IV KK 252/24 · Sąd Najwyższy

IV KK 252/24 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 października 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący)‎SSN Jarosław Matras‎SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)Protokolant Agnieszka Murzynowska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Józefa Gemry‎w sprawie D.T.‎o wydanie wyroku łącznego‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 2 października 2024 r.,‎kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego‎od wyroku Sądu Rejonowego w Myszkowie‎z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 24/23, 1) uchyla pkt I i II zaskarżonego wyroku i w tym zakresie umarza postępowanie;

2) wydatkami postępowania obciąża Skarb Państwa. Jarosław Matras Marek Pietruszyński Włodzimierz Wróbel UZASADNIENIEWyrokiem łącznym z dnia 7 czerwca 2023 r. (sygn. akt II K 24/23) Sąd Rejonowy w Myszkowie:A. na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k., art. 85a k.k. i art. 86 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. art. 568a § 1 pkt 2 k.p.k., art. 577 k.p.k. połączył kary ograniczenia wolności (jednostkowe i łączne) orzeczone wyrokami Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej z dnia 28 sierpnia 2018 r. w sprawie pod sygn. II K 468/18 oraz Sądu Rejonowego w Zawierciu z dnia 9 listopada 2020 r. w sprawie pod sygn.

II K 585/20 i wymierzył skazanemu D. T. karę łączną ograniczenia wolności w wymiarze 1 roku i 4 miesięcy z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 35 godzin miesięcznie, a na poczet orzeczonej kary łącznej ograniczenia wolności zaliczył skazanemu D.T. okresy kar odbytych w wyrokach podlegających łączeniu. Sąd ustalił ponadto, że pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w wyrokach podlegających łączeniu, a nieobjęte przedmiotowym wyrokiem łącznym podlegają odrębnemu wykonaniu.B. na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k., art. 85a k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. art. 568a § 1 pkt 2 k.p.k., art. 577 k.p.k. połączył kary pozbawienia wolności (jednostkowe i łączne) orzeczone wyrokami Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej z dnia 4 października 2019 r. w sprawie pod sygn.

II K 792/19, Sądu Rejonowego w Myszkowie z dnia 19 lipca 2021 r. w sprawie pod sygn. II K 779/20 oraz Sądu Rejonowego w Myszkowie z dnia 21 grudnia 2022 r. w sprawie pod sygn. II K 989/21 i wymierzył skazanemu D.T. karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze 3 lat, a na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zalicza skazanemu D.T. okresy kar odbytych w wyrokach podlegających łączeniu. Sąd nadto ustalił, że pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w wyrokach podlegających łączeniu a nieobjęte przedmiotowym wyrokiem łącznym podlegają odrębnemu wykonaniu.Na podstawie art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie o wydanie wyroku łącznego w sprawach pozostałych wyroków zapadłych w stosunku do skazanego D.T..

Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia. Od powyższego orzeczenia kasację w trybie art. 521 § 1 k.p.k. wniósł na niekorzyść skazanego Prokurator Generalny, zarzucając pkt A.I wyroku „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego - art. 366 § 1 k.p.k., skutkujące rażącą obrazą przepisów prawa materialnego - art. 85 § 1 i 2 k.k., w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020 r., polegające na wydaniu wyroku łącznego obejmującego karę 10 miesięcy ograniczenia wolności wymierzoną skazanemu D.T. wyrokiem Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej z dnia 28 sierpnia 2018 r. o sygn. akt II K 468/18 oraz karę łączną 8 miesięcy ograniczenia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Zawierciu z dnia 9 listopada 2020 r. o sygn. akt II K 585/20, mimo że druga ze wskazanych kar nie podlegała łączeniu, ponieważ postanowieniem Sądu Rejonowego w Zawierciu z dnia 20 marca 2022 r. o sygn. akt VII Ko 461/23 (prawomocnym z dniem 31 marca 2023 r.) uznana została na podstawie art. 64 § 1 k.k.w. za wykonaną w całości, co nadto skutkowało rażącą obrazą prawa procesowego - art. 572 k.p.k., z powodu zaniechania umorzenia w powyższym zakresie postępowania o wydanie wyroku łącznego.”Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku łącznego w zaskarżonej części i umorzenie postępowania w tym zakresie na podstawie art. 572 k.p.k.Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Kasacja okazała się zasadna. Rację ma Prokurator Generalny wskazując, że Sąd orzekając w przedmiocie wyroku łącznego nie dysponował aktami głównymi ani wykonawczymi spraw zakończonych wyrokiem Sądu Rejonowego w Zawierciu z dnia 9 listopada 2020 r. (sygn. akt II K 585/20) oraz wyrokiem Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej z dnia 28 sierpnia 2019r. (sygn. akt II K 468/18), a jedynie odpisami zapadłych w tych sprawach wyroków oraz danymi z Krajowego Rejestru Karnego. W konsekwencji zaniechania dogłębnego zbadania realiów sprawy, Sąd nie wiedział o wydaniu przez Sąd Rejonowy w Zawierciu w dniu 20 marca 2022 r. postanowienia (sygn. akt VII Ko 461/23) o uznaniu na podstawie art. 64 § 1 k.k.w. kary 8 miesięcy ograniczenia wolności wymierzonej D.T. wyrokiem Sądu Rejonowego w Zawierciu (sygn. akt II K 585/20) i częściowo przez niego wykonanej, za wykonaną w całości.

Obowiązujące i mające zastosowanie do niniejszej sprawy przepisy dotyczące zasad wymiaru kary łącznej (art. 85 § 2 k.k.) przewidywały, że łączeniu podlegają wyłącznie kary podlegające wykonaniu w całości lub części. Zatem łącząc kary orzeczone w powyżej wskazanych sprawach Sąd naruszył rażąco przepisy prawa materialnego i procesowego wydając wyrok łączny w sytuacji braku podstaw do tego. Skazany w tym wypadku uzyskał nienależną premię, gdyż w wyniku połączenia (wadliwego) kar ograniczenia wolności, skróceniu uległ okres wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w porównaniu ze stanem prawidłowym, tj. odrębnym wykonaniu kar jednostkowych.

Takie uprzywilejowanie skazanego nie miało żadnych merytorycznych podstaw, a wynikało jedynie z błędów Sądu orzekającego w przedmiocie wyroku łącznego.Należało orzec jak w sentencji. Jarosław Matras Marek Pietruszyński Włodzimierz Wróbel[WB][ał]