednika przestępstwa określonego w art. 80 § 3 uks. Art. 87 kks

przewiduje tylko odpowiedzialność karną za umyślne wprowadzenie w błąd

organu celnego i narażenie przez to Skarbu Państwa na uszczuplenie należności

celnej (por. art. 4 § 1 kks). Zgodnie z regułą sformułowaną w art. 2 § 2 kks

w sprawie niniejszej należy stosować nową ustawę – czyli wobec depenalizacji

czynu przypisanego oskarżonemu uniewinnić go.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

O kosztach sądowych orzeczona na podstawie art. 632 pkt 2 kpk,

a o opłacie od kasacji na podstawie art. 527 § 4 kpk.

Przewodniczący: SSN (Józef Szewczyk)

Sędziowie: SN (Marian Buliński)

aw

f/es

SN (Marek Sokołowski)