IV KK 267/24 · Sąd Najwyższy

IV KK 267/24 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 lipca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)‎SSN Michał Laskowski‎SSN Andrzej Tomczyk (sprawozdawca)Protokolant Kinga Sternik w sprawie P. O.,‎w przedmiocie wyroku łącznego,‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej 24 lipca 2024 r. na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,‎kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego‎od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Rybniku‎z dnia 8 kwietnia 2024 r., sygn. akt III K 69/24, 1. uchyla zaskarżony wyrok łączny Sądu Rejonowego w Rybniku i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umarza postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego;

2. obciąża Skarb Państwa wydatkami związanymi z rozpoznaniem kasacji Prokuratora Generalnego.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Rybniku przyjął, że P. O. został skazany prawomocnymi wyrokami:„I.wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 25 października ‎2021 roku w sprawie o sygn. akt III K 1564/21 obejmującym wyroki jednostkowe: Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 1 czerwca 2021 roku w sprawie o sygn. akt ‎III K 711/21 oraz Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 16 czerwca 2021 roku w sprawie o sygn. akt III K 598/21 kar ograniczenia wolności na karę łączną 1 (jednego) roku i 2 (dwóch) miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 32 (trzydziestu dwóch) godzin w stosunku miesięcznym, którą na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 25 listopada 2022 roku zamieniono na zastępczą karę pozbawienia wolności w wymiarze 195 dni (…);II.Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 15 września 2022 roku w sprawie o sygn. akt III K 1083/22 za czyn z art. 209 § 1a kk popełniony w okresie od 8 marca ‎2021 roku do 16 marca 2022 roku na karę 1 (jednego) roku i 3 (trzech) miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 32 (trzydziestu dwóch) godzin w stosunku miesięcznym, którą na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia ‎27 lutego 2023 roku zamieniono na zastępczą karę pozbawienia wolności w wymiarze 225 dni (…);III.Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 14 grudnia 2023 roku w sprawie o sygn. akt III K 1318/23 za czyn z art. 275 § 1 kk popełniony w dniu 16 lutego 2023 r. na karę 1 (jednego) miesiąca pozbawienia wolności (…).”Sąd Rejonowy w Rybniku wyrokiem łącznym z 8 kwietnia 2024 r., sygn. akt ‎III K 69 / 24, orzekł:„1.na mocy 85 § 1 i 2 kk i art. 86 § 1 kk i art. 87 § 1 kk w brzmieniu sprzed dnia ‎24 czerwca 2020 roku w zw. z art. 4 § 1 kk w miejsce orzeczonych wobec P. O. wyrokiem:-Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 15 września 2022 roku w sprawie o sygn. akt III K 1083/22-Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 14 grudnia 2023 roku w sprawie o sygn. akt III K 1318/23kar pozbawienia wolności i ograniczenia wolności wymierza mu karę łączną 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;2.na podstawie art. 577 kpk na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zalicza skazanemu P. O. okres odbywania kary pozbawienia wolności od dnia 30 sierpnia 2023 roku do dnia 8 kwietnia 2024 roku;3.ustala, iż pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w wyrokach objętych wyrokiem łącznym podlegają odrębnemu wykonaniu;4.na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 kpk w zw. z art. 414 § 1 kpk umarza postępowanie o wydanie wyroku łącznego co do wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 25 października 2021 roku w sprawie o sygn. akt III K 1564/21;5.na podstawie art. 624 § 1 kpk zwalnia skazanego P. O. w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.”Wyrok ten uprawomocnił się 16 kwietnia 2024 r.Kasację od tego wyroku wniósł, na niekorzyść P. O. a, Prokurator Generalny, zaskarżając go w całości.

Zarzucił on „rażące naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, to jest art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., stanowiące bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., polegające na wydaniu w dniu 8 kwietnia 2024 r. wyroku łącznego, który uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego w dniu 16 kwietnia 2024 r. (sygn. akt III K 69/24) oraz orzeczeniu kary łącznej 8 miesięcy pozbawienia wolności, obejmującej kary wymierzone wobec P. O. a wyrokami Sądu Rejonowego w Rybniku o sygn. akt: III K 1083/22 i III K 1318/23, podczas gdy postępowanie w tym samym przedmiocie, co do tych samych wyroków tej samej osoby zostało wcześniej prawomocnie zakończone wydaniem przez Sąd Rejonowy w Rybniku w dniu 10 października 2023 r., sygn. akt III K 369/23, wyroku łącznego, następnie zmienionego wyrokiem Sądu Okręgowego w Rybniku z dnia 15 kwietnia 2024 r., sygn. akt VI Ka 714/23.”W konkluzji autor kasacji wniósł o „uchylenie zaskarżonego orzeczenia i na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego.”Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Skarżący zasadnie dostrzegł, że Sąd Rejonowy w Rybniku przeprowadził postępowanie w sprawie III K 69/24, w przedmiocie wydania wyroku łącznego, pomimo że wcześniej wszczęte postępowanie, obejmujące swoim zakresem te same skazania zostało zakończone wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Rybniku ‎z 10 października 2023 r., sygn. akt III K 369/23, zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego w Rybniku z 15 kwietnia 2024 r., sygn. akt VI Ka 714/23.Na podstawie tego ostatniego orzeczenia P.O. połączono dwie kary pozbawienia wolności, orzeczone przez Sąd Rejonowy w Rybniku pod sygn. akt:

III K 1869/23 (karę 4 miesięcy) i III K 1318/23 (karę 1 miesiąca), a w ich miejsce wymierzono karę łączną 5 miesięcy pozbawienia wolności. Ponadto Sąd ten, na podstawie art. 572 § 1 k.p.k., umorzył postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego, co do pozostałych wyroków wskazanych w komparycji orzeczenia, w tym dotyczącego wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku o sygn. akt III K 1083/22 (k. 97 i 98).Skutkiem tego było dwukrotne wydanie wyroku łącznego, łączącego kary pozbawienia wolności, orzeczone za te same czyny, popełnione przez tę samą osobę, co skutkowało wystąpieniem uchybienia w postaci powagi rzeczy osądzonej.

Uchybienie tego rodzaju stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, określoną ‎w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. i jest nim obarczony wyrok wydany po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego.Wobec tego należało wydać orzeczenie kasatoryjne w stosunku do zaskarżonego wyroku łącznego oraz umorzenia w tym zakresie postępowania ‎(art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.).Sąd Najwyższy podzielił zatem wywody zawarte w uzasadnieniu kasacji, ponieważ takie rozstrzygnięcie wyeliminowało z obrotu prawnego wyrok łączny ‎z 8 kwietnia 2024 r. wydany w sprawie III K 69/24.

W ocenie Sądu Najwyższego decydujące znaczenie dla wystąpienia przesłanki z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. ma data uprawomocnienia się wyroku ponownie kształtującego wymiar kary łącznej, dopiero bowiem z tą datą orzeczenie to zaistniało w obrocie prawnym.Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.[J.J.][ał]