IV KK 31/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KK 31/19 POSTANOWIENIE Dnia 19 marca 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 19 marca 2019 r. sprawy Z. S. i R. Z.skazanych z art. 258 § 3 k.k., art. 310 § 2 k.k. i innych‎z powodu kasacji wniesionych przez obrońców skazanych‎od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 28 maja 2018 r., sygn. akt II AKa […],‎zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w K.‎z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt III K […] I. oddala obie kasacje jako oczywiście bezzasadne; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.

W. B. - Kancelaria Adwokacka w K., kwotę 738 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych), w tym 23 % VAT, z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za sporządzenie i wniesienie kasacji; III. obciąża obu skazanych kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego w częściach na nich przypadających. UZASADNIENIEW kasacji obrońca skazanego R. Z. zarzucił:rażące naruszenie prawa procesowego, a to:a)art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. polegające na niedokładnym określeniu w sentencji wyroku czynu przypisanego oskarżonemu R.

Z.,b)art. 437 § 2 k.p.k., w związku z art. 7 k.p.k. oraz art. 442 § 3 k.p.k., polegające na nie przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania w części odnoszącej się do oskarżonego R. Z. pomimo konieczności przeprowadzenia co do tej części przewodu w całości na nowo.Natomiast obrońca skazanego Z. S. zarzucił w kasacji:rażące i mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 443 k.p.k., poprzez nieprawidłowe rozpoznanie sformułowanego w zwykłym środku zaskarżenia zarzutu naruszenia zakazu reformationis in peius,naruszenie art. 439 § 1 pkt. 8 k.p.k., poprzez utrzymanie w mocy wyroku Sądu Okręgowego w K. w zakresie pkt.

I, w którym po raz drugi rozstrzygnięto o odpowiedzialności karnej Z. S. za założenie tej samej zorganizowanej grupy przestępczej, przy czym uchybienie to jest wynikiem rażącego i mającego istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. polegającego na nieprawidłowej kontroli odwoławczej oceny dowodów dokonanych przez sąd pierwszej instancji,rażące i mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z naruszeniem art. 7 k.p.k., poprzez błędną kontrolę instancyjną oceny dowodów dokonanej przez Sąd Okręgowy w K. w zakresie sprawstwa oskarżonego co do przestępstw zarzuconych w pkt.

II i III.Prokurator Prokuratury Okręgowej w K. w pisemnej odpowiedzi na te kasacje wniósł o ich oddalenie z uwagi na oczywistą bezzasadność.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Obie kasacje są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k.Nie można podzielić zarzutów z kasacji obrońcy skazanego R. Z., iż w sprawie zachodzi konieczność dokonania oceny, czy konstrukcja części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku jest prawidłowa, gdyż Sąd II instancji dokonał eliminacji z pkt. 14 wyroku Sądu I instancji fragmentów tam nie występujących, a w szczególności „nie mniej niż”, „co najmniej”, „120.000 złotych”, „czterokrotnie”, „30.000 złotych”, „300.000 euro”, albowiem występują one w treści zarzutu (pkt XXXII aktu oskarżenia), lecz nie ma ich w zmienianej sentencji, a co za tym idzie nie mogą być poddane eliminacji.

W odniesieniu do tak postanowionego zarzutu, należy przypomnieć, iż Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt III K […], w pkt 13 uznał R. Z. za winnego popełnienia przestępstwa zarzuconego mu w pkt XXXII aktu oskarżenia, stanowiącego przestępstwo z art. 310 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., przy czym przyjął, że łączna wartość nominalna podrobionych banknotów euro wynosiła 425.000 euro i za to na mocy art. 310 § 2 k.k. oraz art. 33 § 2 k.k. wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 150 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 100 złotych.Z kolei Sąd Apelacyjny w […] w wyroku z dnia 28 maja 2018 r., sygn.

II Aka […] w pkt I ppkt 4 lit. a zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że m.in. w pkt 13 wyeliminował określenie „nie mniejszej niż" i „co najmniej" oraz wpisał w miejsce:-kwoty 120.000 złotych - kwotę 45.000 złotych,-kwoty 425.000 euro - kwotę 347.000 euro,-słowa „czterokrotnie” - słowo „trzykrotnie”,-kwoty 120.000 złotych - kwotę 45.000 złotych,-kwoty 30.000 złotych - kwotę 15.000 złotych (tiret 1.),-kwoty 425.000 euro - kwotę 347.000 euro,-kwoty 300.000 euro - kwotę 200.000 euro (tiret 2.).W realiach sprawy powyższy sposób redakcji zarówno sentencji wyroku Sądu I Instancji, jak i sentencji wyroku Sądu II instancji, jest poprawny.

Nie powoduje też żadnych trudności interpretacyjnych w zakresie opisu czynu przypisanego skazanemu. Redakcja sentencji wyroku Sądu Apelacyjnego w […], poprzez eliminację określeń zawartych w pkt 13 wyroku Sądu Okręgowego w K. (który z kolei w odniesieniu do opisu czynu przypisanego odsyła do opisu czynu przyjętego w akcie oskarżenia w pkt XXXII), nie może zatem stanowić rażącego naruszenia art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.Równie bezzasadny jest zarzut drugi kasacji obrońcy skazanego R. Z.. Sąd Apelacyjny w […] rozpoznał apelację obrońcy R.

Z. w której zarzucono obrazę przepisów postępowania – a to art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., art. 424 § 1 pkt. 1 k.p.k., art. 442 § 3 k.p.k., jak też podniesiono zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku oraz rażącej niewspółmierności orzeczonej kary. Z lektury pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 28 maja 2018 r., sygn. akt II AKa […], bezspornie wynika, iż Sąd ten, w wystarczającym stopniu, odniósł się do tych zarzutów apelacyjnych (por. strony 89 – 95 tego dokumentu).

Ten zarzut kasacyjny, będący w istocie powtórzeniem zarzutów apelacyjnych, zmierza do dokonania ponownej kontroli wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt III K […], a więc kontroli rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, tymczasem w trybie kasacji dokonuje się kontroli prawomocnego wyroku sądu odwoławczego.Odnośnie kasacji obrońcy skazanego Z. S.. Po pierwsze nie można podzielić zarzutu rażącego naruszenia przez Sąd Apelacyjny w […] przepisów art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 443 k.p.k. Sąd Najwyższy podziela pogląd Sądu Apelacyjnego w […], wyrażony w pisemnym uzasadnieniu wyroku zaskarżonego kasacją, gdzie ten Sąd w szerokim wywodzie, rozważył tożsamy z podanym zarzutem kasacyjnym, zarzut apelacyjny i przekonująco wywiódł, że w realiach sprawy nie doszło do naruszenia tzw. pośredniego zakazu reformationis in peius, ujętego w art. 443 k.p.k. (por. strony 69 – 72 pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w […]).

Co do drugiego zarzutu kasacyjnego to warto przypomnieć, że w wyroku określono czas powstania założonej i kierowanej przez Z. S. grupy przestępczej, przedmiot jej działalności oraz skład osobowy, a przy tym jednoznacznie stwierdzono, że była to druga grupa przestępcza założona przez niego, funkcjonująca częściowo czasowo równolegle do grupy, za której założenie i kierowanie został już skazany. Konstatacja Sądu I instancji była zatem uprawniona, gdy zważy się na ustalenia tego wyroku (por. też zeznania świadka M. P.).

Wypowiedź świadka, M. P. że w latach 1999 - 2004 brał udział w jednej grupie przestępczej o tyle nie może mieć znaczenia dla ustaleń, że jest wyrwana z kontekstu, gdyż następnie świadek sprecyzował, że „nie ma pojęcia” jeśli chodzi o okres 1999 - 2001, bo w 1999 r. był jeszcze „w kryminale”, a zaczął ze Z. S. współpracować w roku 2001. Oczywiste jest przy tym że świadek był członkiem grupy działającej w okresie od września 1999 roku do lutego 2004 roku, której istnienie i działalność były przedmiotem postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w K., a odpowiadając na zadane przez obrońcę pytanie, iż „S. w tym czasie nie miał innej grupy przestępczej” - wyraźnie odróżniał tamtą grupę od będącej przedmiotem postępowania przed Sądem Okręgowym w K., wskazując na jej odmienny skład osobowy i odmienny rodzaj działalności przestępczej.

Poparciem dla powyższej tezy jest odpowiedź świadka na pytanie obrońcy Z. S., że w latach 1999 - 2004 on sam brał udział tylko w jednej grupie przestępczej, podczas, gdy, na pytanie prokuratora przyznał, że działał nie tylko w jednej grupie przestępczej. Trafnie Sąd Apelacyjny w […] podkreślił, cyt. „Nie ma racji apelujący stwierdzając, że porównanie zarzutów z obu spraw prowadzi do uznania, że była to jedna grupa. Sam apelujący przyznał, że „aspekty działalności” oskarżonego były częściowo różne, a przypomnienia wymaga, że Sąd I instancji jednoznacznie ustalił całkowicie różny przedmiot działalności obu grup oraz częściowo różny czas ich funkcjonowania i skład osobowy.

Wbrew twierdzeniu obrońcy dowody z zeznań M. P. oraz z akt sprawy Sądu Rejonowego w K. sygn. II K […], uprawniały Sąd I instancji do przyjęcia istnienia owej drugiej grupy przestępczej i skazania oskarżonego Z. S. za jej założenie i kierowanie nią. Odwołując się do wcześniejszych zeznań M. P., w których nie pojawia się - według apelującego - kwestia dwóch grup założonych i kierowanych przez oskarżonego Z. S., przypomnieć także należy zeznania świadka z postępowania przed Sądem po raz pierwszy rozpoznającym sprawę, cytowane w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku, kiedy to świadek spontanicznie wskazał, że niniejsza grupa tworzyła się z biegiem czasu w zależności od okoliczności, bo gdy zaczęli handlować amfetaminą, to potrzebni byli ludzie, którzy ją rozprowadzali.

Nie byłoby zatem potrzebne tworzenie grupy, gdy ona już istniała (skoro ta będąca przedmiotem osądu w sprawie II K […] Sądu Rejonowego w K. działała od 1999 roku). Mając na uwadze te zeznania M. P., niesłusznie zatem zarzucił apelujący, że Sąd Okręgowy w K. dowolnie „wiąże powstanie drugiej grupy przestępczej z realizowaniem transakcji narkotykowych”, gdyż „świadek koronny nigdy nie relacjonował w sposób pozwalający na tego rodzaju ustalenia”. Podkreślał również świadek M. P., że przedmiotem działalności grupy w niniejszej sprawie były narkotyki i falsyfikaty (k. 2664 v).

Podkreślał również jej odmienny skład osobowy dodając, że w jego ocenie powiązanie tamtego postępowania z obecnym jest tylko personalne, a do ściągania haraczy nie były wykorzystywane osoby działające „w obecnie rozpoznawanej grupie” (k. 2662 i n. tom 54). Twierdząc, że w swoich zeznaniach M. P. wskazuje na lidera jednej tylko formacji, zapomina apelujący, że M. P. swoiście kwestionował istnienie grupy przestępczej, której działalność była przedmiotem postępowania przed Sądem Rejonowym w K. stwierdzając, że tylko S. czerpał zyski z jej działalności (k. 2665 tom 54).”Sąd Apelacyjny w […] podkreślił też, iż nietrafny jest również zarzut apelacji o sprzeczności przedmiotowego ustalenia z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

Słusznie uznał, że zasady te nie sprzeciwiają się przyjęciu założenia przez jedną osobę dwóch lub więcej grup przestępczych w różnych (choćby częściowo) składach osobowych, mających na celu popełnianie różnych (choćby częściowo) przestępstw, działających na różnym lub tym samym terenie, w różnym czasie itp. Nie można zatem podzielić tego zarzutu kasacyjnego. Z kolei jeśli chodzi o zarzut trzeci kasacji obrońcy skazanego Z. S., to w świetle treści uzasadnienia zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Apelacyjnego w […] (por. strony 67 – 69), nie można zasadnie wywodzić aby Sąd Apelacyjny w […], przeprowadzając odwoławczą kontrolę wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 21kwietnia 2017 r., sygn. akt III K […], rażąco naruszył przepis art. 7 k.p.k.Kierując się przedstawionymi powodami Sąd Najwyższy z mocy art. 535 § 3 k.p.k. rozstrzygnął jak w postanowieniu.