IV KK 722/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KK 722/19 POSTANOWIENIE Dnia 23 sierpnia 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Kapiński po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 23 sierpnia 2022 r., oświadczenia SSN Małgorzaty Bednarek o istnieniu podstaw do wyłączenia od udziału w sprawie kasacyjnej oznaczonej sygn. akt IV KK 722/19 z powodów określonych w art. 41§1 kpk postanowił: wniosku nie uwzględnić.

UZASADNIENIE

Na wstępie należy zaznaczyć że z uwagi na treść zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV Izby Karnej z dnia 2 sierpnia 2022 roku, oświadczenie o wyłączeniu ze sprawy IV KK 722/19 złożone w dniu 29 lipca 2022 roku przez SSN Małgorzatę Bednarek zostało potraktowane i rozpoznane jako wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania przedmiotowej sprawy w trybie art 41 §1 kpk. Podstawą wyłączenia sędziego ze względu na instytucję iudex suspectus może być każda okoliczność, jeśli tylko uzasadnia wątpliwość co do bezstronności sędziego którą należy rozumieć zarówno jako subiektywne odczucie sędziego co do jej braku, jak również jako uprawnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w odbiorze zewnętrznym, opartą na zobiektywizowanych przesłankach (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 2021 roku, sygn. akt II KO 65/21).W wypadku zaś gdy wniosek o wyłączenie od orzekania składa sam sędzia istotne znaczenie ma dokonana przez niego, a wyrażona w złożonym wniosku, ocena stanu jego bezstronności w danej sprawie.

Sam stopień tego uzasadnienia w przypadku wniosku składanego przez sędziego w sposób oczywisty wynikać musi z jednej strony z obiektywnie potwierdzonych okoliczności sprawy, z drugiej jednak składa się z własnej, subiektywnej, wewnętrznej, sfery przekonania samego sędziego. Sfera ta wszakże nie może być związana z innymi czynnikami niż przekonanie, że okoliczności sprawy, jej przedmiot czy istota wcześniejszych rozstrzygnięć łącząca sędziego z przedmiotem rozstrzygnięcia, rodzą zagrożenie dla bezstronności orzekania albo mogą takie wrażenie wywoływać.

Ten wyraz relacji sędziego do sprawy, pod warunkiem wystąpienia czynników obiektywnych, może w konkretnym układzie okoliczności, prowadzić do potrzeby wyłączenia sędziego. Są to jednak, rzecz jasna, innego rodzaju okoliczności niż te wskazane w art. 40 kpk, powodujące wyłączenie sędziego z urzędu (por. postanowienie SN z 28 maja 2021 roku, IV KO 63/21, Lex nr 3181389).Z treści oświadczenia SSN Małgorzaty Bednarek z dnia 29 lipca 2022 roku wynika zaś, że na etapie śledztwa prowadzonego przez Wydział Śledczy Prokuratury Okręgowej w B. w sprawie o sygnaturze Ds […] pełniła w okresie od stycznia 2006 roku do stycznia 2008 roku, funkcję Prokuratora Okręgowego w B..

W związku z tym do jej obowiązków z racji pełnionej funkcji, należał nadzór nad sprawami prowadzonymi w tym Wydziale, a jednym z elementów takiego nadzoru było m.in. kierowanie wniosków o przedłużenie śledztwa, co wiąże się z oceną również zasadności planowanych przez podległego wtedy prokuratora czynności. W ocenie SSN Małgorzaty Bednarek nadzór ten miał charakter nie tylko formalny ale i merytoryczny. W ocenie Sądu Najwyższego orzekającego w przedmiotowej sprawie treść oświadczenia złożonego przez SSN Małgorzatę Bednarek nie daje wystarczających podstaw do wyłączenia jej od rozpoznania sprawy w trybie art. 41§1 kpk.

Nie wskazano bowiem konkretnych czynności związanych z realizowaną wówczas rolą procesową prokuratora podejmowanych na etapie śledztwa w przedmiotowej sprawie. Zaznaczyć należy, że postanowienie o wszczęciu śledztwa wydane zostało w dniu 8 marca 2004 roku, czyli przed objęciem funkcji Prokuratora Okręgowego w B. przez SSN Małgorzatę Bednarek, zaś akt oskarżenia został skierowany do Sądu Okręgowego w B. w dniu 21 kwietnia 2009 roku po okresie pełnienia wskazanej funkcji. Sąd Najwyższy orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni stanowisko zawarte w postanowieniu SN z dnia 19 kwietnia 2016 roku V KK 324/15, Lex nr 2057640, że samej istoty funkcji osoby kierującej jednostką organizacyjną prokuratury (tu:

Prokuraturą Okręgową) w żaden sposób nie można przyjąć, iż osoba pełniąca tę funkcję jest - z tego tylko powodu – „prowadzącą postępowanie przygotowawcze”, które toczy się w podległej jej jednostce. Zważyć również należy, że z treści złożonego w dniu 29 lipca 2022 roku oświadczenia nie wynika również, aby w ramach prowadzonego w sprawie IV KK 722/19 śledztwa ówczesny Prokurator Okręgowy, a obecnie SSN Małgorzata Bednarek wydawała jakiekolwiek zarządzenia, wytyczne czy też polecenia prokuratorowi prowadzącemu przedmiotowe śledztwo.

Z przedmiotowego wniosku nie wynika zatem, aby sprawowany nadzór miał charakter nie tylko formalny ale i merytoryczny. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy uznając, że w stosunku do SSN Małgorzaty Bednarek nie zachodzą okoliczności określone w art. 41§1 kpk, postanowił jak na wstępie. [as]