IV KK 696/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KK 696/19 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 stycznia 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący)‎SSN Barbara Skoczkowska‎SSN Piotr Mirek (sprawozdawca)Protokolant Małgorzata Gierczak w sprawie J. C. w przedmiocie wyroku łącznego po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 16 stycznia 2020 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 29 października 2018 r., sygn. akt III K (…) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIESąd Rejonowy w B. , wyrokiem łącznym z dnia 29 października 2018 r., sygn. akt III K (…), wydanym w sprawie J. C. , skazanego prawomocnymi wyrokami:1.Sądu Rejonowego w B. z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt III K (…), za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności;2.Sądu Rejonowego w B. z dnia 5 maja 2009 r., sygn. akt IX K (…), za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz za przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. na karę roku pozbawienia wolności,na podstawie art. 569 § 1 k.p.k., art. 85 § 1 i 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w miejsce jednostkowych kar pozbawienia wolności orzeczonych tymi wyrokami wymierzył skazanemu karę łączną roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się dnia 7 grudnia 2018 r.

Kasację od tego wyroku wywiódł Prokurator Generalny i zaskarżając go w całości, na niekorzyść skazanego, zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 85 § 1 k.k. w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015, poz. 396), poprzez połączenie kar jednostkowych prawomocnie orzeczonych do dnia 30 czerwca 2015 r. wymienionym na wstępie wyrokami a następnie wymierzenie kary łącznej roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, w sytuacji gdy miały zastosowanie przepisy obowiązujące przed powyższą nowelizacją, w świetle których brak było podstaw do wydania kary łącznej obejmującej skazania we wskazanej konfiguracji.W konkluzji kasacji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, a to pozwoliło na uwzględnienie jej w całości na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Ma rację Prokurator Generalny, że zaskarżony wyrok został wydany z rażącym naruszeniem przepisów prawa wskazanych w zarzucie kasacji.Prawdą jest, że na skutek wydania przez Sąd Rejonowy w B. w dniu 23 maja 2018 r. postanowienia w sprawie o sygn. akt IX Ko (…), którym umorzono postępowanie wykonawcze co do kary 3 miesięcy pozbawienia wolności wymierzonej za przestępstwo z art. 178a § 2 k.k., za które również skazano J. C. wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 5 maja 2009 r., sygn. akt IX K (…), utraciła moc kara łączna orzeczona tym wyrokiem.

Powodowało to potrzebę orzeczenia kary łącznej uwzględniającej dwie pozostałe kary jednostkowe orzeczone tym wyrokiem i jednocześnie otwierało drogę do badania możliwości objęcia wydawanym wyrokiem łącznym także kar wymierzonych skazanemu innymi wyrokami, jeżeli spełniałyby one warunki do połączenia ich węzłem kary łącznej.Problemem, przed rozwiązaniem którego stanął w tej sytuacji Sąd Rejonowy było ustalenie zasad orzekania kary łącznej, którymi powinien się kierować wydając wyrok łączny - czy będą je wyznaczały przepisy Kodeksu karnego w brzmieniu sprzed dnia 1 lipca 2015 r., czy też przepisy tego Kodeksu w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd Rejonowy uznał, iż fakt uprawomocnienia się po dniu 30 czerwca 2015 r. postanowienia Sądu Rejonowego w B. w sprawie o sygn. akt IX Ko (…), daje mu możliwość stosowania przepisów Kodeksu karnego zarówno w brzmieniu sprzed dnia 1 lipca 2015 r., jak i brzmieniu obowiązującym od tego dnia.

Przyjęcie takiego założenia oznaczało zastosowanie w sprawie skazanego przepisów późniejszych, jako dla niego względniejszych.Stanowisko Sądu Rejonowego nie jest trafne. Dokonując bowiem wykładni przepisu art. 19 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, który reguluje kwestie temporalne związane z łączeniem kar, Sąd Rejonowy pominął ten jego element, który warunkuje stosowanie znowelizowanych przepisów rozdziału IX Kodeksu karnego do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej.

Uszło uwagi Sądu Rejonowego, że jest to dopuszczalne tylko wówczas, gdy potrzeba orzeczenia kary łącznej zachodzi w związku z prawomocnym skazaniem po dniu 30 czerwca 2015 r., a więc po dniu wejścia w życie noweli z dnia 20 lutego 2015 r.Oczywistym jest, że w sprawie skazanego warunek ten nie został spełniony. Wprawdzie zachodziła konieczność orzeczenia kary łącznej, ale nie była ona związana w prawomocnym skazaniem po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.

Wobec tego, że wyroki będące przedmiotem rozpoznania sądu, zostały wydane i uprawomocniły się przed wskazaną datą, w niniejszej sprawie winny mieć zastosowanie regulacje o karze łącznej w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r. Z tej perspektywy stwierdzone uchybienie miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Skoro przestępstwo, za które J. C. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt III K (…), zostało popełnione w dniu 5 stycznia 2012 r., to zgodnie z przepisem art. 85 k.k. w jego pierwotnym brzemieniu, orzeczona za to przestępstwo kara nie spełniała warunków do połączenia węzłem kary łącznej z karami orzeczonymi wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 5 maja 2009 r., sygn. akt IX K (…), a zatem musiałaby podlegać odrębnemu wykonaniu.Kierując się powyższym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania, a ten będzie związany przedstawionym zapatrywaniem prawnym co do treści art. 19 ust 1 noweli z dnia 20 lutego 2015 r., tj. wyboru stanu prawnego w oparciu o który dokona łączenia kar pozbawienia wolności.