IV KK 41/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KK 41/19 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 września 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Piotr Mirek‎SSN Eugeniusz WildowiczProtokolant Jolanta Grabowska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Małgorzaty Kozłowskiej‎w sprawie A. P. ‎oskarżonego z art. 107 § 1 k.k.s.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 11 września 2019 r.,‎kasacji, wniesionej przez oskarżyciela publicznego (…) Urząd Celno-Skarbowy w K. - na niekorzyść‎od wyroku Sądu Okręgowego w G. ‎z dnia 5 października 2018 r., sygn. akt VI Ka (…)‎zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Z. ‎z dnia 14 czerwca 2018 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok i sprawę oskarżonego A. P. przekazuje Sądowi Okręgowemu w G. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Z. wyrokiem z dnia 14 czerwca 2018 r., sygn. akt II K (…), uznał A. P. za winnego tego, że w dniu 22 września 2016 r. w Z., wbrew przepisom art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 oraz art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, urządzał gry na automacie o nazwie H. o numerze (…), tj. przestępstwa skarbowego z art. 107 § 1 k.k.s. i za to na mocy art. 107 § 1 k.k.s. skazał go na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności; na mocy art. 30 § 5 k.k.s orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych w postaci: automatu do gry o nazwie H. o numerze (…) przechowywanego w magazynie depozytowym Urzędu Celnego w R. (pod pozycją (…)) oraz polskich pieniędzy obiegowych w kwocie 985,00 (dziewięćset osiemdziesiąt pięć) złotych przechowywanych na koncie sum depozytowych Izby Celnej w K.; na mocy art. 30 § 5 k.k.s. i art. 195 k.k.w. orzekł przepadek poprzez pozostawienie w aktach sprawy dowodu rzeczowego w postaci umowy najmu nr (…) z dnia 1 lipca 2016 r.; na mocy art. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.

M. B. kwotę 1.062 złotych i 72 groszy, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu; na mocy art. 624 § 1 k.p.k. i art. 17 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnych zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych, którymi obciążył Skarb Państwa.Od tego wyroku apelacje złożyli oskarżony A. P. i jego obrońca.Oskarżony zaskarżył wyrok w całości wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i umorzenie postępowania, względnie o zmianę w części dotyczącej kary poprzez orzeczenie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem.

Zarzucił w apelacji naruszenie przepisów postępowania, a to art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. poprzez zaniechanie umorzenia postępowania, w sytuacji gdy prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z 26 lipca 2018 r., sygn. VII K (…), skazano go za przestępstwo z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. popełnione w okresie od dnia 18 sierpnia do dnia 4 listopada 2016 r., natomiast zarzuconego mu czynu miał się dopuścić dnia 22 września 2016 r. Ponadto zarzucił rażącą surowość orzeczonej kary podnosząc, że uznano go winnym urządzania gier w jednym tylko dniu, w jednym tylko miejscu i na jednym urządzeniu.Z kolei obrońca zaskarżył rozstrzygnięcia zawarte w pkt. 1 - 3 wyroku zarzucając:a.obrazę prawa materialnego, a to art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 14 ust. 1 i art. 23 ust. 1 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych poprzez ich nieuzasadnione zastosowanie,b.obrazę przepisów postępowania, a to art. 443 k.p.k. poprzez wymierzenie oskarżonemu po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania kary surowszej, aniżeli orzeczona w postępowaniu o sygn.

VII K (…), w sytuacji wniesienia apelacji wyłącznie na korzyść oskarżonego.Stawiając takie zarzuty wniósł o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Po rozpoznaniu tych apelacji, Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z dnia 5 października 2018 r., sygn. akt VI Ka (…):1. uchylił rozstrzygnięcia zawarte w pkt. 1, 2, 3 i 5 zaskarżonego wyroku i:a)na mocy art. 17 § I pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. umorzył postępowanie karne przeciwko oskarżonemu A.

P. o zarzucone mu przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s ,b)na mocy art. 230 § 3 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. i art. 15j ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych nakazał przekazanie Śląskiemu Urzędowi Celno - Skarbowemu w K. dowodu rzeczowego w postaci urządzenia elektronicznego do gier H. o nr (…) z kablem zasilającym, opisanego w wykazie dowodów rzeczowych nr 1 stanowiącego k. 30 akt, którego posiadanie jest zabronione;c)na mocy art. 230 § 2 k.p.k. nakazał zwrócenie R. Sp. z o. o. w K. dowodów rzeczowych w postaci polskich pieniędzy w kwocie 985 złotych opisanych w wykazie dowodów rzeczowych nr 2 stanowiącym k. 75 akt oraz umowy, opisanej w wykazie dowodów rzeczowych nr 1 stanowiącym k. 30 akt, jako zbędnych dla postępowania;2.w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy;3.zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.

M. B. kwotę 516 złotych i 60 groszy, w tym kwotę 92 złotych i 60 groszy tytułem podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu;4.kosztami procesu w sprawie obciążył Skarb Państwa.Od wyżej wymienionego wyroku Sądu Okręgowego w G. kasację złożył oskarżyciel publiczny – Naczelnik (…) Urzędu Celno – Skarbowego w K.. Zaskarżył tego wyrok na niekorzyść A. P. w części opisanej w punkcie 1a umarzającej postępowanie prowadzone wobec A. P., oskarżonego o czyn z art. 107 § 1 k.k.s., w oparciu o przesłankę z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. oraz w części opisanej w punkcie Ic orzekającej o zwrocie na zasadzie art. 230 § 2 k.p.k. spółce R.

Sp. z o.o. w K. dowodów rzeczowych w postaci polskich pieniędzy obiegowych w kwocie 985 złotych jako zbędnych dla postępowania.Na podstawie art. 523 § 1 k.p.k. oraz art. 526 § I i 2 k.p.k. w zw. z art. 122 § 1 pkt 1 k.k.s. powyższemu wyrokowi zarzucił:1. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w związku z art. 414 § 1 k.p.k., polegającą na umorzeniu postępowania karnego skarbowego wobec oskarżonego A. P. o zarzucony mu czyn popełniony w dniu 22 września 2016 r. w Z. w związku z ujawnieniem w toku rozprawy apelacyjnej, prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia 26 lipca 2017 r. w sprawie o sygn.

VII K (…), skazującego tego samego oskarżonego, za czyn ciągły z art 107 § 1 k.k.s. w związku z art. 6 § 2 k.k.s. popełniony w okresie od dnia 18 sierpnia 2016 r. do dnia 4 listopada 2016 r. polegający na urządzaniu łącznie na trzech automatach do gier, w celach komercyjnych, gier o charakterze losowym, które powodowały wygrane rzeczowe oraz zawierały element losowości, bez koncesji na prowadzenie kasyna gier, w lokalach na terenie Z., a tym samym poprzez błędne uznanie przez Sąd Okręgowy w G., że działanie zarzucane oskarżonemu w niniejszej sprawie jest fragmentem popełnionego przez tego samego sprawcę czynu ciągłego, co do którego prawomocnie dokonano już oceny prawnej.2. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 230 § 2 k.p.k., polegająca na orzeczeniu zwrotu kwoty 985 złotych spółce Rent Game Sp. z o.o. w K. pomimo braku ku temu określonych w tym przepisie faktycznych podstaw do wydania tej treści rozstrzygnięcia.Podnosząc te zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w G. w postępowaniu odwoławczym.Obecny na rozprawie kasacyjnej Prokurator Prokuratury Krajowej poparł wniesioną kasację.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja zasługuje na uwzględnienie.Zgodzić się należy z Autorem kasacji, iż Sąd Okręgowy w G. dopuścił się rażącego naruszenia przepisu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., błędnie przyjmując zaistnienie w niniejszej sprawie przeszkody procesowej w postaci przesłanki powagi rzeczy osądzonej, w oparciu o którą doszło do uchylenia wyroku Sądu Rejonowego w Z. w zakresie zarzutu stawianego A.

P. i umorzenia postępowania karnego w tym zakresie.Podstawą poglądu prawnego Sądu Okręgowego w G. było ustalenie, że A. P., został przed wydaniem zaskarżonego w niniejszym postępowaniu wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia 14 czerwca 2018 r., skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt VII K (…), za przestępstwa z art. 107 § 1 k.k.s. popełnione w dniach: 18 sierpnia 2016 r. oraz 24 września 2016 r. i 4 listopada 2016 r.Sąd Najwyższy stwierdza, iż Sąd Okręgowy w G. nietrafnie przyjął, że mamy do czynienia z czynem ciągłym w sytuacji faktycznej przedmiotowej sprawy.Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd prawny wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego: z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt V KK 415/18, zgodnie z którym „skoro urządzanie gry hazardowej w postaci gry na automatach (art. 1 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h.) wymaga uzyskania koncesji na kasyno gry (art. 6 ust. 1 u.g.h.), a koncesja taka udzielana jest w odniesieniu do jednego kasyna, prowadzonego w ściśle określonym (geograficznie) miejscu (art. 41 ust. 1, art. 42 pkt 3 i art. 35 pkt 5 u.g.h.), to zachowanie osoby, która nie posiadając koncesji na prowadzenie kasyna podejmuje działanie w postaci urządzania gry na automatach w różnych miejscach (miejscowościach, lokalach), stanowi każdorazowo – od strony prawnokarnej – inny czyn, podjęty z zamiarem naruszenia tych przepisów w każdym z tych miejsc.

Uprzednie prawomocne skazanie za przestępstwo z art. 107 § 1 k.k.s., popełnione w innym miejscu, w warunkach czynu ciągłego (art. 6 § 2 k.k.s.), w którym czas jego popełnienia obejmuje czasokres popełnienia czynu z art. 107 § 1 k.k.s., co do którego toczy się jeszcze postępowanie karno – skarbowe, nie stanowi w tym późniejszym procesie przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, albowiem nie jest spełniony warunek tożsamości czynów.”Podzielając powyższe zapatrywanie prawne (por. też wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 15 listopada 2018 r., V KK 268/18; z dnia 15 listopada 2018 r., V KK 268/18; z dnia 4 kwietnia 2019 r., IV KK 359/18; z dnia 8 maja 2019 r., III KK 77/18; z dnia 30 maja 2019 r., IV KK 583/18), Sąd Najwyższy uznaje za zbędne powielanie szczegółowych rozważań zawartych w powołanym wyżej wyroku Sądu Najwyższego (sygn.

V KK 415/18) odnośnie konstrukcji i kryteriów tożsamości czynu, w rozumieniu art. 6 § 1 k.k.s., odnoszonej do innego wcześniej prawomocnie osądzonego przestępstwa z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s.W konsekwencji Sąd Najwyższy uznaje, że objęty niniejszym postępowaniem czyn popełniony przez A. P. w dniu 22 września 2016 r., a polegający na urządzaniu gier na automacie o nazwie H. o numerze (…), wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych w sklepie wielobranżowym usytuowanym w Z. przy ulicy G., nie jest tożsamy, ze względu na miejsce popełnienia czynu ani rodzaju użytych automatów z czynami za które odpowiedzialność przypisano oskarżonemu A.

P. wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt VII K (…).Zdaniem Sądu Najwyższego oba skazania dotyczą innych czynów i nie mamy w ich przypadku do czynienia z „idem”, jako warunkiem przyjęcia tożsamości czynu, a w konsekwencji z wystąpieniem przesłanki powagi rzeczy osądzonej z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.Stwierdzając zatem rażące naruszenie przepisu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., która to obraza miała oczywisty wpływ na treść wyroku, zaskarżony wyrok należało uchylić, a sprawę przekazać do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Sąd Okręgowy w G., jaki sąd odwoławczy, będąc związany wyrażonym poglądem prawnym (art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.) rozpozna ponownie wniesione apelacje, mając m. in. na względzie też treść przepisu art. 443 k.p.k.Kierując się przedstawionym motywami Sąd Najwyższy, z mocy art. 537 § 2 k.p.k., orzekł jak w wyroku.