IV KK 730/18 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KK 730/18 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 listopada 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)‎SSN Krzysztof Cesarz‎SSN Rafał Malarski (sprawozdawca)Protokolant Małgorzata Gierczak przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Józefa Gemry,‎w sprawie P.N. ‎oskarżonego z art. 56 § 2 k.k.s. i in.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 5 listopada 2019 r.,‎kasacji, wniesionej przez Prokuratora Rejonowego w P. na niekorzyść oskarżonego‎od wyroku Sądu Okręgowego w P. ‎z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II Ka (…),‎zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w P. ‎z dnia 19 lutego 2018 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w P do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w P., wyrokiem z 19 lutego 2018 r., uznał P.N. za winnego tego, że od 1 stycznia do 28 lutego 2011 r., zajmując się sprawami gospodarczymi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością będącej podatnikiem podatku od towarów i usług, działając w warunkach czynu ciągłego, nie ewidencjonował całości wystawionych faktur VAT z tytułu wykonywanych usług oraz nie ewidencjonował w wykazie dostaw niektórych pozycji z faktur dokumentujących wykonanie usług, przez co spowodował uszczuplenie podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 33 234 zł., czym naruszył art. 19 ust. 1 i 4, art. 29 ust 1 i 4, art. 106 ust. 1 i art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w 2011 r., to jest występku z art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s., i za to skazał go na karę grzywny w ilości 100 stawek dziennych, każda w wysokości 50 zł.

Sąd Okręgowy w P., po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2018 r. apelacji obrońcy, zmienił pierwszoinstancyjny wyrok i uniewinnił oskarżonego.Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego złożył Prokurator Rejonowy w P., zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie zarówno prawa procesowego (art. 457 § 3 k.p.k. i art. 424 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k.), jak i materialnego (art. 56 § 2 k.k.s.). W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się zasadna – i to w stopniu oczywistym.

Zaprezentowana w niej argumentacja zasługiwała na pełną aprobatę.Zgadzając się z Sądem drugiej instancji, że określający przestępstwo skarbowe oszustwa podatkowego art. 56 k.k.s. ma charakter blankietowy, bo jego znamiona są konkretyzowane ustawowymi regulacjami z zakresu prawa podatkowego, nie sposób jednak przyznać mu racji, że obowiązująca w czasie orzekania wersja przepisów ustawy o podatku od towarów i usług – normujących obowiązek podatkowy, podstawy opodatkowania oraz dokumentowanie czynności podlegających opodatkowaniu – musiała skutkować uwolnienie oskarżonego od winy.

Sąd ad quem nawet nie podjął próby rzeczowego umotywowania swojego stanowiska. Gołosłowne odwołanie się do zasady wyrażonej w art. 2 § 2 k.k.s. czy do zakazu reformationis in peius, zresztą w sposób nader uproszczony i ewidentnie nieprzekonujący, nie było w stanie spowodować uznania zapatrywania instancji apelacyjnej za poprawne, tym bardziej że już na pierwszy rzut oka treść obowiązujących w czasie orzekania przepisów ustawy o VAT, stanowiących odpowiedniki przepisów powołanych w opisie czynu zarzucanego oskarżonemu, żadną miarą nie uprawniała do wniosków, które legły u podstaw uniewinniającego rozstrzygnięcia.

Obszerne wywody skarżącego prokuratora w tej mierze nie wymagały ani uzupełnienia, ani pogłębienia. Nie było jakiejkolwiek potrzeby ich powtarzania.Z całym naciskiem warto stwierdzić, że rolą Sądu kasacyjnego nie jest wyręczanie sądu, przed którym zapadło zaskarżone orzeczenie, i dokonywania za niego niezbędnej z punktem widzenia prawidłowości rozstrzygnięcia analizy prawnej konkretnych sytuacji, lecz badanie – i to, co do zasady, tylko w ramach zaskarżenia i podniesionych zarzutów – czy doszło do rażącego i mogącego wywrzeć istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia prawa procesowego lub (i) materialnego.

Treść motywacyjnej części wyroku Sądu Okręgowego w P. jasno wskazywała, że nie sprostał on ciążącej na nim powinności; z lektury tego dokumentu nie można się wszak dowiedzieć najważniejszego: dlaczego przepisy art. 19a, art. 29a i art. 106 a-o ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym w czasie wyrokowania, przekreślały możliwość zaakceptowania w instancji odwoławczej skazania oskarżonego, a nakazywały wydanie wyroku uniewinniającego.Dlatego Sądowi Najwyższemu nie pozostawało nic innego, jak tylko orzec zgodnie z postulatem autora kasacji (art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.).

W ponownym postępowaniu odwoławczym należy rozpoznać rzetelnie sprawę w granicach, o których mowa w art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., w szczególności ustosunkowując się do zagadnień mających kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia, które wyłożył w swojej kasacji oskarżyciel publiczny. Nie przesądzając ostatecznego wyniku sprawy, Sąd Najwyższy wyraża przekonanie, że dopiero dokładne rozważenie wszystkich poruszanych w kasacji kwestii stworzy warunki do wydania na etapie apelacyjnym prawidłowego orzeczenia.as