IV KK 614/21 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KK 614/21 POSTANOWIENIE Dnia 8 grudnia 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 8 grudnia 2021 r.,‎sprawy skazanej G. Ż.skazanej z art. 286 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.‎z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanej, ‎od wyroku Sądu Okręgowego w B.z dnia 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt VII Ka […], utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B.z dnia 3 listopada 2020 r., sygn. akt IX K […], p o s t a n o w i ł 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;

2) obciążyć skazaną kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

G. Ż. została oskarżona o to, że w dniu 7 listopada 2018 r. w B. działając ze z góry powziętym zamiarem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadziła do niekorzystnego rozporządzenia pieniędzmi w kwocie 1.500 zł P. sp. z o.o. i S. C. , poprzez posłużenie się sfałszowanymi dokumentami w postaci zawarcia umowy pożyczki nr […], działając na szkodę P. sp. z o.o. i S. C., tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Sąd Rejonowy w B. wyrokiem z dnia 3 listopada 2020 r., w sprawie o sygn.

IX K (…), uznał oskarżoną G. Ż. za winną popełnienia zarzucanego jej czynu i za ten czyn wymierzył jej karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Ponadto Sąd orzekł obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego S.C. kwoty 1.500 zł z odsetkami od dnia 7 listopada 2018 r. do dnia zapłaty oraz zwolnił oskarżoną od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.Wyrok Sądu II instancji został zaskarżony przez oskarżoną. Po rozpoznaniu jej apelacji Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2021 r., w sprawie o sygn. akt VII Ka (…), utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Od powyższego wyroku kasację wniósł obrońca G.

Ż.. Zaskarżył on wyrok Sądu II instancji w całości na korzyść skarżącej i sformułował zarzuty:1.rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 457 § 3 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 81 § 1 k.p.k., art. 78 § 1 k.p.k. oraz art. 6 k.p.k., a także art. 6 ust. 3 lit. c Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, które to naruszenie miało istotny wpływ na treść orzeczenia w ten sposób, iż Sąd II instancji błędnie rozpoznał zarzut apelacyjny o naruszenie przepisu art. 78 § 1 k.p.k. (Sąd uznał ten zarzut za jedynie częściowo uzasadniony), nierzetelnie odniósł się w uzasadnieniu wyroku do zarzutów podniesionych przez skarżącą w apelacji oraz ogólnikowo odwołał się do trafności ustaleń Sądu I instancji i w konsekwencji przyjął, że:1.nierozpoznanie przez Sąd I instancji wniosku skarżącej o wyznaczenie jej obrońcy z urzędu w postępowaniu przed Sądem I instancji nie miało wpływu na treść wyroku Sądu I instancji,1.wyznaczenie skarżącej obrońcy z urzędu w postępowaniu odwoławczym konwalidowało uchybieniu Sądu I instancji polegającym na nierozpoznaniu jej wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu,w rezultacie czego Sąd odwoławczy nie podzielił zarzutów apelacji skarżącej i nie dostrzegł w pełni uchybień Sądu I instancji.

Sąd odwoławczy wydał wyrok obarczony uchybieniami Sądu I instancji, które przeszły do postępowania odwoławczego, podczas gdy skarżąca została pozbawiona możliwości obrony przez obrońcę ustanowionego z urzędu, przed Sądem I instancji, choć nie posiadała środków wystarczających do ustanowienia obrońcy z wyboru, co istotnie wpłynęło na skuteczność jej obrony i spowodowało, że:1.w postępowaniu nie zostały wyjaśnione okoliczności istotne dla sprawy, tj.: nie zostało wyjaśnione kto dokładnie miał dostęp do rachunku bankowego skarżącej, na jaki rachunek zostały przelane środki z rachunku bankowego skarżącej, które wpłynęły z rzekomo zaciągniętej przez nią pożyczki, nie zostało jednoznacznie stwierdzone kto podpisał umowę pożyczki w imieniu S. C. (C.), gdyż opinia grafologiczna nie stwierdza jednoznacznie, o tym, że podpis złożyła skarżąca, a prawidłowo ustanowiony przed Sądem I instancji obrońca z pewnością okoliczności by tę podniósł,- skarżąca zmuszona była sformułować samodzielnie apelację od wyroku wydanego przez Sąd I instancji, a rozszerzenie tego środka odwoławczego po jego wniesieniu w związku z koniecznością rozpoznawania go przez Sąd II instancji w granicach zaskarżenia było niemożliwe, co uniemożliwiło pełną obronę przez obrońcę z urzędu wyznaczonego w postępowaniu odwoławczym, w konsekwencji skarżąca nie miała możliwości skutecznego podniesienia ww. zarzutów w apelacji, w związku z czym Sąd II instancji błędnie utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji.W związku z tymi zarzutami obrońca skazanej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt VII Ka (…) i przekazanie sprawy Sądowi do ponownego rozpoznania w celu uchylenia poprzedzającego wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 3 listopada 2020 r., sygn.

IX K (…). Obrońca wniósł również o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia oraz o zwolnienie skarżącej w całości od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od kasacji.W odpowiedzi na kasację Prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Zarzut naruszenia art. 78 § 1 k.p.k. został rozpoznany przez Sąd odwoławczy. W część 3.1. uzasadnienia Sąd stwierdził, że nie rozpoznanie przez Sąd I instancji wniosku oskarżonej o ustanowienie obrońcy z urzędu z uwagi na to, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny, nie miało wpływu na wydane orzeczenie.

Znaczenie dla takiej oceny tego uchybienia miała w pierwszej kolejności okoliczność, że wniosek ten został złożony w przeddzień wydania przez Sąd I instancji wyroku. Sędziemu, który przewodniczył rozprawie, został natomiast przedłożony dwa dni po wydaniu wyroku. Tym samym, z uwagi na czas złożenia przez oskarżoną wymienionego wniosku, nawet gdyby Sąd wyznaczył jej obrońcę z urzędu, to nie brałby on udziału w postępowaniu przed Sądem I instancji. Przyznać należy, że brak rozpoznania tego wniosku uniemożliwił sporządzenie i wniesienie apelacji przez obrońcę, ale oskarżona korzystała w postępowaniu odwoławczym z pomocy obrońcy wyznaczonego przez Sąd odwoławczy.

Zdaniem tego Sądu, brak wyznaczenia obrońcy po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji nie doprowadził do takiego ograniczenia jej prawa do obrony, które mogłoby mieć wpływ na wydany wyrok. Takiego wpływu nie wykazał również obrońca w kasacji. W uzasadnieniu kasacji stwierdził wprawdzie, że po wniesieniu apelacji nie było możliwości rozszerzenia środka odwoławczego, gdyż Sąd II instancji zobowiązany był rozpoznać apelację w granicach zaskarżenia, ale sformułowane przez niego uchybienia, jakich miał się dopuścić Sąd I instancji mieściły się w zakresie zaskarżenia wyroku Sądu I instancji, który wynikał z wniesionej przez oskarżoną apelacji.

Poza tym, jak słusznie zwrócił uwagę w odpowiedzi na kasację Prokurator, wymienione przez obrońcę okoliczności zostały podniesione przez oskarżoną w jej osobistej apelacji. Zwróciła w niej uwagę zarówno na brak kategorycznej oceny biegłego grafologa, jak i na możliwość dostępu do jej rachunku i prowadzonej dokumentacji innych osób. Do wymienionych w apelacji oskarżonej i kasacji jej obrońcy okoliczności Sąd II instancji odniósł się w części 3.2. uzasadnienia w sposób, który nie budzi wątpliwości z perspektywy wymogów wynikających z art. 457 § 3 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k.

Brak kategorycznej oceny biegłej wynikał z tego, że biegła nie dysponowała oryginałami dokumentów. Stwierdziła jednak, że prawdopodobieństwo, iż podpisy na umowie pożyczki zostały naniesione przez oskarżoną, jest bardzo wysokie. Jeśli chodzi natomiast o prawidłowość ustalenia, zgodnie z którym zarzucany czyn został popełniony przez oskarżoną, a nie inną osobę, to Sąd II instancji wymienił w części 3.2. uzasadnienia okoliczności, które wykluczały przyjęcie innej wersji zdarzeń.O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 637a w zw. z art. 636 § 1 k.p.k.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.