IV KK 376/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KK 376/19 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 października 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)‎SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca)‎SSN Zbigniew PuszkarskiProtokolant Małgorzata Gierczak w sprawie T. J. skazanego z art. 209 § 1a k.k. w zw. z art. 209 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 3 października 2019 r. kasacji, wniesionej przez prokuratora na korzyść skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 8 marca 2019 r., sygn. akt IX Ka (…) zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 2 października 2018 r., sygn. akt IX K (…) uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIEWyrokiem z dnia 2 października 2018 r., sygn. akt IX K (…), Sąd Rejonowy w K. uznał oskarżonego T.J. za winnego tego, że od dnia 25 kwietnia 2016 r. do dnia 5 kwietnia 2018 r. w K. uchylał się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości wyrokiem sądowym wydanym przez Sąd Rejonowy w P. o sygn. akt IC (…) z dnia 15 lutego 2011 r., gdzie łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej trzech świadczeń okresowych, przy czym naraził w ten sposób osoby najbliższe tj.

M.J., F.J. i I.J. na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, tj. czynu z art. 209 § 1a k.k. w zw. z art. 209 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 209 § 12 k.k. wymierzył mu karę jednego miesiąca pozbawienia wolności.Od tego wyroku apelację wniósł sam oskarżony, który w piśmie procesowym (nie zawierającym daty) uznanym za apelację stwierdził jedynie, że „odwołuje się od (wspomnianego) wyroku i prosi o skierowanie sprawy do Sądu Okręgowego.”Po rozpoznaniu wniesionej przez oskarżonego apelacji Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 8 marca 2019 r., sygn. akt IX Ka (…), zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że wymierzoną oskarżonemu karę pozbawienia wolności złagodził do 6 miesięcy; w pozostałym zakresie wyrok ten utrzymał w mocy.Kasację od tego wyroku na korzyść skazanego wniósł Prokurator Rejonowy w K..Prokurator zarzucił temu orzeczeniu rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, tj. art. 434 § 1 pkt 1 k.p.k. polegające na zmianie wyroku sygn. akt IX K (…) Sądu Rejonowego w K. przez podwyższenie do 6 miesięcy pozbawienia wolności wymierzonej oskarżonemu tym wyrokiem kary 1 miesiąca pozbawienia wolności pomimo, że apelację w tej sprawie wniósł oskarżony, zaś nie wniesiono środka odwoławczego na jego niekorzyść i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja jest w oczywistym stopniu zasadna.Zaskarżony nią wyrok został wydany z rażącym naruszeniem przepisu prawa procesowego, tj. art. 434 § 1 pkt 1 k.p.k., co zważywszy na charakter tego uchybienia i jego skutki , miało istotny wpływ na treść tego wyroku.Nie ulega wszak wątpliwości, że wyrok Sądu Rejonowego został zaskarżony apelacją przez samego oskarżonego i nie był skarżony na niekorzyść przez oskarżyciela publicznego.

W takiej sytuacji procesowej sąd odwoławczy nie mógł orzec na niekorzyść oskarżonego. O tym wprost stanowi przywołany art. 434 § 1 pkt 1 k.p.k. Sąd Okręgowy jednak takie rozstrzygnięcie wydał. Pomimo tego, że Sąd meriti wymierzył oskarżonemu karę 1 miesiąca pozbawienia wolności i pomimo braku apelacji na niekorzyść oskarżonego od tego wyroku, podwyższył orzeczoną wobec oskarżonego karę pozbawienia wolności do 6 miesięcy. Sama formuła tego orzeczenia („wymierzoną karę …łagodzi”) pozwala przypuszczać, iż taka zmiana wymiaru orzeczonej kary była następstwem błędnego odczytania wymiaru kary orzeczonej przez Sąd I instancji oskarżonemu, nie zaś świadomej decyzji.

Nie zmienia to jednak oceny co do tego, iż – tak postępując – Sąd Okręgowy rażąco uchybił przywołanemu przepisowi prawa procesowego i miało to istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Kara w ten sposób wymierzona oskarżonemu przez Sąd Okręgowy przewyższała aż o pięć miesięcy karę wymierzoną przez Sąd Rejonowy, której – przy braku apelacji na niekorzyść oskarżonego – Sąd II instancji nie mógł zaostrzać.Stąd zaistniały wszelkie przesłanki do uznania oczywistej zasadności kasacji prokuratora i w konsekwencji konieczność uchylenia zaskarżonego nią wyroku oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Sąd ten dokonując na nowo kontroli instancyjnej wyroku Sądu meriti uwzględni powyższe wnioski i spostrzeżenia.Z tych wszystkich względów orzeczono jak wyżej.as