IV KK 61/15 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KK 61/15 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 czerwca 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Grzegorczyk (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Włodzimierz Wróbel‎SSA del. do SN Stanisław StankiewiczProtokolant Jolanta Grabowska przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Małgorzata Wilkosz-Śliwy‎w sprawie J. T.‎skazanego z art. 178 a § 4 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 11 czerwca 2015 r.,‎kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego‎od wyroku Sądu Rejonowego w W.‎z dnia 24 czerwca 2013 r., uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, a wydatki postępowania kasacyjnego przejmuje na Skarb Państwa UZASADNIENIEJ.

T. był oskarżony o to, że: w dniu 18 stycznia 2013 r. w P., to jest w ruchu lądowym, kierował samochodem osobowym marki BMW będąc w stanie nietrzeźwości 0,85 mg/l i 0,83 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, przy czym czynu tego dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa, będąc uprzednio skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 22 sierpnia 2005 r., za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. na karę pozbawienia wolności, którą odbywał w okresie od 22.01.2010 r. do 22.10.2010 r., tj. o czyn z art. 178a § 1 i § 4 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2013 r., Sąd Rejonowy, uznał go winnym popełnienia tego czynu jako wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 178a § 4 w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to na podstawie art.178a § 4 k.k. wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności, orzekając też zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez 5 lat.

Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 24 lipca 2013 r. W lutym 2015 r. kasację od tego orzeczenia na korzyść skazanego wywiódł Rzecznik Praw Obywatelskich, zarzucając rażącą obrazę art. 366 § 1 k.p.k. i art. 7 k.p.k. przez brak wyjaśnienia, istotnej dla prawidłowego orzekania okoliczności, czy J. T. faktycznie odbył co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w sprawie VI K …/05, za umyślne przestępstwo podobne, co w konsekwencji doprowadziło do dowolnego uznania, iż działał on w warunkach recydywy z art. 64 § 1 k.k. W uzasadnieniu tej kasacji wskazano, że Sąd orzekający za podstawę uznania działania oskarżonego w warunkach powrotu do przestępstwa określonych w art. 64 § 1 k.k. przyjął, wynikający z karty 22 akt, fakt zarządzenia wobec niego wykonania kary 9 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem VI K …/05 za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., z uwagi na niewywiązanie się przez niego z nałożonego probacyjnego obowiązku świadczenia pieniężnego i odnotowanego na k. 21v odbywania tej kary w okresie od 22 stycznia do 22 października 2010 r.

Nie zauważył natomiast, że w dniu 5 marca 2009 r. Sąd uchylił wskazane wyżej postanowienie z uwagi na wykonanie przez oskarżonego powyższego obowiązku, co wynikało z kolei z danych o karalności na k.

19. To zaś oznacza zdaniem skarżącego, że nie został spełniony przewidziany przez art. 64 § 1 k.k. wymóg odbycia co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej za przypisane wcześniej umyślne przestępstwo podobne. Zaniechanie zweryfikowania sprzecznych danych stanowi zaś, jak podniesiono w tej skardze, rażące naruszenie prawa przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla prawidłowego orzekania okoliczności sprawy związanych z uprzednią karalnością skazanego, co doprowadziło do dowolnego, dokonanego z obrazą art. 7 k.p.k. ustalenia, że przypisanego mu czynu dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa, a więc miało to istotny wpływ na treść tego wyroku.

Wywodząc w ten sposób skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Na rozprawie kasacyjnej prokurator Prokuratury Generalnej poparł kasację.Rozpoznając tę kasację Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja ta jest zasadna. Prawdą jest bowiem, że Sąd Rejonowy w ślad za aktem oskarżenia przypisał oskarżonemu przestępstwo odpowiadające czynowi mu zarzucanemu, a więc z przyjęciem, że odbył on przed jego popełnieniem karę 9 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego z 2005 r.

Wprawdzie na k. 21-22 tej sprawy rzeczywiście znajdował się odpis wskazanego wyżej wyroku z 2005 r. z adnotacją o odbyciu orzeczonej nim kary w okresie od 22 stycznia do 22 października 2010 r. oraz postanowienie z dnia 20 marca 2008 r. o zarządzeniu wykonania orzeczonej tym wyrokiem kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Jednak z informacji Krajowego Rejestru Karnego wynikało jednocześnie, że w dniu 5 marca 2009 r. uchylono to postanowienie, czego Sąd już nie zauważył. Nie zauważył on zresztą także, że kiedy w postępowaniu przygotowawczym doszło do zmiany zarzutu stawianego J.

T. odnośnie do przestępstwa popełnionego w styczniu 2013 r., z przyjęciem - czego uprzednio nie uczyniono – faktu popełnienia go w warunkach powrotu do przestępstwa z art. 64 § 1 k.k. (por. k. 10 i 31), wyjaśniając, wyraźnie stwierdził on, że odbywał wprawdzie karę pozbawienia wolności, ale za przestępstwa przeciwko mieniu, nigdy zaś za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, podnosząc też, że od wakacji 2010 r. do początku 2012 r. przebywał w Holandii (k. 33v). Sąd meriti nie sięgnął przy tym do akt sprawy o sygn. akt VI K …/05, w których figuruje postanowienie z dnia 5 marca 2009 r., uchylające postanowienie z dnia 20 marca 2008 r. o zarządzeniu wykonania kary pozbawienia wolności wobec J.

T. z uwagi na dopełnienie przez niego przed rozpoczęciem wykonania tego postanowienia, w lutym 2009 r., obowiązku świadczenia pieniężnego. To zaś wyraźnie wskazywało na prawidłowość informacji uzyskanej z Krajowego Rejestru Karnego. W konsekwencji błędnie przyjęto, że oskarżony kiedykolwiek odbywał karę pozbawienia wolności orzeczoną za przestępstwo podobne do przypisywanego mu w 2013 r., nie mówiąc już o tym, że odbył ją w wymiarze niezbędnym dla przypisania powrotności do przestępstwa.Sposób postąpienia Sądu Rejonowego wskazuje, że doszło w tej sprawie do rażącej obrazy przepisów prawa procesowego.

Stosownie bowiem do art. 366 § 1 k.p.k. przewodniczący składu orzekającego (w tym wypadku Sąd orzekający jednoosobowo) powinien baczyć, aby wyjaśniono wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, a do takich niewątpliwie należy przypisanie popełnienia czynu w warunkach recydywy, bez względu na to, czy in concreto przepis ten będzie uzasadniał zastosowanie nadzwyczajnego obostrzenia kary, jako że przyjęcie w treści wyroku działania w warunkach powrotności do przestępstwa może mieć miejsce jedynie przy dokonaniu prawdziwych ustaleń w tej materii.

Niewątpliwie też obrażono podnoszony w kasacji przepis art. 7 k.p.k., skoro dokonano oceny materiału dowodowego w sposób niekompletny, pomijając niektóre dowody, które zawarte były w aktach tej sprawy i pozwalały na prawidłową ocenę omawianej kwestii. W przypadku wątpliwości nakazywały one sięgnięcie do materiałów postępowania, w którym wydano uprzednio wyrok za czyn podobny i jakoby zarządzono jego wykonanie. Powyższe wskazuje, że kasacja ta jest w pełni zasadna i dlatego Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok przekazując sprawę do ponownego rozpoznania w pierwszej instancji.

Przy jej ponownym rozpatrywaniu Sąd winien szczegółowo zapoznać się zarówno z materiałem dowodowym tej sprawy, jak i dokumentacją sprawy o sygn. akt VI K …/05 i dokonać oceny wszystkich dowodów, aby poczynić prawidłowe ustalenia faktyczne przy przypisywaniu oskarżonemu zarzucanego mu czynu.Z tych wszystkich względów orzeczono jak w wyroku, przejmując stosownie do art. 638 k.p.k. wydatki postępowania kasacyjnego na Skarb Państwa.