IV KK 708/21 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KK 708/21 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Michał Laskowski (przewodniczący)‎SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca)‎SSN Marek PietruszyńskiProtokolant Łukasz Biernacki w sprawie B. J.skazanego z art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 178a § 4 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k. na posiedzeniu w dniu 20 stycznia 2022r. kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na korzyść skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 stycznia 2018r., sygn. akt II Ka […], zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w L. Zamiejscowy Wydział VI Karny z/s w U. z dnia 26 października 2017r. w sprawie VI K […] uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. w postępowaniu odwoławczym

UZASADNIENIE

B. J. stanął pod zarzutem tego, że:- w dniu 1 lipca 2017 roku w miejscowości S., gm. U., pow. […], woj. […], kierował samochodem osobowym marki A. […] o nr rej. […] w ruchu lądowym, po drodze publicznej, będąc w stanie nietrzeźwości - 1,11 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, przy czym czynu tego dopuścił się będąc wcześniej skazanym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w L., Zamiejscowy Wydział VI Karny z siedzibą w U. - sygn. akt VI K [X.] za przestępstwo z art. 178a§1 k.k., tj. o czyn z art. 178a§1 k.k. w zw. z art. 178a§4 k.k.Sąd Rejonowy w L.

Zamiejscowy Wydział VI Karny z siedzibą w U. wyrokiem z dnia 26 października 2017r. w sprawie VI K […] uznał oskarżonego za winnego popełnienia opisanego powyżej czynu, za to wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i orzekł wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 4 lat.Orzeczenie to zaskarżone zostało apelacją prokuratora wniesioną na niekorzyść oskarżonego w części dotyczącej orzeczenia o karze, w zakresie środka karnego, który na podstawie art. 42 § 3 k.k. powinien być orzeczony w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym.Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt II Ka […] zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że w miejsce środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 4 lat orzekł wobec B.

J. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym dożywotnio. W pozostałym zakresie utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. Kasację od tego wyroku na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny, zarzucając - rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego - art. 433§1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. w zw. z art. 434 § 2 k.p.k., polegające na nieprzeprowadzeniu prawidłowej kontroli odwoławczej poza granicami zaskarżenia i zarzutów podniesionych w apelacji wniesionej przez prokuratora, co skutkowało niezasadnym utrzymaniem w mocy wyroku Sądu I instancji w zakresie skazania B.

J. za czyn z art. 178a § 4 k.k. oraz niesłuszną zmianą, na jego niekorzyść, orzeczenia o środku karnym, pomimo iż przed datą orzekania Sądu Odwoławczego, zgodnie z art. 76 § 1 i §2 k.k., uprzednie prawomocne skazanie oskarżonego za czyn z art. 178a § 1 k.k. uległo zatarciu z mocy prawa i w związku z tym odpowiedzialność oskarżonego winna zostać ukształtowana jedynie w oparciu o treść art. 178a § 1 k.k.Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. w postępowaniu odwoławczym.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Kasacja jest oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art. 535§5 k.p.k.

Rzeczywiście w niniejszej sprawie zaistniała sytuacja opisana w kasacji. Bezsprzecznie warunkiem sine qua non przypisania odpowiedzialności z art. 178a§4 k.k. jest to, aby sprawca tego czynu był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo za przestępstwo określone w art. 173, 174, 177 lub art. 355§2 k.k. popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo dopuścił się tego czynu w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczonego w związku ze skazaniem za to przestępstwo.

Jak wynika z opisu przypisanego czynu za ową podstawę do zaostrzenia odpowiedzialności oskarżonemu Sądy rozpoznające sprawę uznały skazanie B. J. wyrokiem Sądu Rejonowego w L., Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w U. z dnia 8 maja 2015 r. w sprawie sygn. akt VI K [X.], za popełnienie czynu z art. 178a§1 k.k., na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby oraz orzeczenie środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres roku (zaliczając przy tym na poczet tego zakazu okres zatrzymania dokumentu prawa jazdy od dnia 7 lutego 2015 r.).

Stwierdzić zatem należy, że zgodnie z brzmieniem w dacie orzekania art. 76§1 i §2 k.k., skazanie na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby natomiast jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę, czy środek karny zatarcie skazania nie może nastąpić przed ich wykonaniem. Skonstatować zatem należy, że okres rocznego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych zakończył się z dniem 7 lutego 2015r. (uwzględniając okres zaliczenia), zaś grzywna została uiszczona w dniu 20 lipca 2015r. (k. 16).

W tej sytuacji zatarcie skazania w tej sprawie nastąpiło z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby licząc od dnia uprawomocnienia się wyroku – to jest 16 maja 2015r. (k. 37), a więc 16 listopada 2017r. Jak wynika z opisu przypisanego czynu w niniejszej sprawie skazany dopuścił się go co prawda 1 lipca 2017r., lecz Sąd Okręgowy rozpoznał sprawę w dniu 10 stycznia 2018r. a więc już po zatarciu się skazania ze sprawy VI K [X.], co nie pozwalało mu na przyjęcie kwalifikacji z art. 178a§4 k.k. w kształcie opisanym w zaskarżonym wyroku.W tej sytuacji zarzut nieprzeprowadzenia prawidłowej kontroli odwoławczej poza granicami zaskarżenia i zarzutów podniesionych w apelacji wniesionej przez prokuratora uznać należy za zasadny, gdyż nie tylko w opisanych realiach sprawy nie było podstaw do uwzględnienia tego środka odwoławczego, ale również dostrzec należało, że ustały podstawy do przypisania skazanemu czynu zakwalifikowanego z art. 178a§4 k.k. Oczywisty jest też wpływ tego uchybienia na treść zaskarżonego wyroku.

W konsekwencji powyższego należało uchylić zaskarżony wyrok i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. do postępowania odwoławczego. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd Odwoławczy winien mieć na uwadze poczynione w niniejszym uzasadnieniu uwagi. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.