IV KK 399/22 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KK 399/22 POSTANOWIENIE Dnia 9 listopada 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., w sprawie A. M., skazanego z art. 207 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, w dniu 9 listopada 2022 r., kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 18 marca 2022 r., sygn. akt VII Ka 149/22, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 26 października 2021 r., sygn. akt XVI K 44/21, p o s t a n o w i ł:

1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;

2. kosztami procesu w postępowaniu kasacyjnym obciążyć skazanego;

3. zasądzić od skazanego na rzecz oskarżycieli posiłkowych – M.M. i R. B. kwoty po 300 (trzysta złotych) tytułem zwrotu uzasadnionych wydatków strony w związku z czynnościami pełnomocnika z wyboru w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 26 października 2021 r., sygn. akt XVI K 44/21, A. M. został uznany za winnego tego, że w okresie od 2014 r. do 19.07.2020 r., w Częstochowie, znęcał się psychicznie nad wspólnie z nim zamieszkującą żoną M. M. poprzez wszczynanie bezpodstawnych awantur, kierowanie wyzwisk, słownictwa powszechnie uznawanego za obraźliwe, krytykowanie, ośmieszanie, ograniczanie kontaktów z innymi osobami, utrudnianie korzystania ze wspólnego mieszkania, polewanie głowy zimną wodą oraz w okresie od początku lipca 2018 r. do 06.07.2020 r. fizycznie i psychicznie nad małoletnim pasierbem N. B. poprzez wszczynanie bezpodstawnych awantur, kierowanie wyzwisk, słownictwa powszechnie uznawanego za obraźliwe, krytykowanie, ośmieszanie, ograniczanie kontaktów z innymi osobami, utrudnianie korzystania ze wspólnego mieszkania, szarpanie, popychanie oraz polewanie głowy zimną wodą, tj. przestępstwa z art. 207 § 1 k.k., za które wymierzono mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie – na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. oraz art. 70 § 2 k.k. – warunkowo zawieszono na okres 2 lat tytułem próby.

Na podstawie art. 73 § 2 k.k. oddano oskarżonego pod dozór kuratora na okres próby oraz – na mocy art. 72 § 1 pkt 1 k.k. – zobowiązano go do informowania kuratora o przebiegu okresu próby w formie pisemnej co 6 miesięcy.Od tego wyroku apelację wniósł A. M., jego obrońca oraz prokurator na niekorzyść oskarżonego.Obrońca oskarżonego – podnosząc zarzut obrazy prawa procesowego (art. 7 k.p.k.; art. 424 k.p.k.) oraz materialnego (art. 207 § 1 k.k.) – wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie uchylenie orzeczenia Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.Oskarżony w osobistej apelacji zakwestionował ustalenia faktyczne i wniósł o zmianę wyroku Sądu Rejonowego i uniewinnienie go od zarzucanego mu występku.Prokurator, podnosząc zarzut obrazy prawa procesowego i materialnego (art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 207 § 1 k.k. i art. 32 pkt 3 k.k.), wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.Sąd Okręgowy w Częstochowie wyrokiem z dnia 18 marca 2022 r., sygn. akt VII Ka 149/22 utrzymał w mocy wyrok Sądu meriti.Od tego wyroku kasację wniósł obrońca skazanego, podnosząc następujące zarzuty:a) obrazę prawa procesowego art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. w związku z art. 413 § 2 k.p.k. i art. 128 k.p.k., mającą istotny wpław na treść wyroku oraz obrazę prawa materialnego art. 207 § 1 k.k. i art. 32 pkt 3 k.k., polegającą na przyjęciu i wydaniu przez Sąd Okręgowy orzeczenia reformatoryjnego w sprawie, w sytuacji istnienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej, w postaci braku rozstrzygnięcia w wyroku Sądu Rejonowego o karze i nie zamieszczenie w tym wyroku orzeczenia o wysokości kary wymierzonej oskarżonemu A.

M. i następnie doręczenie temu oskarżonemu uwierzytelnionego odpisu orzeczenia, nie zawierającego orzeczenia o karze, który to brak przesądzał o wadliwości wyroku i prowadził do ziszczenia się bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., skutkującej uchyleniem wyroku do Sądu Rejonowego, czego Sąd odwoławczy nie dokonał, będąc w tym wypadku zobowiązany do wydania orzeczenia kasatoryjnego.b) obrazę prawa procesowego art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. w związku z art. 433 k.p.k. i art. 436 k.p.k., mającą istotny wpływ na treść wyroku, poprzez rozpoznanie apelacji oskarżonego, w granicach jej zaskarżenia i dokonanie badania zasadności poniesionych przez tego oskarżonego w apelacji zarzutów, w sytuacji istnienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej, o której mowa powyżej (w punkcie a), co powodowało że merytoryczne rozstrzyganie i badanie zasadności zarzutów apelacyjnych było nieuprawnione i przedwczesne, w sytuacji braku istotnego elementu wyroku.Na podstawie tak sformułowanych zarzutów obrońca skazanego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Częstochowie do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie obu orzeczeń wydanych w sprawie i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Częstochowie do ponownego rozpoznania.Prokurator w odpowiedzi na kasację, wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Kasacja jest oczywiście bezzasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.Na wstępie należy zauważyć, że z uwagi na wymierzenie skazanemu w niniejszej sprawie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, podstawy do wniesienia kasacji przez stronę ograniczały się do wykazania uchybienia o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej, których katalog został ustanowiony w art. 439 § 1 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 523 § 1 i 2 k.p.k.).

Nie może zatem dziwić fakt podniesienia zarzutów wskazujących na wystąpienie okoliczności, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., choć może zastanawiać to, że wskazywana przez autora kasacji okoliczność, mająca stanowić sprzeczność w treści wyroku uniemożliwiającą jego wykonanie dotyczy orzeczenia Sądu pierwszej instancji, co do którego obrońca skazanego nie formułował tego rodzaju zarzutu w apelacji, a co może sugerować, że na ówczesnym etapie postępowania nie traktował doręczenia mu odpisu wyroku sądu Rejonowego w Częstochowie zawierającego braki w formule rozstrzygnięcia, jako uchybienia o takiej doniosłości.Niemniej trzeba również zauważyć, że prokurator w apelacji sygnalizował to zagadnienie w kontekście zarzutu obrazy art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k.

Zostało ono gruntownie przeanalizowane przez Sąd odwoławczy, który nie dopatrzył się obrazy przepisów prawa, a tym bardziej uchybienia, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. Stanowisko to należy podzielić, a wyrażoną na jego poparcie argumentację odnieść również do analizowanych zarzutów kasacyjnych. Sąd ad quem trafnie stwierdził, że w istocie chodzi jedynie o braki redakcyjne w odpisie orzeczenia, nie zaś wadliwość samego wyroku, którego oryginał – zalegający w aktach sprawy (k. 241-241v) – zawiera wszystkie niezbędne elementy rozstrzygnięcia o winie i karze względem skazanego.

Rację ma również Sąd odwoławczy, pisząc, że sporządzenie odpisów wyroku jest czynnością techniczną następującą po sporządzeniu, podpisaniu i ogłoszeniu wyroku, a zatem ewentualna wadliwość pism kierowanych do stron pozostaje bez wpływu na treść wydanego wyroku (pkt 3.1. uzasadnienia wyroku Sądu ad quem). Co istotne, z oświadczeń pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej oraz – oskarżonego złożonych na rozprawie odwoławczej w dniu 18 marca 2022 r. (k. 288v) wynika, że podczas ogłoszenia wyroku został odczytany również wymiar orzeczonej wobec oskarżonego kary, czego zabrakło w odpisach tego orzeczenia doręczonych stronom.

Także lektura zarządzenia z dnia 4 lutego 2022 r. (k. 279), z którego wynika, że dostrzeżone braki redakcyjne wyroku dotyczą tylko jego odpisów, nie daje podstaw do stwierdzenia wadliwości oryginału wyroku Sądu pierwszej instancji.Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 k.p.k. kosztami procesu w postępowaniu kasacyjnym obciążając skazanego, w tym zasądzając od niego na rzecz oskarżycieli posiłkowych – M. M. i R. B. kwoty po 300 tytułem zwrotu uzasadnionych wydatków strony w związku z czynnościami pełnomocnika z wyboru w postępowaniu kasacyjnym, na podstawie § 12 ust. 1 w zw. z § 11 ust. 2 pkt 6 i ust. 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800).[as]