IV KK 291/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KK 291/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 5 stycznia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Tomasz Grzegorczyk – spraw. (przewodniczący)

SSN Edward Matwijów

SA del. do SN Henryk Komisarski

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Jerzego Engelkinga

w sprawie Jarosława B.

skazanego z art. 178a § 2 i 244 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 5 stycznia 2011 r.

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego

od wyroku Sądu Rejonowego w C.

z dnia 10 czerwca 2010 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w

C. do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Jarosław B. był oskarżony o to: a) że w dniu 3 kwietnia 2010 r. o godz.

20.40 w C. przy ul. K., znajdując się w stanie nietrzeźwości, kierował rowerem

na drodze publicznej, tj. o czyn z art.178a § 2 k.k., którego przy tym dopuścił się

w warunkach określonych w art. 64 § 1 k.k. oraz b) że w tymże dniu, miejscu i

czasie kierował rowerem na drodze publicznej pomimo orzeczonego, wyrokiem

Sądu Rejonowego w C. z dnia 18 września 2006 r. w sprawie o sygn [...], zakazu kierowania pojazdami mechanicznymi i rowerami, tj. o czyn z art. 244 k.k., a

nadto c) że w dniu 15 kwietnia 2010 r. w C. o godz. 15. 30 przy ul. H., znajdując

się w stanie nietrzeźwości, kierował rowerem na drodze publicznej, czyli o czyn

z art.178 § 2 k.k., którego dopuścił się także w warunkach wskazanych w art. 64

§ 1 k./k. i d) że w miejscu i czasie jak wyżej, znajdując się w stanie nietrzeźwości, prowadził na drodze publicznej rower, mimo zakazu kierowania pojazdami

mechanicznymi i rowerami, orzeczonego wskazanym wyrokiem z dnia 18 września 2006 r. w sprawie o sygn.[...].

Wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w C. z dnia 10 czerwca 2010 r.

został on uznany winnym czynów wskazanych wyżej w pkt a) i c), jako popełnionych w zbiegu przestępstw, co zakwalifikowano z art. 178a § 2 w zw. z art.

91 § 1 i art. 64 § 1 k.k., skazując za nie oskarżonego na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, a także czynów podanych w pkt b) i d), też jako popełnionych

w zbiegu przestępstw, które zakwalifikowano z art. 244 k.k. w zw. z art. 91 § 1

k.k., wymierzając za nie karę 8 miesięcy pozbawienia wolności i orzekając wobec oskarżonego, jako karę łączną - karę 1 roku pozbawienia wolości, której

wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby 5 lat, a nadto – na podstawie

art. 71 § 1 k.k. - grzywnę oraz - na podstawie art. 42 § 1 i 2 k.k. - zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych wszelkiego typu i pojazdów rowerowych na

okres 5 lat. Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżania w dniu 21 czerwca

2010 r. W dniu 1 września 2010 r. zaskarżył go w całości na korzyść skazanego

Prokurator Generalny, zarzucając rażącą obrazę prawa materialnego przez błędne uznanie, że zachowania oskarżonego w dniach 3 i 15 kwietnia 2010 r., polegające na kierowaniu rowerem w stanie nietrzeźwości pomimo orzeczonego

wobec niego zakazu kierowania pojazdami mechanicznymi i rowerami, stanowiły dwa odrębne czyny zabronione z art. 178a § 1 k.k. i z art. 244 k.k., podczas

gdy stanowiły one jeden czyn zabroniony z art. 178a § 2 w zw. z art. 64 § 1 k.k.

w zb. z art. 244 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i ewentualnie ich ciąg. Wywodząc w

ten sposób skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie

sprawy do ponownego rozpoznania w pierwszej instancji. Na rozprawie kasacyjnej prokurator Prokuratury Generalnej popierał tę skargę.

Rozpoznając tę kasację Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że prowadzenie w stanie nietrzeźwości pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym, wodnym

lub powietrznym, wbrew wcześniej orzeczonemu zakazowi prowadzenia takiego

pojazdu, stanowi jeden czyn zabroniony, wypełniający znamiona przestępstwa z

art. 178a § 1 i art. 244 k.k. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 sierpnia

2004 r., I KZP 11/04, OSNKW 2004, z. 7-8, poz. 84). Jest on też akceptowany

w doktrynie (zob. np. M. Szewczyk [w:] A. Zoll. [red.], Kodeks karny, Część

szczególna. Komentarz, t. II, Kraków 2006, s. 1984, czy A. Marek, Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2010, s. 535). W judykaturze przyjmuje się także, że

przewidziany w art. 42 § 1 k.k. zakaz prowadzenia „pojazdów określonego rodzaju” obejmuje również zakaz prowadzenia pojazdów, którymi kierowanie nie

wymaga posiadania uprawnienia stwierdzonego dokumentem wydanym przez

uprawniony organ (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 września 2002 r.,

I KZP 20/02, OSNKW 2002, z. 11-12, poz. 92), co dotyczy pojazdów niemechanicznych, w tym i rowerów. I to stanowisko jest również aprobowane w doktrynie (zob. np. A. Marek, Kodeks, op. cit., s.147, czy Z. Sienkiewicz [w:] O.

Górniok [red.], Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2006, s. 135). W konsekwencji pogląd o pozostawaniu w zbiegu realnym zachowania, polegającego na

prowadzeniu w stanie nietrzeźwości pojazdu na drodze publicznej przy orzeczonym uprzednio zakazie prowadzenia takiego rodzaju pojazdu, odnosi się także

do pojazdu innego niż mechaniczny, jeżeli tylko obejmuje go ów zakaz. Dochodzi wówczas do jednoczesnego naruszenia art. 178a § 2 i art. 244 k.k. Zachodzi

tu bowiem - jak trafnie podnosi skarżący - jedność czynu, gdyż nie można kierując takim pojazdem w stanie nietrzeźwości nie naruszyć orzeczonego uprzednio

zakazu jego prowadzenia ani kierować nim w takim stanie bez naruszenia owego zakazu, a przy tym zachowana jest jedność czasu i miejsca takiego czynu.

Tego typu sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Sąd orzekający jednak

uznał nietrafnie wskazane zachowania za cztery odrębne przestępstwa, tyle że w

dwóch ciągach przestępstw, odrębnie do czynów z art. 178a § 2 k.k. i oddzielnie

wobec czynów z art. 244 k.k. Doszło w ten sposób do rażącej obrazy prawa materialnego, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, gdyż zarówno zachowanie z dnia 3 kwietnia 2010 r., jak i tożsame - z dnia 15 kwietnia

2010 r., stanowiły czyn z art. 178a § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zb. z art.

244 k.k., a przy przyjęciu konstrukcji ich ciągu przestępstw - także w zw. z art.

91 § 1 k.k. To ostatnie wymuszało z kolei orzeczenie tylko jednej kary, a nie –

jak orzeczono - odrębnie dwóch rozstrzygnięć o karach jednostkowych za dwa

ciągi przestępstw i nadto o karze łącznej, co miało też wpływ na wymiar tej

ostatniej kary.

Dlatego, uznając tę kasację za zasadną, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu

w C. Rozpatrując ją ponownie Sąd ten powinien mieć na względzie przedstawione wyżej zapatrywanie prawne odnośnie traktowanie zachowania polegającego na kierowaniu pojazdem niemechanicznym wbrew uprzedniemu zakazowi

prowadzenia takich pojazdów (art. 442 § 3 w zw. z art. 518 k.p.k.) oraz fakt, że

skarga ta wniesiona została na korzyść oskarżonego, co wyklucza wydanie surowszego niż uchylone orzeczenia (art. 443 k.p.k.).

Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w wyroku.