IV KK 252/18 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KK 252/18 POSTANOWIENIE Dnia 6 czerwca 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Szewczyk na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 6 czerwca 2018 r., sprawy A. S., skazanego za czyny z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. w zw. z art.31 § 2 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 23 listopada 2017r., sygn. akt II AKa […], zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w R. z dnia 18 sierpnia 2017r., sygn. akt II K […], p o s t a n o w i ł:

1. oddalić kasację, jako oczywiście bezzasadną, 2. zwolnić skazanego z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIEWyrokiem z 18 sierpnia 2017 roku w sprawie II K […], Sąd Okręgowy w R. uznał A. S. za winnego popełnienia czynu z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., za który skazał go na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Nadto na podstawie art. 41 a § 2 i § 4 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz kontaktowania się z pokrzywdzoną A.

L. oraz zakaz zbliżania się do pokrzywdzonej na odległość mniejszą niż 50 (pięćdziesiąt) metrów połączony z dozorem Policji - na okres 4 (czterech) lat;Powyższy wyrok apelacjami zaskarżyli obrońca oskarżonego oraz Prokurator Rejonowy dla miasta R.Obrońca oskarżonego zaskarżył powyższy wyrok w całości. Wyrokowi temu zarzucił:„1. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a w szczególności art. 7 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 k.p.k. oraz art. 170 k.p.k. poprzez oddalenie wniosku dowodowego ze zbadania oskarżonego A.

S. na okoliczność jego stanu zdrowia psychicznego z uwagi na fakt jego zdolności do postrzegania i rejestrowania postrzeżeń podczas przypisanego mu czynu,2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, a polegający na naruszeniu art. 4 i 5 § 2 k.p.k. przez:- błędne uznanie za wiarygodne zeznania świadka J. L., a w szczególności faktu, iż A. S. miał zamiar pójść do domu pokrzywdzonej A. L., podczas gdy J. L. zmienił swoje poprzednio złożone zeznania w postępowaniu przygotowawczym podając, iż zaraz po wyjściu oskarżonego poszedł spać i nie wie czy oskarżony udał się do domu oskarżonej,- błędne przyjęcie, iż B.

R. i B. L. nie mogły słyszeć dochodzących z dołu domu niepokojących odgłosów z uwagi na małą ich intensywność, a ponadto zbyt duże zaangażowanie w opiekę nad małoletnimi dziećmi, podczas gdy zgodnie zeznały, iż ze względu na akustykę domu słychać nawet rozmowy dobiegające z parteru domu,- błędne przyjęcie, iż oskarżony A. S. udał się po wyjściu od J. L. do domu, w którym znajdowała się A. L., podczas gdy świadek B. R. jak i B. L. nie słyszała i nie widziała, aby A. S. wchodził do domu, który wspólnie zajmują razem z pokrzywdzoną”.Wskazując na powyższe zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego A.

S. od przypisanego mu czynu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w R. do ponownego rozpoznania.Prokurator Rejonowy dla miasta R., na podstawie art. 425 k.p.k., art. 427 § 1 i § 2 k.p.k., art. 444 k.p.k. oraz art. 438 pkt. 3 i 4 k.p.k., powyższy wyrok zaskarżył w części dotyczącej orzeczenia o karze zasadniczej wymierzonej oskarżonemu. Wyrokowi temu zarzucił:„1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mających wpływ na jego treść poprzez bezpodstawne uznanie, iż wobec oskarżonego A.

S. zachodzą przesłanki nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 60 § 1 i § 6 pkt 2 k.k., podczas gdy dogłębna analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a zwłaszcza stopnia zawinienia oskarżonego, stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz rodzaj i charakter naruszonego dobra prowadzą do wniosku, iż wymieniony na zastosowanie dobrodziejstwa nadzwyczajnego złagodzenia kary nie zasługuje,2) rażącą niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonemu A. S. wskutek niezasadnego zastosowania instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary i niedostatecznego uwzględnienia znacznego stopnia społecznej szkodliwości czynu przypisanego w/w oskarżonemu oraz winy, pomimo dostrzeżenia przez Sąd I instancji, iż stopień winy i społecznej szkodliwości wyraźnie przekracza znaczność i nieprawidłowe odniesienie tych okoliczności nie tylko do elementów podmiotowo istotnych ale również do dyrektyw prewencyjnego oddziaływania kary”.Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wyeliminowanie z pkt.

I zaskarżonego wyroku z podstawy skazania art. 60 § 1 i § 6 pkt. 2 k.k. i skazanie A. S. na karę zasadniczą 3 (trzech) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności. Wyrokiem z dnia 23 listopada 2017r., sygn. akt II Aka […], Sąd Apelacyjny w […] zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:1.przyjmując, że przypisany oskarżonemu A. S. w punkcie I czyn stanowi przestępstwo z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k., na podstawie art. 197 § 3 pkt 2 k.k. skazał go na karę 3 (trzech) lat pozbawienia wolności,2. z podstawy prawnej orzeczonego w punkcie II środka karnego wyeliminował przepis art. 4 § 1 k.k. oraz sformułowanie:

„połączony z dozorem Policji”,3. uchylił punkt III zaskarżonego wyroku,w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Od powyższego wyroku kasację wywiódł obrońca A. S., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, a w szczególności :„- prawa procesowego a to art. 170 kpk i art. 201 kpk wobec nie uwzględnienia zarzutu apelacji w tym przedmiocie skutkiem oddalenia przez Sąd Okręgowy wniosku dowodowego w postaci opinii biegłego neurologa;- prawa materialnego a to art. 31 § 2 kk wobec nie uznania, że przepis ten winien stanowić podstawę do nadzwyczajnego złagodzenia kary pozbawienia wolności w stosunku do oskarżonego i tym samym zaostrzenie oskarżonemu wymierzonej kary”.W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w […] do ponownego rozpoznania.W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Rejonowej dla miasta R. wniósł o oddalenie jej jako oczywiście bezzasadnej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Kasacja obrońcy skazanego jest bezzasadna w stopniu oczywistym, co skutkowało jej oddaleniem w trybie art. 535 § 3 k.p.k.Przedmiotem zaskarżenia kasacją może być jedynie prawomocny i kończący postępowanie wyrok Sądu odwoławczego (art. 519 k.p.k.).

Zgodnie z art. 523 k.p.k. kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Autor kasacji powyższych regulacji, związanych z funkcją i przedmiotem kasacji, w istocie nie respektuje. Treść pierwszego zarzutu kasacji, dotyczącego rażącego naruszenia art. 170 k.p.k. została powtórzona z apelacji i sprowadza się do zanegowania przeprowadzonej w sprawie przez Sąd pierwszej instancji i aprobowanej przez Sąd odwoławczy, prawidłowej oceny opinii psychiatryczno-psychologiczno-seksuologicznej i podważenia dokonanych ustaleń faktycznych w tym zakresie.

Sąd Najwyższy w dotychczasowym orzecznictwie niejednokrotnie podnosił, iż powielenie w kasacji argumentacji przedstawionej wcześniej w zwykłym środku odwoławczym może być skuteczne, gdy Sąd odwoławczy nie rozpoznał należycie wszystkich zarzutów apelacyjnych i nie odniósł się do nich w uzasadnieniu swojego orzeczenia zgodnie z dyspozycją art. 457 § 3 k.p.k. Kontrolowane orzeczenie Sądu Apelacyjnego w […] spełnia tymczasem standard wyznaczony przez art. 457 § 3 k.p.k. Sąd odwoławczy przeprowadził kontrolę instancyjną zaskarżonego apelacją orzeczenia w sposób wszechstronny, nie pomijając w swoich rozważaniach żadnego z podniesionych w apelacjach zarzutów.

Na stronie 9 – 10 uzasadnienia Sąd szczegółowo odniósł się do zarzutu obrazy art. 170 k.p.k. poprzez oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego neurologa, wskazując przyczyny, dla których podzielił decyzję Sądu I instancji w tym zakresie. Zaprezentowane przez Sąd stanowisko należy ocenić jako trafne. Na gruncie przedmiotowej sprawy aktualne jest stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 22 września 2016 r. (sygn. akt V KK 207/16, LEX nr 2148663) iż: ”Zarzut rażącej obrazy art. 170 § 1 k.p.k., nie należy do kategorii zarzutów, jakie mogą być skutecznie podniesione w postępowaniu kasacyjnym w sytuacji, gdy skarżący kwestionuje ocenę stanowiska sądu odwoławczego, co do prawidłowości postanowienia o oddaleniu wniosku dowodowego wydanego przez sąd pierwszej instancji.

Ocena stanowiska sądu odwoławczego w tym zakresie byłaby możliwa jedynie w sytuacji, gdyby oprócz zamieszczenia stosownego zarzutu w apelacji, w skardze kasacyjnej podniesiono ponadto zarzut naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. lub 457 § 3 k.p.k., czego jednakże w niniejszej sprawie skarżący nie uczynił, co przesądza o bezzasadności tego zarzutu”.Chybiony jest również drugi zarzut kasacji, dotyczący obrazy art. 31 § 2 k.k. Sposób sformułowania tego zarzutu przez autora kasacji pozwala na uznanie, że w rzeczywistości zmierza on do ominięcia zakazu podnoszenia zarzutu niewspółmierności kary w postępowaniu kasacyjnym.

Na stronach 11-12 uzasadnienia wyroku Sąd odwoławczy podał przyczyny uwzględnienia apelacji prokuratora w zakresie rażącej niewspółmierności kary wymierzonej oskarżonemu wskutek niezasadnego zastosowania instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary, co doprowadziło do zmiany wyroku Sądu I instancji w tym zakresie. Trafnie też wskazał, iż: „Nieuzasadnione jest oczekiwanie, by sprawcom działającym w warunkach art. 31 § 2 k.k. zawsze wymierzać kary w najniższym ustawowym wymiarze bądź nawet kary nadzwyczajnie złagodzone. Przy wymiarze kary różnica między sprawcą ułomnym a pełnowartościowym psychicznie polega na tym, że owa ułomność uzasadnia jedynie wydatne złagodzenie kary na tle całokształtu uwzględnionych okoliczności, a więc wymierzenie kary łagodniejszej, niżby ją orzeczono, gdyby okoliczność ta nie zachodziła”.

Sąd Odwoławczy wskazał przy tym przesłanki, które zdecydowały o wymierzeniu A. S. bezwzględnej kary pozbawienia wolności w wymiarze 3 lat. Sąd Najwyższy podziela pogląd zaprezentowany w postanowieniu z dnia 30 stycznia 2018 r., (sygn. akt IV KK 500/17, LEX nr 2450265) iż: ”Stan ograniczonej poczytalności, jakkolwiek jest istotnym czynnikiem umniejszającym winę, to sąd jedynie "może" zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary. A zatem niezastosowanie tej instytucji nie stanowi naruszenia prawa”.Biorąc powyższe rozważania pod uwagę Sąd Najwyższy oddalił kasację, jako oczywiście bezzasadną.