IV KK 261/23 · Sąd Najwyższy

IV KK 261/23 POSTANOWIENIE Dnia 27 czerwca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Paweł Kołodziejski‎SSN Marek MotukProtokolant Danuta Bratkrajc przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Pawła Blachowskiego,‎w sprawie G. C. o czyn z art. 24 § 1 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa (Dz.U. 1946.30.192 ze zm.)‎rozpoznanej w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 13 czerwca 2024 r.,‎zainicjowanej kasacją wniesioną przez Prokuratora Generalnego ‎od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach‎z dnia 19 czerwca 1951 r., sygn. akt K 206/51, postanowił:

1. pozostawić kasację bez rozpoznania;

2. kosztami postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. akt XXI Ko 27/20, Sąd Okręgowy w Katowicach postanowił:1.odtworzyć częściowo zaginione akta sprawy Sądu Wojewódzkiego w Katowicach, sygn. K 206/51, w której zapadł wyrok przeciwko G. C. w dniu 19.06.1951 r., o czyn z art. 24 par. 1 Dekretu z dnia 13.06.1946 r., w ten sposób, że:- zaliczyć w ich poczet:1.kopię postanowienia o tymczasowym aresztowaniu G. C. z dnia 10 sierpnia 1950 r., Pr II. 639/50 (dokument w kopercie k. 25 akt),2.kopię informacji o osadzeniu w więzieniu w C. w dniu 26 sierpnia 1950 r. (dokument w kopercie k. 25 akt),3.kopię wniosku i postanowienia o przedłużeniu aresztu tymczasowego wobec G.

C. z dnia 04.11.1950 r. - do dnia 10 grudnia 1950 r. (dokument w kopercie k. 25 akt),4.kopię postanowienia o przedłużeniu aresztu tymczasowego wobec G. C. z dnia 13.01.1951 r. - do dnia 10 lutego 1951 r. (dokument w kopercie k. 25 akt),5.kopię pisma Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w C.o przekazaniu akt do Wojskowej Prokuratury Rejonowej w Katowicach z wpływem z dnia 27 stycznia 1951 r. (dokument w kopercie k. 25 akt),6.kopię postanowienia oficera śledczego Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w C. o umorzeniu śledztwa z dnia 15 stycznia 1951 r. wobec G.

C. i uznaniu się za niewłaściwym do prowadzenia śledztwa z art. 23 par. 1 Dekretu z dnia 13.06.1946 r. i przekazaniu materiałów śledztwa Prokuratorowi Wojewódzkiemu w Katowicach jako właściwemu (dokument w kopercie k. 25 akt),7.kopię pisma Wojskowej Prokuratury Rejonowej z dnia 05.02.1951 r., Pr. II 639/50 o przekazaniu akt sprawy do Prokuratury Wojewódzkiej w Katowicach z datą wpływu 6 lutego 1951 r. (dokument w kopercie k. 25 akt),8.kopię zawiadomienia Wojskowej Prokuratury Rejonowej do Zarządu Więzienia w C. z dnia 5 lutego 1951 r. o przekazaniu więźnia G.

C. do dyspozycji Wojewódzkiego Prokuratora w Katowicach (dokument w kopercie k. 25 akt), 9.kopię zapytania o karalność G. C. z daty styczeń 1951 r., stara sygn. […] (dokument w kopercie k. 25 akt),10.kopię informacji o skazaniu G. C. na 11 miesięcy pozbawienia wolności (k.21,22),11.kopię ze zbioru ksiąg ewidencyjnych więźniów z lat 1935-1959 r. - skorowidz więźniów za rok 1951-1952 z więzienia w C. (k. 70-71),- ustalić, iż G. C. , syn A. i M.,, urodzony […] 1929 r. w W., w sprawie Sądu Wojewódzkiego w Katowicach, sygn. K 206/51 został zatrzymany w dniu 10 sierpnia 1950 r. i umieszczony w więzieniu w C., gdzie przebywał od 26 sierpnia 1950 r. do 07 lipca 1951 r.12.stwierdzić, że w pozostałej części odtworzenie akt sprawy Sądu Wojewódzkiego w Katowicach, sygn.

K 206/51 dotyczących G. C. jest niemożliwe.Kasacją z dnia 12 czerwca 2023 r. Prokurator Generalny zaskarżył, w całości na korzyść G. C. , wyrok Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 19 czerwca 1951 roku, sygn. akt K 206/51, zarzucając mu rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa materialnego, tj. art. 24 § 1 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 roku o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa (Dz. U. 1946.30.192 ze zm.), polegające na uznaniu G. C. winnym popełnienia przewidzianego w tym przepisie przestępstwa, mimo że swoim zachowaniem oskarżony nie zrealizował ustawowych znamion wymienionego przestępstwa, ani znamion żadnego innego czynu zabronionego.Podnosząc powyższy zarzut, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie G.

C. od przypisanego mu czynu.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasację należało pozostawić bez rozpoznania.Zgodnie z poglądem utrwalonym w judykaturze, merytoryczne rozpoznanie kasacji, zwłaszcza gdy podnosi się w niej zarzut naruszenia prawa materialnego, możliwe jest dopiero, jeśli w toku postępowania o odtworzenie akt (art. 160 i n. k.p.k.) zdoła się ustalić dane dotyczące przypisanego oskarżonemu czynu, a więc czas, miejsce i okoliczności jego popełnienia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 29 kwietnia 2003 r., II KK 374/02).

Powyższe dane powinny wynikać jednoznacznie z treści postanowienia o odtworzeniu akt, gdyż ich brak wyklucza możliwość dokonania oceny zaskarżonego kasacją wyroku, a w szczególności stwierdzenia, czy orzeczenie było dotknięte uchybieniami wyeksponowanymi w nadzwyczajnym środku zaskarżenia, a tym bardziej, czy było ono – w świetle treści art. 537 § 2 k.p.k. – oczywiście niesłuszne (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 2004 r., V KK 391/03). Niedopuszczalne przy tym jest, by to Sąd Najwyższy, jako „sąd prawa”, w toku postępowania kasacyjnego ustalał treść zaskarżonego wyroku na podstawie materiałów, które pozyskano w ramach postępowania o odtworzenie akt i w oparciu o te, samodzielnie poczynione ustalenia, oceniał zasadność zarzutów kasacyjnych.

Tego rodzaju postąpienie całkowicie wypaczałoby nie tylko istotę postępowania kasacyjnego, ale i postępowania renowacyjnego. Zgodnie z utrwalonym w doktrynie i judykaturze poglądem, w postanowieniu co do odtworzenia akt sprawy sąd nie może ograniczyć się do wymienienia dowodów, które uzyskał, ale musi podjąć próbę odtworzenia treści wyroku, w szczególności opisu i kwalifikacji czynu oraz wymierzonej kary (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2005 r., III KK 322/05; J. Skorupka [w:] Kodeks postępowania karnego.

Tom I. Komentarz do art. 1-166, red. R. A. Stefański, S. Zabłocki, Warszawa 2017, komentarz do art. 160, teza 6; T. Grzegorczyk [w:] Kodeks postępowania karnego. Tom I. Artykuły 1-467. Komentarz, Warszawa 2014, komentarz do art. 160 oraz art. 161, teza 4). W przedmiotowej sprawie tak się nie stało. W sentencji postanowienia „odtworzeniowego” wyraźnie wskazano bowiem jedynie datę wydania wyroku, jego sygnaturę, nazwę sądu i zastosowaną przez sąd kwalifikację prawną. Nie wskazano natomiast jednoznacznie wysokości wymierzonej oskarżonemu tym wyrokiem kary (o powyższym można jedynie wnioskować z treści wymienionych w sentencji a opisanych w uzasadnieniu postanowienia dokumentów pozyskanych w toku postępowania renowacyjnego oraz depozycji procesowych G.

C. ), ani też – co jest w tej sprawie kluczowe - nie przytoczono niezbędnych elementów opisu przypisanego ww. czynu. W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy nie mógł dokonać merytorycznej oceny zasadności zarzutu kasacji i stwierdzić, czy zaskarżony wyrok dotknięty był rażącą obrazą prawa materialnego wskazaną w tym zarzucie. Następstwem uznania braku podstaw do merytorycznego rozpoznania kasacji Prokuratora Generalnego musiało być pozostawienie kasacji bez rozpoznania.W tej sytuacji za celowe należy uznać podjęcie działań zmierzających do odtworzenia treści wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 19 czerwca 1951 roku, sygn. akt K 206/51, zwłaszcza, że materiał pozyskany w toku postępowania w sprawie XXI Ko 27/20 wskazuje, iż jest to możliwe.

Po dokonaniu tego odtworzenia Prokurator Generalny odniesie się do kwestii ponownego wniesienia kasacji na korzyść G. C. . W tej specyficznej sytuacji (de facto w tej sprawie brak substratu zaskarżenia, wobec treści postanowienia „odtworzeniowego”) zakaz z art. 522 k.p.k. nie będzie stał temu na przeszkodzie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 2003 r., II KK 374/02).O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 638 k.p.k.Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.[J.J.][ms] Paweł Kołodziejski Dariusz Kala Marek Motuk