IV KKN 120/97 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KKN 120/97

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 października 2001 r.

Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie

następującym:

Przewodniczący: Sędzia SN

Wiesław Kozielewicz

Sędziowie SN:

Halina Gordon-Krakowska

Zygmunt Stefaniak (spr.)

Protokolant: Ewa Sokołowska

przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Józefa Gemry

po rozpoznaniu w dniu 24 października 2001 r.

sprawy W. B.

skazanego z art. 167 § 1 w zw. z art. 212 § 1 d.kk

z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę

od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K.

z dnia 21 listopada 1996 r., sygn. akt IV Ka […]

utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K.

z dnia 9 sierpnia 1996 r., sygn. II K […]

- uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok

Sądu Rejonowego w K. i sprawę oskarżonego W. B. przekazuje

do rozpoznania sądowi pierwszej instancji

- zarządza zwrot opłaty w kwocie 300 zł na rzecz W. B.

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 9 sierpnia 1996 r., sygn. akt

II K […] W. B. uznany został za winnego tego, że „w dniu 21 kwietnia 1995 r.

w K., działając z inną osobą – dokonał w budynku będącego jego własnością

rozbiórki dachu oraz stropu nad pomieszczeniem mieszkalnym wynajmowanym

przez J. i W. R., uniemożliwiając im korzystanie z tego pomieszczenia

oraz spowodował

swym

działaniem

zniszczenie

mienia

stanowiącego

wyposażenie mieszkania o łącznej wartości 10.031,- zł na szkodę wyżej

wymienionych”, tj. popełnienia przestępstwa z art. 167 § 1 d.kk w zw. z art. 212

§ 1 d.kk w zw. z art. 10 § 2 d.kk i za to, skazany został na karę ośmiu miesięcy

pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres

próby dwóch lat, grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych, nawiązkę w kwocie

100 (stu) złotych oraz zapłatę kwoty 10.031 zł na rzecz J. i W. R. tytułem

zasądzonego powództwa cywilnego.

Od orzeczenia tego apelację wniósł obrońca oskarżonego zarzucając:

1) obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wyroku,

2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, który miał

wpływ na jego treść

i dlatego też, wniósł o:

- zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od zarzutu

popełnienia przestępstwa z art. 167 § 1 d.kk, 212 § 1 d.kk

ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

sądowi I instancji.

Sąd Wojewódzki w K., wyrokiem z dnia 21 listopada 1996 r., sygn. akt

IV Ka […] zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.

Od orzeczenia tego kasację wniósł obrońca skazanego zarzucając „rażące

naruszenie prawa procesowego mające wpływ na treść wyroku, a mianowicie:

- art. 406 § 2 d.kpk przez brak podania – dlaczego zarzut uchybienia

procesowego polegającego na nieprzesłuchaniu J. B. – Sąd Odwoławczy

uznał za bezzasadny,

- art. 357 i 372 § 1 p. 1 d.kpk polegające na tym, że odmówiono wiary

dowodowi z wyjaśnień J. B. – bez ujawnienia i omówienia tego dowodu

w uzasadnieniach orzeczeń,

- art. 2 § 1 p. 2 d.kpk i art. 152 d.kpk – przez nieprzeprowadzenie dowodu

z zeznań lub wyjaśnień J. B..”

i dlatego, wniósł o uchylenie obu wyroków wydanych w toku postępowania i

przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W związku z powyższym, Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Kasacja jest zasadna. Generalne zasady procedowania nakazują organom

prowadzącym postępowanie karne badać oraz uwzględniać wszystkie

okoliczności przemawiające zarówno na korzyść jak i na niekorzyść

oskarżonego. Osiągalne jest to jedynie wówczas, gdy przedmiotem oceny sądu

jest cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, tj. bez pominięcia istotnych

jego części. W zaskarżonej sprawie, tak rozumianej oceny nie przeprowadzono.

W toku postępowania przygotowawczego ojciec skazanego J. B. wyjaśnił,

że przy naprawie dachu nie było jego syna, a prace wykonali najęci robotnicy.

Te jego wyjaśnienia, korespondują z wypowiedziami skazanego W. B., że

rozbiórki dachu nad częścią pomieszczenia zajmowanego przez J. R. dokonał

ojciec, ponieważ ta część budynku, zgodnie z umową sprzedaży stanowiła jego

własność i robił to z wynajętymi robotnikami. Wnoszący akt oskarżenia

prokurator zarzucił W. i J. B., że działając wspólnie dopuścili się przestępstw z

art. 167 § 1 i 212 § 1 d.kk. Tak więc, sprawa ich miała być rozpoznana łącznie.

Nie nastąpiło to tak, bo stan zdrowia J. B. nie pozwolił mu na uczestnictwo w

postępowaniu i dlatego też, Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 26

marca 1996 r. wyłączył jego sprawę do odrębnego rozpoznania.

Po decyzji tej, jak słusznie zauważa skarżący, oskarżony J. B. „znika”

ze sprawy.

Takie podejście sądu daje podstawy do twierdzenia, że ocena materiału

dowodowego została przeprowadzona wadliwie, bowiem nie w oparciu o

całokształt okoliczności sprawy i to, w sposób podyktowany obowiązkiem

dochodzenia prawdy.

Właśnie ten obowiązek nakazywał przesłuchanie J. B., gdyż w czasie

dochodzenia podawał bardzo istotne okoliczności dotyczące przebiegu

zdarzenia i udziału w nim uczestników. Nie uczynienie tego spowodowało, że

poza zasięgiem rozważań sądu pozostały dowody istotne dla prawidłowego

rozstrzygnięcia sprawy.

Nie należy a priori zakładać, że ojciec oskarżonego, jako osoba

uprawniona do odmowy złożenia zeznań skorzysta z tego uprawnienia i dlatego

też, nie ma potrzeby pytać go, o to. Koniecznym było jednoznaczne ustalenie,

czy J. B. korzysta z odmowy złożenia zeznań w sprawie syna i to wyłącznie

przez zapytanie go o to wprost. Sąd pierwszej instancji tego jednak nie uczynił,

choć wykluczyć nie można, że J. B. podobnie, jak w dochodzeniu –

po pouczeniu o przysługujących mu uprawnieniach – złożyłby szczegółowe

zeznanie.

W tym stanie, rację ma skarżący, że nieprzeprowadzenie dowodu z

zeznań J. B. mogło mieć wpływ na treść wyroku.

Dokonując kontroli sąd odwoławczy nie dostrzegł tego, że Sąd pierwszej

instancji bezzasadnie pozbawił się możliwości wszechstronnego rozważenia

okoliczności sprawy, a tym samym, możliwości pełnego ustalenia prawdy

obiektywnej.

Dlatego też należało orzec jak wyżej.

Przewodniczący: SSN (Wiesław Kozielewicz)

Sędziowie: SSN (Halina Gordon-Krakowska)

SSN (Zygmunt Stefaniak)

aw

f/ak