IV KK 484/17 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KK 484/17 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 marca 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Kazimierz Klugiewicz‎SSN Małgorzata Wąsek-WiaderekProtokolant Danuta Bratkrajc przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jerzego Engelkinga‎w sprawie K. K.‎skazanego z art. 107 § 1 kks w zw. z art. 23 § 3 kks‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 5 marca 2019 r.,‎kasacji wniesionych przez obrońców skazanego‎od wyroku Sądu Okręgowego w G.‎z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt VI Ka […]‎utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w T.‎z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt VI K […] I. uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego w T. i na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. postępowanie karne wobec K. K. umarza, a kosztami procesu obciąża Skarb Państwa; II. zarządza zwrot K. K. kwoty 900 zł (dziewięćset złotych) uiszczonej tytułem opłat od kasacji.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w T. wyrokiem z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt VI K […], uznał K. K. winnym tego, że w okresie od dnia 1 października 2015 r. do dnia 3 listopada 2015 r., w lokalu o nazwie „J.”, zlokalizowanym w P. przy ul. O. […], jako Prezes Zarządu […] „U.” Sp. z o. o. z/s w B. przy ul. P. […], urządzał na czterech automatach o nazwie – K. nr […], L. […], P. nr […], H. nr […], gry losowe organizowane w celach komercyjnych, wbrew przepisom ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, bez wymaganego zezwolenia i bez rejestracji automatów do gier przez właściwego naczelnika urzędu celnego, bez koncesji, poza kasynem gry tj. występku z art. 107 § 1 k.k.s. i za to na mocy tego przepisu wymierzył mu karę 120 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 zł, a na podstawie art. 32 § 1 i 2 k.k.s. orzekł wobec niego środek karny w postaci ściągnięcia równowartości pieniężnej przepadku przedmiotów, tj. urządzeń K. nr […], L. […], P. nr […], H. nr […] na rzecz Skarbu Państwa, oznaczając ją na kwotę 20.000 zł, oraz zasądził od niego na rzecz Skarbu Państwa 1.200 złotych opłaty i obciążył go wydatkami postępowania w sprawie.Od tego wyroku apelację złożył obrońca K.

K..Po rozpoznaniu apelacji, Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt VI Ka […], zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.W/w wyrok Sąd Okręgowy w G. został zaskarżony kasacjami obrońców skazanego K. K..Obrońcy – adw. M. T. i radca prawny M. G., w swojej kasacji, zarzucili zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, wskazanej w art. 439 § 1 pkt 9 w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., w postaci naruszenia przepisu art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych, który ma charakter abolicyjny i wyłącza możliwość karania na podstawie art. 107 § 1 k.k.s. naruszenia, w okresie przejściowym przewidzianym w tym przepisie, wynikającego z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych zakazu urządzania gier na automatach poza kasynami gry, przez podmioty, które w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej legalnie prowadziły działalność w zakresie organizowana gier poza kasynami, który to przepis nie został zastosowany przez sąd odwoławczy, i wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz utrzymanego w nim wyroku sądu pierwszej instancji i umorzenie postępowania.Natomiast obrońca adw.

H. zarzucił w kasacji naruszenie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. polegające na zaniechaniu uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i umorzenia postępowania mimo braku skargi uprawnionego oskarżyciela, którym był zgodnie z art. 155§ 2 k.k.s. wyłącznie prokurator, jako że akt oskarżenia Urząd Celny w K. wniósł po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, a dochodzenie zostało przedłużone – i tym samym objęte nadzorem prokuratora – postanowieniem prokuratora z dnia 5 maja 2016 r.

Podnosząc ten zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania, a także o obciążenie Skarbu Państwa kosztami postępowania oraz zwrot skazanemu opłaty do kasacji.Prokurator Prokuratury Rejonowej w T. w pisemnej odpowiedzi na te kasacje wniósł o uznanie ich za oczywiście bezzasadne i oddalenie.Z kolei Prokurator Prokuratury Krajowej obecny na rozprawie kasacyjnej w dniu 5 marca 2019 r., wniósł o uwzględnienie kasacji adw. P. H..Sąd Najwyższy zważył co następuje.I.Odnośnie kasacji adw. M. T. i radcy prawnego M.

G..Kasacja ta nie zasługuje na uwzględnienie.Treść przepisu art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r., nowelizującej ustawę o grach hazardowych, nie mogła stanowić podstawy do zalegalizowania działalności prowadzonej bez koncesji i zezwoleń. Przecież przepis ten nawiązywał wprost do podmiotów prowadzących działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1 – 3 lub art. 7 ust. 2, w dniu wejścia w życie tej ustawy. Chodziło więc tylko o te podmioty, które legalnie prowadziły działalność na podstawie koncesji (art.

6) lub zezwolenia (art. 7), a tylko prowadziły działalność w formie prawnej innej niż przewidziana w tej noweli. Przepis ten miał spowodować, że w okresie przejściowym te podmioty, prowadzące legalnie działalność, miały możliwość dostosowania formy prowadzonej działalności do wymogów określonych ustawą z dnia 12 czerwca 2015 r. (por. art. 1 ust. 2 i 3 noweli).Zatem w realiach przedmiotowej sprawy omawiany przepis ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. nie mógł mieć zastosowania do sytuacji faktycznej w jakiej znajdował się K.

K. (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt IV KK 682/18).II.Odnośnie kasacji adw. P. H..Kasacja zasługuje na uwzględnienie.Poza sporem jest, że w dacie sporządzenia aktu oskarżenia i wnoszenia go do sądu, przepisem określającym podmiot właściwy do tych czynności, był przepis art. 155 § 1 k.k.s. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r. Zgodnie z treścią tego przepisu w sprawie, w której finansowy organ postępowania przygotowawczego prowadził śledztwo, oraz w sprawie o przestępstwo skarbowe, w której prowadził on dochodzenie objęte nadzorem prokuratora, organ ten – jeżeli nie umarza postępowania – sporządza w ciągu 14 dni od zakończenia dochodzenia lub śledztwa akt oskarżenia i przesyła go wraz z aktami sprawy prokuratorowi, zaś w myśl art. 155 § 2 k.k.s. to prokurator zatwierdza i wnosi do sądu akt oskarżenia.

W niniejszej sprawie akt oskarżenia został sporządzony i wniesiony w dniu 30 czerwca 2016 r. przez finansowy organ postępowania przygotowawczego (Urząd Celny w K.), a zatem prokurator go nie zatwierdził i nie wniósł go do sądu, ani też w procesie na żadnym etapie nie uczestniczył, mimo, że dochodzenie w przedmiotowej sprawie było objęte nadzorem prokuratorskim, a to z uwagi na wydanie przez Zastępcę Prokuratora Rejonowego w T. w dniu 5 maja 2016 r., postanowienia o przedłużeniu dochodzenia (k. 148). Należy przypomnieć, iż Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 28 stycznia 2016 r., I KZP 13/15, OSNKW 2016, z. 3, poz. 17, wyraził pogląd, że prokuratorskie przedłużenie dochodzenia, prowadzonego, przez finansowy organ postępowania przygotowawczego, oznacza tym samym objęcie takiego dochodzenia nadzorem prokuratora.W realiach przedmiotowej sprawy, skoro dochodzenie prowadzone przez Urząd Celny w K., odnośnie czynu zarzucanego, a następnie przypisanego K.

K., było przedłużone przez prokuratora, to oznaczało, iż doszło do objęcia tego dochodzenia nadzorem prokuratorskim. Stosownie zaś do treści art. 155 § 1 k.k.s., wobec objęcia prowadzonego w sprawie dochodzenia nadzorem prokuratorskim, organem uprawnionym do wniesienie do sądu aktu oskarżenia był nie Urząd Celny w K., lecz prokurator. W takim stanie rzeczy oczywiste jest wystąpienie w sprawie negatywnej przesłanki procesowej, w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela (art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.) Wystąpienie takiej wady postępowania musiało skutkować, zgodnie z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., uchyleniem wyroku sądu pierwszej instancji i umorzeniem postępowania w zakresie opartym na wadliwej skardze.

Nie jest bowiem możliwe traktowanie tej wady postępowania, jako braku formalnego aktu oskarżenia, gdyż nie chodzi tu o sytuację, gdy czynność dokonana jest przez organ uprawniony, a brak dotyczy wyłącznie podpisu osoby, lecz o sytuację, gdy czynność wniesienia aktu oskarżenia do sądu, a zatem akt inicjujący w ogóle prowadzenie sądowego postępowania karnego – dokonana jest przez organ nieuprawniony. W takim stanie rzeczy obowiązkiem Sądu Okręgowego w G. było zastosowanie unormowania z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 9 k.p.k., (uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania).Sąd Okręgowy w G., z rażącą obrazą wymienionych przepisów tego nie uczynił.W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy, uwzględniając kasację, uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 6 marca 2017 r., sygn. akt VI Ka […], oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego w T. i na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., postępowanie karne wobec K.

K., w zakresie zarzucanego mu czynu umorzył.