IV KK 491/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KK 491/19 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 7 listopada 2019 r., sprawy A.B. w przedmiocie wydania wyroku łącznego z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II AKa (…), uchylającego wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt III K (…) i umarzającego postępowanie postanowił:

1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;

2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adwokata Ł.C., Kancelaria Adwokacka w K. kwotę 738 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych), w tym 23 % VAT, za sporządzenie i wniesienie kasacji;

3. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIESąd Okręgowy w B., wyrokiem łącznym z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt III K (…), wydanym w sprawie A.B. prawomocnie skazanego:1.wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 21 maja 2001 r., sygn. akt III K (…);2.wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 kwietnia 2008 r., sygn. akt XVI K (…), zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt II AKa (…);3.wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 19 lipca 2010 r., sygn. akt V K (…), zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 10 marca 2011 r. sygn. akt II AKa (…);4.wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w K. z dnia 2 czerwca 2014 r., sygn. akt V K (…), którym połączono kary pozbawienia wolności, orzeczone wyrokami wskazanymi w pkt 1, 2, 3 i wymierzono skazanemu karę łączną 15 lat pozbawienia wolności;5.wyrokiem Sądu Okręgowego w B. z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt III K (…), zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 20 listopada 2015 r., sygn. akt II AKa (…), którym wymierzono skazanemu karę łączną 15 lat pozbawienia wolności, zastrzegając możliwość skorzystania z warunkowego przedterminowego zwolnienia nie wcześniej niż po odbyciu 12 lat kary pozbawienia wolności;na mocy art. 85 § 1 i § 2 k.k. w zw. z art. 86 § 1a i § 4 k.k. w miejsce kar łącznych pozbawieniawolności orzeczonych wyrokami wymienionymi w pkt 4 i 5 wymierzył skazanemu karę łączną 25 lat pozbawienia wolności.Sąd Apelacyjny w (…), orzekając na skutek apelacji obrońcy skazanego, wyrokiem z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II AKa (…), uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. umorzył postępowanie.

Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego, zarzucając „mające charakter bezwzględnej podstawy kasacyjnej, naruszenie art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. poprzez jego zastosowanie, a będące wynikiem błędnego przyjęcia przez Sąd Apelacyjny w (…), iż w niniejszej sprawie istnieje podstawa do uchylenia wyroku Sądu Okręgowego w B. i umorzenia postępowania z uwagi na wcześniejsze prawomocne rozstrzygnięcie umarzające postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego wobec skazanego A.B., obejmującego te same wyroki, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie zachodzi realna konieczność wydania wyroku łącznego wobec skazanego A.B. obejmującego kary wymierzone mu wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w K. z dnia 2 czerwca 2014 r., sygn. akt V K (…) oraz wyrokiem Sądu Okręgowego w B. z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt III K (…), która wynika z przyjętej przez Sąd Najwyższy argumentacji przywołanej w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt I KZP 11/17”.

W konkluzji kasacji obrońca skazanego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w (…).W odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.Sąd Najwyższy stwierdził co następuje.Kasacja obrońcy skazanego jest oczywiście bezzasadna, co pozwalało na jej oddalenie na posiedzeniu bez udziału stron.Rację miał Sąd Apelacyjny, że w sprawie skazanego występowała przeszkoda procesowa, która uniemożliwiała Sądowi Okręgowemu w B. wydanie wyroku łącznego.Kwestia istnienia warunków do wydania wyroku łącznego i orzeczenia kary łącznej w miejsce kar orzeczonych wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w K. z dnia 2 czerwca 2014 r., sygn. akt V K (…) i wyrokiem Sądu Okręgowego w B. z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt III K (…) była przedmiotem wcześniej wszczętego postępowania i została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Sądu Okręgowego w B. z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt III K (…) zmienionym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt II AKz (…).

Sąd pierwszej instancji orzekając w niniejszej sprawie miał tę okoliczność w polu widzenia, ale błędnie zinterpretował jej znaczenie. Wymienione wcześniej prawomocne postanowienie o umorzeniu postępowania, wydane na podstawie art. 572 k.p.k., dotyczące tych samych skazań, które stały się podstawą orzeczenia kary łącznej wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w B. z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt III K (…), skutkowało powagą rzeczy osądzonej i stanowiło ujemną przesłankę procesową przewidzianą w przepisie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.

Jest rzeczą oczywistą, że przeszkoda ta nie ma charakteru trwałego i może zdezaktualizować się w przypadku zmiany stanu prawnego, czy też zaistnienia okoliczności skutkujących wystąpieniem określonej w art. 575 § 1 k.p.k. potrzeby wydania nowego wyroku łącznego.W sprawie skazanego sytuacja taka jednak nie wystąpiła. Wbrew stanowisku skarżącego, niczego w tym zakresie nie zmienia podjęcie przez Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów uchwały z dnia 25 stycznia 2018 r., I KZP 11/17. Zgodnie z dyspozycją art. 441 § 3 k.p.k. moc wiążąca tej uchwały ograniczała się do sprawy, w której została podjęta.Nie ulega jakiejkolwiek wątpliwości, iż wyrażony we wskazanej uchwale Sądu Najwyższego pogląd, że „popełnienie przez sprawcę przestępstwa w okresie próby wyznaczonym postanowieniem o warunkowym zwolnieniu z odbycia reszty kary pozbawienia wolności nie stanowi przewidzianej w art. 85 § 3 k.k. negatywnej przesłanki do orzeczenia kary łącznej obejmującej karę (kary łączne), z odbycia reszty której sprawca został warunkowo zwolniony oraz karę (kary łączne) za przestępstwo popełnione w okresie próby” powinien wyznaczać kierunek stosowanej przez sądy powszechne wykładni przepisów prawa, ale nie pozbawia on mocy wdanych wcześniej prawomocnych orzeczeń i sam przez siebie nie stwarza warunków do wydania nowego wyroku łącznego.W niezmienionym stanie prawnym i faktycznym, drogę do badania istnienia warunków wydania wyroku łącznego w kontekście dokonanej przez Sąd Najwyższy wykładni przepisu art. 85 § 3 k.k. może otworzyć jedynie wzruszenie prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt III K (…).

Podmiotami uprawnionym do wniesienia kasacji od każdego prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowania są Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny oraz Rzecznik Praw Obywatelskich.Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.as