IV KK 636/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KK 636/19 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba na posiedzeniu w trybie art. 535§3 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2020r. sprawy skazanego S. R. o wydanie wyroku łącznego z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 24 maja 2019r., sygn. akt II AKa (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 19 grudnia 2018r., sygn. akt V K (…) p o s t a n o w i ł:

1. oddalić kasację uznając ją za oczywiście bezzasadną, 2. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego obciążając nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIEKasacja wniesiona w imieniu skazanego jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym. Skarżąca podniosła zarzut obrazy art. 88 k.k. Do obrazy tego przepisu miało dojść z jednej strony, w wyniku nie połączenia węzłem kary łącznej wszystkich kar wymierzonych skazanemu – w tym kary 25 lat pozbawienia wolności, z drugiej zaś, poprzez zastosowanie wobec skazanego kary nieznanej ustawie, to jest sumy kar łącznych pozbawienia wolności obejmujących karę 25 lat i 6 lat, co daje łącznie ową nieznaną ustawie karę 31 lat pozbawienia wolności.

Oba te zarzuty są błędnie postawione. Pierwszy z nich jest bowiem zarzutem wadliwego orzeczenia kary łącznej, a więc obrazy art. 85 k.k. Drugi zaś wskazuje na zaistnienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439§1 pkt 5 k.p.k. W tym drugim wypadku wypada jedynie stwierdzić, że kara pozbawienia wolności jest oczywiście karą znaną ustawie, a zatem w tym przypadku nie mogło dojść do zaistnienia uchybienia o charakterze bezwzględnym. Nie został tez naruszony przepis art. 88 k.k., który odnosi się do kary łącznej, w skład której wchodzi kara 25 lat pozbawienia wolności.

W tym jednak przypadku, karą łączną nie objęto kary 25 lat pozbawienia wolności. Nie istnieją natomiast żadne przepisy, które limitowałyby górną granicę odbywanej realnie kary w sytuacji, gdy kary jednostkowe nie podlegają łączeniu za pomocą kary łącznej. W takim wypadku skazany winien odbyć sumę wymierzonych mu kar. Suma ta wynosi taką liczbę lat, jaka wynika z matematycznego zsumowania wymierzonych kar, może zatem wynieść, tak jak w niniejszej sprawie 31 lat. Całkowicie gołosłowne jest natomiast twierdzenie skarżącej, że art. 88 k.k. jest w stosunku do art. 85§3 k.k. lex specialis.

Pierwszy z tych przepisów określa wszak jedną z zasad wymierzania kary łącznej, drugi zaś, wskazuje wyjątek od możliwości orzeczenia tej kary. W sposób oczywisty zatem, skoro w analizowanej sytuacji nie ma możliwości orzeczenia kary łącznej, to nie będzie miał do takiej sytuacji zastosowania art. 88 k.k. Równie bezzasadny jest zarzut wadliwego orzeczenia kary łącznej w niniejszej sprawie. Zważywszy na to, że wyroki którymi wymierzono kary jednostkowe o połączenie których wnosił skazany, zapadły zarówno przed 1 lipca 2015r., jak i po tej dacie (w sprawie IV K (…) Sądu Rejonowego w K. ), obowiązkiem Sądu zgodnie z zasada wyrażoną w art. 4§1 k.k. było porównanie dwóch różnych systemów orzekania kary łącznej „starego” – obowiązującego do dnia 30 czerwca 2015r. i „nowego” – obowiązującego po tej dacie i ustalenie, który z nich jest względniejszy dla skazanego.W zakresie tym Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny, wskazując że względniejszy dla S. R. jest system orzekania kary łącznej obowiązujący obecnie.

Art. 85§1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 2015r. określał bowiem, że: „jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, sąd orzeka karę łączną, biorąc za podstawę kary z osobna wymierzone za zbiegające się przestępstwa”. Na gruncie niniejszej sprawy oznacza to, że skoro pierwszy wyrok w sprawie zapadł w dniu 29 października 2001r. (w sprawie V K (…) SO K.) to wyrokiem łącznym połączone mogą być tylko te kary, które zostały wymierzone za przestępstwa popełnione przed tą datą – a więc z wyroków w sprawach Sądu Okręgowego w K.

V K (…) i V K (…). Taki wyrok łączny został wydany w sprawie V K (…).Wszystkich pozostałych przestępstw analizowanych w niniejszej sprawie dopuścił się skazany po dniu 29 października 2001r., nie istniała zatem możliwość objęcia ogółu skazań jednym wyrokiem łącznym wydanym w oparciu o „stare” przepisy. Nie istniała też możliwość połączenia wyrokiem łącznym żadnych innych kar jednostkowych wymierzonych S. R., ponieważ w żadnym przypadku nie popełnił on więcej niż jednego przestępstwa zanim zapadł pierwszy wyrok, co do któregoś z tych przestępstw.

W tej sytuacji, wyrok łączny w niniejszej sprawie, mógł zostać wydany jedynie w oparciu o „nowe” przepisy. Art. 85§1 k.k. w brzmieniu obowiązującym po 1 lipca 2015r. (również obecnie) stanowi, jak słusznie wskazała skarżąca, że: „jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, sąd orzeka karę łączną”. Jednocześnie jednak w swym wywodzie autorka kasacji nie dostrzegła, że w tym zakresie obowiązują również regulacje określone w art. 85§2 i §3 k.k. Pierwszy z tych przepisów wskazuje, że łączeniu podlegają jedynie kary „wymierzone i podlegające wykonaniu”.

To zaś oznacza, że nie mogła zostać objęta wyrokiem łącznym wydanym w niniejszej sprawie kara wymierzona przez Sąd Rejonowy w K. w sprawie III K (…), ponieważ została ona wykonana w całości od dnia 17 stycznia 2011r. do 17 stycznia 2012r, a więc nie podlega ona już wykonaniu. Art. 85§3 k.k. wskazuje natomiast, że: „jeżeli po rozpoczęciu, a przed zakończeniem wykonywania kary lub kary łącznej sprawca popełnił przestępstwo, za które orzeczono karę tego samego rodzaju lub inną podlegającą łączeniu, orzeczona kara nie podlega łączeniu z karą odbywaną w czasie popełnienia czynu”.

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż wszystkie kary wymierzone w sprawach III K (…), V K (…) i IV K (…) zostały orzeczone za przestępstwa popełnione przez S. R. w trakcie wykonywania kar wymierzonych w sprawach V K (…) i V K (…) Sądu Okręgowego w K.. W tej sytuacji, Sąd Okręgowy w K. prawidłowo uznał, że połączone w niniejszej sprawie mogą zostać jedynie kary jednostkowe wymierzone w sprawach III K (…), V K (…) i IV K (…) i dokonał tego w sposób w pełni prawidłowy. Sąd Apelacyjny zaś zasadnie utrzymał ten wyrok łączny w mocy.Podsumowując, autorka kasacji nie wykazała, aby Sąd Odwoławczy dopuścił się jakichkolwiek uchybień, tym bardziej zaś rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.Powyższe skutkowało uznaniem kasacji za bezzasadną w stopniu oczywistym.

Skazanego, uwzględniając jego sytuację majątkową, zwolniono od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego obciążając nimi Skarb Państwa.