IV KK 239/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KK 239/07

POSTANOWIENIE

Dnia 13 listopada 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)

SSN Wiesław Maciak (sprawozdawca)

SSA del. do SN Zbigniew Puszkarski

Protokolant Ewa Wdzięczna

przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Małgorzaty WilkoszŚliwy

w sprawie W. D.

skazanej z art. 233 § 1 k.k., art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw.

z art. 294 § 1 k.k., art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 13 listopada 2007 r.,

kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanej

od wyroku Sądu Okręgowego w K.

z dnia 23 stycznia 2007 r., .

zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w W.

z dnia 16 sierpnia 2007 r.,

oddala kasację jako oczywiście bezzasadną a kosztami sądowymi

postępowania kasacyjnego obciąża skazaną W. D.

UZASADNIENIE

W. D. oskarżona została o to, że:

„1. w dniu 30.11.1998 roku w W. przed Sądem Rejonowym w W. w

postępowaniu I Ns …/98 zeznała nieprawdę co do swojego pochodzenia

tj. o przestępstwo z art. 233 § 1 k.k.

2. w dniu 20 marca 2001 roku w W. przed Sądem Rejonowym w W. w

postępowaniu I Ns …/99 zeznała nieprawdę co do swojego pochodzenia

tj. o przestępstwo z art. 233 § 1 k.k.

3. w dniu 11 lutego 2003 roku w W. przed Sądem Rejonowym w W. w

postępowaniu I Ns …/01 zeznała nieprawdę co do swojego pochodzenia

tj. o przestępstwo z art. 233 § 1 k.k.

4. w dniu 05.06.2003 roku w W. przed Sądem Rejonowym w W. w

postępowaniu I Ns …/03 zeznała nieprawdę co do swojego pochodzenia

tj. o przestępstwo z art. 233 § 1 k.k.

5. w dniu 04.06.2003 roku w W. przed Sądem Rejonowym w W. w

postępowaniu I Ns …/03 zeznała nieprawdę co do swojego pochodzenia

tj. o przestępstwo z art. 233 § 1 k.k.

6. w dniu 08.10.2003 roku w W. przed Sądem Rejonowym w W. w

postępowaniu I Ns …/03 zeznała nieprawdę co do swojego pochodzenia

tj. o przestępstwo z art. 233 § 1 k.k.

7. w dniu 05.07.2004 roku w W. przed Sądem Rejonowym w W. w

postępowaniu I Ns …/03 zeznała nieprawdę co do swojego pochodzenia

tj. o przestępstwo z art. 233 § 1 k.k.

8. w dniu 30.07.2004 roku w W. przed Sądem Rejonowym w W. w

postępowaniu I Ns …/03 zeznała nieprawdę co do swojego pochodzenia

tj. o przestępstwo z art. 233 § 1 k.k.

9. w okresie od lipca 1998 roku do 22 lutego 2005 roku w W. usiłowała

doprowadzić Skarb Państwa i Gminę W. do niekorzystnego rozporządzenia

mieniem o wartości 330 tys. złotych tj. do przekazania jej ½ nieruchomości

przy ul. L. 18 w W. poprzez wprowadzenie w błąd, że jest córką A. L. i jako

taka jest spadkobiercą tej części kamienicy, lecz zamierzonego celu nie

osiągnęła z uwagi na nie zakończenie przed Sądem Rejonowym w W.

postępowania w sprawie unieważnienia nabycia przez Skarb Państwa w/w

nieruchomości na podstawie dekretu z dnia 08.03.1946 r. o majątkach

opuszczonych i poniemieckich

tj. o przestępstwo z art. 13 § 1 k.k., art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294

§ 1 k.k.

10. w 1999 roku w B. nakłaniała K. T. do zeznania przed Sądem Rejonowym w

W. w postępowaniu III RC …/99 nieprawdy co do swojego pochodzenia

tj. o przestępstwo z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k.

11. w 1999 roku w M. nakłaniała S. K. do zeznania przed Sądem Rejonowym w

W. w postępowaniu III RC …/99 nieprawdy co do swojego pochodzenia

tj. o przestępstwo z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k.

12. w 1999 roku w S. nakłaniała F.K. do zeznania przed Sądem Rejonowym w

W. w postępowaniu III RC …/99 nieprawdy co do swojego pochodzenia

tj. o przestępstwo z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k.

13. w 1999 roku w W. nakłaniała R. G. do zeznania przed Sądem Rejonowym w

W. w postępowaniu III RC …/99 nieprawdy co do swojego pochodzenia

tj. o przestępstwo z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k.

Wyrokiem z dnia 16 sierpnia 2006 r., Sąd Rejonowy w W. uznał W. D. za

winną:

„I. popełnienia czynów zarzucanych jej w pkt od 1 do 9 aktu oskarżenia,

przyjmując, iż stanowią one jedno przestępstwo polegające na tym, że

oskarżona w okresie od dnia 22 lipca 1998 roku do dnia 22 lutego 2005

roku w W., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w wykonaniu

z góry powziętego zamiaru i w krótkich odstępach czasu, usiłowała

doprowadzić Sąd Rejonowy w W. do niekorzystnego rozporządzenia

mieniem znacznej wartości, stanowiącym obecnie własność Gminy W., a

uprzednio Skarbu Państwa i obejmującym nieruchomość zabudowaną

budynkiem mieszkalno – użytkowym, położonym na działce nr 62/2 o

powierzchni 110 m2, przy ul. L. nr 18 w W., dla której w Sądzie

Rejonowym w W. prowadzona jest księga wieczysta nr […]

oraz ½

nieruchomości nie zabudowanej oznaczonej numerem ewidencyjnym 61/1 i

61/2 o łącznej powierzchni 973 m2 przy ul. C. w W., dla której w Sądzie

Rejonowym w W. prowadzona jest księga wieczysta nr […] – o łącznej

wartości 469 000 złotych w taki sposób, że wprowadziła w błąd Sąd

Rejonowy w W. co do swojego pochodzenia poprzez:

złożenia w Sądzie Rejonowym w W. w dniach:

– 22 lipca 1998 roku wniosku o wznowienie postępowania w sprawie

byłego Sądu Powiatowego w W. o sygn. akt I Ns …/57,

– 15 lipca 1999 roku wniosku o uznanie za zmarłego A. L.,

– 30 lipca 1999 roku pozwu o ustalenie ojcostwa A. L., a ostatecznie o

zaprzeczenie macierzyństwa H. K.,

– 27 lutego 2000 roku wniosku o unieważnienie własnego aktu stanu

cywilnego,

– 29 października 2003 roku wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po A.

L., podając w nich nieprawdę co do swojego pochodzenia, oraz za

pomocą fałszywych dowodów, w taki sposób, że w dniach:

– 30 listopada 1998 roku w sprawie o sygn. akt I Ns …/98 o wznowienie

postępowania w sprawie I Ns …/57 byłego Sądu Powiatowego w W.,

– 20 marca 2001 roku w sprawie o sygn. akt III RC …/99 o zaprzeczenie

macierzyństwa H. K.,

– 11 lutego 2003 roku w sprawie o sygn. akt III RC …/01 o zaprzeczenie

macierzyństwa H. K.,

– 4 i 5 czerwca 2003 roku w sprawie o sygn. akt I Ns …/03 o

unieważnienie aktu urodzenia,

– 10 grudnia 2003 roku w sprawie o sygn. akt I Ns …/03 o stwierdzenie

nabycia spadku po A. L.

– 5 lipca 2004 roku w sprawie o sygn. akt I Ns …/03 9o wznowienie

postępowania w sprawie I Ns …/57 przed Sądem Rejonowym w W.

złożyła nieprawdziwe oświadczenie procesowe tj. zapewnienia w trybie

art. 304 k.p.c., a w sprawie I Ns …/03 także w trybie art. 671 k.p.c., że

jest córką A. L. właściciela nieruchomości (opisanych powyżej)

położonej w W. przy ul. L. 18 i C., a zarazem jego spadkobiercą

oraz w taki sposób, że

w dniu 8 października 2003 roku, będąc słuchana jako strona przed

Sądem Rejonowym w W. w sprawie o sygn. akt I Ns …/99 o uznanie za

zmarłego A. L., po odebraniu od niej przyrzeczenia i po pouczeniu w trybie

art. 304 k.p.c. oraz w dniu 30 lipca 2004 roku, będąc słuchana jako strona

przed Sądem Rejonowym w W. w sprawie o sygn. akt I Ns …/03 o

wznowienie postępowania w sprawie I Ns …/57, po pouczeniu o

odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań i po odebraniu od

niej przyrzeczenia, złożyła fałszywe zeznania dotyczące jej pochodzenia,

twierdząc, iż jest córką A. L.,

uzyskując w ten sposób korzystne dla siebie orzeczenia Sądu Rejonowego w

W.w sprawach: o zaprzeczenie macierzyństwa H. K. – sygn. akt III RC

…/01, o uznanie za zmarłego A. L. – sygn. akt I Ns …/99, o stwierdzenie

nabycia spadku po A. L. – sygn. akt I Ns …/03 i o unieważnienie własnego

stanu cywilnego sygn. akt I Ns …/03,

a to celem doprowadzenia do wznowienia przez Sąd Rejonowy w W.

postępowania w sprawie byłego Sądu Powiatowego w W. o sygn. akt NS I

…/57 i wzruszenia prawomocnego postępowania tego Sądu z dnia 30

października 1957 roku, na mocy którego stwierdzono z dniem 1 stycznia

1956 r. nabycie przez Skarb Państwa w miejsce nieobecnego A. L. własności

w połowie nieruchomości objętej dotąd […]zaginionej księgi wieczystej

gminy W. (zbiór dokumentów …) obejmującej pgr 61 i62 na podstawie

dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich i

oddalenie wniosku Skarbu Państwa, a następnie unieważnienia decyzji

komunalizacyjnych, co stanowiłoby podstawę do złożenia przez nią wniosku

o wpisanie jej w księgach wieczystych Sądu Rejonowego w W. nr [..] i nr

[…], w miejsce Gminy W., jako właściciela wskazanych powyżej

nieruchomości należących uprzednio do A. L., jako spadkobiercy po nim

oraz domagania się wydania tych nieruchomości od obecnego właściciela

Gminy W., lecz zamierzonego celu nie osiągnęła z uwagi na ujawnienie

przestępstwa organom ścigania i złożenie z uwagi na ujawnienie

przestępstwa organom ścigania i złożenie zawiadomienia o popełnieniu przez

nią przestępstwa przez Burmistrza W. i Starostę W., co doprowadziło do

wszczęcia postępowania karnego i postawienia jej zarzutów, co stanowi

występek z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i

z art. 233 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i za to na mocy

art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i w zw. za rt. 11 § 3 k.k. wymierzył

jej karę 4 (czterech) lat pozbawienia wolności,

II. na mocy art. 33 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonej W. D. karę 200 (dwustu)

stawek dziennych grzywny, przyjmując na mocy art. 33 § 3 k.k., iż jedna

stawka dzienna grzywny jest równoważna kwocie 20 zł (dwadzieścia

złotych),

III. na mocy art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej w pkt I wyroku kary

pozbawienia wolności zaliczył oskarżonej W. D. okres rzeczywistego

pozbawienia wolności w sprawie tj. okres tymczasowego aresztowania od

dnia 26 kwietnia 2005 roku do dnia 16 sierpnia 2006 roku,

IV. na zasadzie art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. postępowanie

karne o czyny zarzucane oskarżonej W. D. w pkt 10, 11, 12 i 13 aktu

oskarżenia, tj. o występki z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k.

umorzył”.

Wyrok ten zaskarżony został apelacjami oskarżonej W. D., jej obrońców

oraz prokuratora. Rozpoznający wniesione apelacje Sąd Okręgowy w

K.,

wyrokiem z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt IV Ka …/06, zaskarżony wyrok

zmienił w ten sposób, że wymierzoną W. D. karę pozbawienia wolności obniżył

do 3 (trzech) lat, utrzymując w pozostałym zakresie przedmiotowy wyrok w

mocy.

Kasację od tego prawomocnego wyroku sądu Okręgowego w K. wniósł

obrońca skazanej, który orzeczeniu temu zarzucił rażące naruszenie prawa,

mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a polegające na:

1. „naruszeniu art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 519 k.p.k., przez nierozważenie

wszystkich wniosków i zarzutów wskazanych w apelacji”,

2. „naruszeniu art. 167 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w związku z art. 7 k.p.k.

przez niedopuszczenie przez Sąd z urzędu dowodu w sprawie z

przesłuchania w charakterze świadka M. E.–L.”,

3. „naruszeniu art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., przez zupełnie błędne

prawnie przyjęcie, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania w

sprawie I Ns …/57 byłego Sądu Powiatowego w W. (...), może stanowić

przesłankę przyjęcia usiłowania spowodowania oszustwa o którym jest

mowa w art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.”,

4. „naruszeniu art. 233 § 1 k.k. przez błędne przyjęcie złożenia przez

oskarżoną fałszywych zeznań w sprawach […], co do jej pochodzenia”.

Uznając, iż w zaskarżonym wyroku dopuszczono się błędu w ustaleniach

faktycznych

przyjętych

za

podstawę

wyroku,

skarżący

wniósł

o

przeprowadzenie w postępowaniu kasacyjnym dowodu z akt kilkunastu spraw,

wymienionych ich sygnaturami, Sądu Rejonowego w W. oraz „uchylenie w

całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w K.

do jej ponownego rozpoznania, względnie w przedmiotowym zakresie

uniewinnienie oskarżonej”.

W tym stanie sprawy Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja obrońcy skazanej W. D. jest oczywiście bezzasadna i jako taka

podlega oddaleniu. Na wstępie rozważań uzasadniających takie stanowisko

Sądu Najwyższego podkreślić należy, że skarga kasacyjna w zasadzie w całości

stanowi powtórzenie zarzutów wywiedzionych uprzednio przez obrońcę w

apelacji, a podniesione w niej zarzuty i uzasadnienie skargi świadczą w istocie

rzeczy, że jej Autor w dalszym ciągu kwestionuje ustalenia stanu faktycznego

poczynione przez Sąd a quo, w sytuacji gdy były już one przedmiotem

rozpoznania i oceny przez Sąd odwoławczy.

Wielokrotnie już Sąd Najwyższy w wydanych orzeczeniach podkreślał, że

postępowanie kasacyjne dotyczy oceny prawnej, a nie ustaleń faktycznych

rozpoznawanej sprawy, a zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, czy też

wniosek

o

przeprowadzenie

dowodu

przed

Sądem

kasacyjnym

jest

niedopuszczalny i nie mieści się w ramach zakreślonych art. 523 k.p.k. dla

kasacji, która jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a rozpoznający ją Sąd

Najwyższy, nie jest sądem trzeciej instancji.

Odnosząc się do kasacyjnego zarzutu rażącej obrazy art. 167 k.p.k. w zw.

z art. 410 k.p.k. i art. 7 k.p.k., która miała polegać na zaniechaniu

przeprowadzenia z urzędu dowodu z zeznań świadka M. E.–L. podkreślić

należy, że postępowanie sądowe w niniejszej sprawie miało za cel ustalenie

tego, czy skazana jest córką A. L., a nie to, czy córka wymienionego była inna,

wskazana w skardze kasacyjnej osoba. Dlatego też Sąd Rejonowy w W., przy

braku wniosku stron w tym przedmiocie, nie widział potrzeby przeprowadzenia

takiego dowodu z urzędu.

Nie znajduje także żadnego potwierdzenia zarzut rażącego naruszenia art.

410 k.p.k. Zarówno szczegółowe i wnikliwe uzasadnienie wyroku sądu meriti,

jak i analiza protokołów rozpraw wskazuje, że orzeczenie to zapadło po

drobiazgowej analizie całokształtu materiału dowodowego w sprawie, a

ustalony stan faktyczny został w pełni zaaprobowany w postępowaniu

odwoławczym, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego

kasacją wyroku Sądu Okręgowego w K., w którym przeanalizowano i

odniesiono się, w sposób zgodny z wymogami określonymi w art. 433 § 2

k.p.k., do wszystkich zarzutów apelacyjnych.

Niezrozumiałym

jest

także

przywoływanie

w

kasacji

licznych

rozstrzygnięć innych sądów w sprawach W. D., bowiem zgodnie z art. 8 § 1 k.p.k.

sąd karny nie jest związany

ustaleniami faktycznymi, ani tym bardziej

rozstrzygnięciami innych sądów, a ustalenia faktyczne oraz wnioski i oceny w

sprawie, kształtuje wyłącznie w oparciu o dowody przeprowadzone na rozprawie.

Wskazane więc w kasacji orzeczenia sądów cywilnych, nie mogą stanowić

samoistnej podstawy ustaleń, a następnie rozstrzygnięcia zwłaszcza, że opierały

się na niezgodnych z prawdą dowodach wskazanych przez W. D.

Sąd pierwszej instancji w sposób należyty wykazał, że działania skazanej

zmierzały do tego, by sąd uchylił postanowienie o nabyciu przez Skarb Państwa

własności nieruchomości po A. L. Gdyby doszło do oddalenia wniosku Skarbu

Państwa o nabycie własności nieruchomości po wznowieniu postępowania,

właścicielem tej nieruchomości stałby się z powrotem A. L., a skazana jako

spadkobierca po nim – mogłaby tym mieniem dysponować.

Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji działanie to zakwalifikował jako,

tzw. oszustwo procesowe, które zachodzi wówczas, gdy na skutek fałszywych

dowodów przestawionych przez sprawcę mogło dojść lub doszło do

rozporządzenia mieniem na podstawie orzeczenia sądowego.

Oszukańcze działanie sprawcy polega na tym, że jego zamiarem jest

skłonienie sądu do rozporządzenia cudzym mieniem, u podłoża którego leży

błędne wyobrażenie o rzeczywistości wywołane dowodami przedstawionymi

przez sprawcę (por. wyrok SN z 13 czerwca 1933 r., Zbiór Orzeczeń Izby

Karnej Sądu Najwyższego z 1933 r., zeszyt 8, poz. 162).

Uznając zaskarżone orzeczenie Sądu Okręgowego w K. za trafne, a jego

uzasadnienie za w pełni odpowiadające wymogom określonym w art. 457 § 3

k.p.k., Sąd Najwyższy kasację w sprawie W. D. oddalił jako oczywiście

bezzasadną.