IV KK 64/21 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt VI Ka 661/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 grudnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Andrzej Tekieli (spr.) Sędzia Tomasz Skowron Sędzia Daniel Strzelecki Protokolant Dominika Cieślak przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jeleniej Górze Mariusza Rybaka po rozpoznaniu w dniach 14 listopada 2024r. i 6 grudnia 2024 roku sprawy M. S. ur. (...) w L. s. J., M. z domu T. oskarżonego z art. 288 § 1 kk i in. z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 9 lipca 2024 r. sygn. akt II K 92/23 uchyla zaskarżony wyrok wobec oskarżonego M. S. i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 661/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 9 lipca 2024 r. sygn. akt II K 92/23 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1. M. S. - złożenie wniosku do Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze w dniu 28.11.2023 r. przez Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze o wydanie ENA wobec M. S. celem jego zatrzymania i wydania do Polski dla przeprowadzenia postępowania wykonawczego w zakresie wykonania prawomocnych kar pozbawienia wolności orzeczonych wyrokami Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze w sprawach sygn. akt II K 1100/22, II K 1330/22, II K 1261/22, II K 1425/22, II K 1765/22; - wydanie w w/w zakresie ENA przez Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze postanowieniem z dnia 3.01.2024 r. w sprawie III Kop 104/23; - uznanie przez stronę niemiecką ekstradycji za dopuszczalną w zakresie spraw II K 1513/22, II K 1261/22 i II K 1765/22 i wydanie M. S. do Polski 4.09.2024 r. Akta III Kop 104/23 Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze, dokumenty z akt niniejszej sprawy k.1, k.137, k.250 – 263 akt III Kop 104/23 Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze; k.85 – 103 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1. Akta III Kop 104/23 Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze, dokumenty k. 85 – 103 Akta sądowe nie budzą wątpliwości co do wiarygodności podobnie jak dokumenty z tych akt. 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut naruszenie przepisów prawa procesowego ( postępowania karnego ) mające wpływ na treść zapadłego orzeczenia tj. art. 415 k.p.k. poprzez orzeczenie od oskarżonego M. S. w punkcie II i III części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku środków kompensacyjnych w postaci obowiązku naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonych N. K. i M. B. w sytuacji w której o środkach tych orzeczono już w innym postępowaniu dotyczącym tego samego czynu i innego jego współsprawcy – S. M. zakończonego prawomocnym wyrokiem skazującym z dnia 30 czerwca 2023 r. sygn. akt II K 2020/22 ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Wobec okoliczności zaistniałych w niniejszej sprawie, które skutkowały koniecznością wydania wyroku kasatoryjnego, odnoszenie się do zarzutu zawartego w apelacji prokuratora było przedwczesne ( art. 436 k.p.k. ). Zdaniem Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy procedując w niniejszej sprawie naruszył prawo do obrony oskarżonego ( art. 6 k.p.k. ), co powoduje, że zaskarżony wyrok nie mógł się ostać. W Sądzie Rejonowym w Jeleniej Górze zalegało 6 spraw w których prawomocnie orzeczone wobec M. S. kary pozbawienia wolności nie były wykonywane wobec wyjazdu oskarżonego za granicę, skład orzekający w niniejszej sprawie co najmniej od zainicjowania wydania wobec oskarżonego ENA tj. od 28.11.2023 r. wiedział, że oskarżony nie przebywa w miejscu zamieszkania w Polsce lecz jest za granicą, przy czym domniemane miejsce jego pobytu było znane z informacji przekazanej przez policję, miał on zostać zatrzymany w N. w związku z kradzieżą pojazdu i przebywać w klinice w miejscowości W. ( k. 1 akt III Kop 104/23 ). Pomimo tego Sąd Rejonowy zawiadomił oskarżonego o terminie rozprawy w dniu 25.06.2024 r. jedynie na znane mu dwa adresy w Polsce, nie przeprowadził postępowania dowodowego bezpośrednio na rozprawie ograniczając się do odczytania wyjaśnień oskarżonego, wyjaśnień współoskarżonych których sprawy były lub są prowadzone w odrębnych postępowaniach i zeznań świadków oraz wydał wyrok. Oskarżony nie miał w sprawie obrońcy, sprawa procedowana była na rozprawie wyłącznie w obecności stron przeciwnych do oskarżonego tj. prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego ( k. 46 ). Sąd Okręgowy dostrzega, że oskarżony nieprzebywając w kraju nie wypełnił obowiązku wynikającego z art. 138 k.p.k., niemniej w zaistniałej sytuacji znając prawdopodobne miejsce jego pobytu za granicą Sąd Rejonowy przynajmniej powinien podjąć próbę zawiadomienia go o rozprawie na ten adres. Wniosek o wydanie ENA wobec oskarżonego nie dotyczył niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 607e § 1 k.p.k. osoby przekazanej w wyniku wykonania ENA nie można ścigać za przestępstwa inne niż te które stanowiły podstawę przekazania. Wyłączenie tej zasady następuje m.in. wtedy gdy osoba ścigana po jej przekazaniu złoży przed Sądem oświadczenie o zrzeczeniu się tego prawa w odniesieniu do konkretnego czynu popełnionego przed przekazaniem ( art. 607e § 3 pkt 7 k.p.k.). Oskarżony M. S. zapytany przez Sąd Okręgowy na rozprawie odwoławczej nie zrzekł się tego prawa, określanego jako tzw. zasada specjalności ( k. 112 odwrót ). W tym stanie rzeczy zdaniem Sądu Okręgowego zaskarżony wyrok należało uchylić na podstawie art. 440 k.p.k. i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, tym bardziej że zgodnie z art. 437 § 2 k.p.k. należy powtórzyć przewód sądowy w całości, w sytuacji gdy de facto naruszona została zasada bezpośredniości, bowiem postępowanie dowodowe bezpośrednio na rozprawie nie zostało przeprowadzone. Wniosek O zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie rozstrzygnięć zawartych w pkt II i III części dyspozytywnej i orzeczenie w ich miejsce w oparciu o treść art. 57a § 2 k.k. nawiązek na rzecz N. K. i M. B. w kwocie po 5.000 zł. i utrzymanie go w mocy w pozostałym zakresie. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek okazał się niezasadny wobec konieczności wydania wyroku kasatoryjnego przez sąd odwoławczy z powodów wskazanych powyżej. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot utrzymania w mocy ---------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach utrzymania w mocy -------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot i zakres zmiany ----------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. Bezwzględna przyczyna odwoławcza ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Mając na uwadze całą argumentację przedstawioną powyżej zaskarżony wyrok wobec oskarżonego M. S. należało uchylić i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze do ponownego rozpoznania. 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. Zasada ne peius ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy wyznaczy oskarżonemu obrońcę z urzędu, o ile oskarżony złoży w tym zakresie uargumentowany wniosek. Następnie Sąd ten rozważy wystąpienie następczo do strony niemieckiej o zgodę na wydanie oskarżonego także w niniejszej sprawie, ewentualnie rozważy inne możliwości prowadzenia i zakończenia postępowania. Gdy ustanie przeszkoda do prowadzenia postępowania Sąd przed wyrokowaniem przeprowadzi w całości przewód sądowy i prawidłowo oceni materiał dowodowy, także pod kontem zarzutu stawianego w apelacji prokuratora. 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności --------------------- ------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności --------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------- 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Rozstrzygnięcie co do środków kompensacyjnych. 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

W dniu 13 lipca 2011 roku do tutejszego Sądu wpłynął wniosek Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Warszawie w przedmiocie odmowy przekazania M.

Przedstawione Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne wyłoniło się w następującej sytuacji procesowej.W dniu 15 grudnia 2000 r.

Wnioskodawca W. P. złożył wniosek o wznowienie postępowania sądowego o stwierdzenie nabycia spadku po B. P. zmarłej 28 czerwca 2019 roku w miejscowości H. na terenie Niemiec, wskazując, że spadkodawczyni była zameldowana na pobyt stały w miejscowości D. 23A, gm. P.. W uzasadnieniu swojego stanowiska podniósł, że nie był powiadomiony o sprawie spadkowej prowadzonej w sądzie niemieckim, a w skład masy spadkowej wchodzą dwie nieruchomości położone w Polsce: w D. i M..