IV KK 202/22 · Sąd Najwyższy

Postanowieniem z dnia 6 listopada 2013 r.

Postanowieniem z dnia 23 lutego 2021r.

W niniejszej sprawie sąd rejonowy wykazał należycie, z jakich względów przyjął, iż w sprawie zaistniały wskazane w art.

Sygn. akt VI Ka 380/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 października 2022 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Andrzej Tekieli Protokolant Monika Mazur przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jeleniej Górze Magdaleny Cupiał po rozpoznaniu w dniu 5 października 2022r. sprawy N. K. ur. (...) w J. s. R., E. z domu M. oskarżonego z art. 244 k.k. z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 8 kwietnia 2022 r. sygn. akt II K 1942/21 I. zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonego N. K. w pkt. I części dyspozytywnej w ten sposób, że w miejsce kary grzywny wymierza oskarżonemu na podstawie art. 244 k.k. karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności; II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; III. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w kwocie 140 złotych, w tym wymierza mu opłatę w kwocie 120 złotych za obie instancje. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 380/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 8 kwietnia 2022 r., sygn. akt II K 1942/21 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca oskarżonego ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1 Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty N. K. Postawa oskarżonego podczas wykonywania pracy społecznie użytecznej orzeczonej w ramach kary ograniczenia wolności orzeczonej w innej sprawie Opinia na temat pracy wykonywanej przez oskarżonego w Teatrze im. C. N. w J. 67 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---------------- ------------------------------------------------- ------------------ ---------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1. Opinia na temat pracy wykonywanej przez oskarżonego w Teatrze im. C. N. w J. Sąd Odwoławczy dopuścił dowód ze wskazanej opinii na okoliczność pozytywnej postawy oskarżonego podczas wykonywania pracy społecznie użytecznej. 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu -------------- ------------------------------ -------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut Rażąca niewspółmierność kary orzeczonej wobec N. K. w wymiarze 500 stawek dziennych grzywny ustalając jedną stawkę na kwotę 15 złotych oraz rażącą niewspółmierność środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 4 lat, polegającą na wymierzeniu kary łagodnego rodzaju oraz środka karnego na zbyt krótki okres przede wszystkim na skutek niedostatecznego uwzględnienia szeregu okoliczności obciążających występujących po stronie oskarżonego, a odnoszących się przede wszystkim do dotychczasowego sposobu życia i postawy życiowej oskarżonego, a także właściwości oskarżonego, w szczególności jego uprzedniej karalności sądowej, co sprawia, że orzeczoną karę i środek karny uznać należy za rażąco niewspółmiernie łagodne, a tym samym nie spełniające przypisanych im celów w zakresie prewencji ogólnej, jak i szczególnej oraz sprzeczne ze społecznym poczuciem sprawiedliwości. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny N. K. tylko raz – na etapie postępowania przygotowawczego złożył wyjaśnienia dotyczące popełnienia przypisanego mu przestępstwa z art. 244 k.k. (k. 5-8). Wynika z nich, iż oskarżony po tym, jak w 2012 r. został skazany za jazdę samochodem w stanie nietrzeźwości i nałożono na niego wówczas zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, wyjechał za granicę i nie interesował się tą sprawą. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż w chwili wydania przez Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyroku z dnia 12 października 2012 r. w sprawie II K 1353/12, do którego odnoszą się powyższe wyjaśnienia, obowiązywał przepis art. 43 § 3 k.k., zgodnie z którym orzekając zakaz określony w art. 42 k.k., sąd nakłada obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu; do chwili wykonania obowiązku okres, na który orzeczono zakaz, nie biegnie. Po powrocie do Polski, ubiegając się o ponowne nabycie uprawnień do kierowania pojazdami, oskarżony w Wydziale Komunikacji dowiedział się, że w systemie nadal widnieje informacja, że powinien on zwrócić prawo jazdy. Następnie otrzymał decyzję z której wynikało, iż nałożony na niego wyrokiem w sprawie II K 1353/12 dwuletni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych rozpoczął swój bieg w czerwcu 2020. Chociaż N. K. odebrał to pismo i zapoznał się z jego treścią, zignorował informację o orzeczonym wobec niego zakazie i już tydzień później został zatrzymany do kontroli drogowej w Z., podczas której potwierdzono, iż nadal obowiązuje nałożony na niego w 2012 r. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Oskarżony był także w niniejszej sprawie przesłuchiwany i musiał zdawać sobie sprawę, że ponownie zostanie orzeczony wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych – tym bardziej, że był wcześniej karany za czyn z art. 244 k.k. wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 7 sierpnia 2017 r. o sygn. akt II K 837/17. W dalszej części wyjaśnień N. K. przyznał, iż później znowu wyjechał za granicę i nie odbierał korespondencji z Sądu Rejonowego w Zgorzelcu. Taka postawa jest nie do zaakceptowania i należałoby oczekiwać, że oskarżony w sytuacji, kiedy wiedział o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu i wysyłanych w tej sprawie pismach, po powrocie do kraju powinien ustalić treść wydanego orzeczenia. Wobec powyższego nie do zaakceptowania jest stanowisko Sądu Rejonowego zawarte w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym N. K. dopuścił się przypisanego mu przestępstwa w zamiarze ewentualnym. Już sama treść złożonych przez niego wyjaśnień wskazuje bowiem jasno, iż miał on pełną świadomość, że w dniu popełnienia przypisanego mu przestępstwa, tj. 14 listopada 2021 r. nadal obowiązywał zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych nałożony na niego wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 12 października 2012 r. o sygn. akt II K 1353/12. Postawa oskarżonego jednoznacznie wskazuje na lekceważenie obowiązującego porządku prawnego, a niezapoznanie się przez niego z treścią wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy w Zgorzelcu w realiach przedmiotowej sprawy nie może stanowić okoliczności łagodzącej i uzasadniającej wymierzenie mu kary łagodniejszego rodzaju. Podkreślić również należy, iż subiektywne przekonanie oskarżonego co do początku biegu okresu orzeczonego wobec niego wyrokiem w sprawie II K 1353/12 zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych również pozostaje bez wpływu na ustalenia co do jego winy oraz na wymiar kary. Analizując uprzednią karalność oskarżonego należy zwrócić uwagę, iż Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2017 r. o sygn. akt II K 837/17 skazał N. K. za czyn z art. 244 k.k. i przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k. wymierzył mu karę 200 stawek dziennych grzywny po 20 złotych każda. Następnie wyrokiem Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 7 maja 2021 r. o sygn. akt II K 1141/20, również przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k., wymierzono N. K. za czyn z art. 244 k.k. karę 8 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym. Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku słusznie zauważa, że kary te nie wywołały u oskarżonego oczekiwanego skutku w postaci poszanowania obowiązującego porządku prawnego i respektowana treści wydanych w stosunku do jego osoby prawomocnych orzeczeń sądu. N. K. nadal, pomimo kolejnego nałożonego na niego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, nie stosował się do jego treści. W ocenie Sądu Odwoławczego nie jest to podstawa do kolejnego, łagodnego potraktowania oskarżonego i wymierzenia mu kary grzywny w oparciu o art. 37a § 1 k.k. Wobec powyższego uzasadnione jest stanowisko prokuratora, zgodnie z którym wymierzona oskarżonemu przy zastosowaniu regulacji art. 37a § 1 k.k. kara grzywny jest karą niewspółmiernie i rażąco łagodną. Jako że orzekane wcześniej wobec N. K. kary o charakterze wolnościowym nie skutkowały zmianą jego postawy – chociażby przez zastosowanie się do orzeczonych wobec niego zakazów prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, nie sposób oczekiwać, aby wymierzona mu zaskarżonym wyrokiem kara grzywny odniosła oczekiwany skutek w zakresie prewencji indywidualnej oraz odpowiednio oddziaływała wychowawczo na oskarżonego. Chociaż pozytywna postawa N. K. podczas wykonywania pracy społecznie użytecznej w Teatrze im. C. N. bez wątpienia zasługuje na aprobatę, to jednak treść przedłożonej opinii nie zmienia przekonania Sądu Odwoławczego o konieczności zastosowania wobec oskarżonego kary surowszej, aniżeli wymierzona mu zaskarżonym wyrokiem kara grzywny. Nie był zasadnym jednak zarzut rażącej i niewspółmiernej łagodności orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat. W realiach przedmiotowej sprawy nie ma konieczności zwiększania okresu obowiązywania orzeczonego przez Sąd Rejonowy zakazu – tym bardziej, iż Sąd Odwoławczy uwzględnił wniosek prokuratora o zmianę wymierzonej N. K. kary. Wniosek Zmiana pkt I zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu kary 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz zmiana pkt II zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat oraz utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy w pozostałym zakresie. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek prokuratora okazał się zasadny w zakresie orzeczenia o karze, co skutkowało zmianą wyroku i wymierzeniem N. K. za przypisany mu czyn z art. 244 k.k. kary 4 miesięcy pozbawienia wolności. Środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat nie razi swoją łagodnością, Sąd nie znalazł powodów wydłużenia okresu jego stosowania, zwłaszcza, że zgodnie z wnioskiem miałby być on wydłużony jedynie o 1 rok. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU --------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot utrzymania w mocy Sąd Odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonego N. K. częściowo w pkt I części dyspozytywnej – w zakresie ustalenia jego sprawstwa i winy, a także w pkt II i III części dyspozytywnej. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Sprawstwo i wina oskarżonego w badanej sprawie nie budziły wątpliwości, nie były także kwestionowane w wywiedzionym środku odwoławczym. Mając na uwadze całą powyższą argumentację zaskarżony wyrok we wskazanym wyżej zakresie, jako trafny i prawidłowy, należało utrzymać w mocy. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot i zakres zmiany Sąd Odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w pkt I części dyspozytywnej w ten sposób, że w miejsce kary grzywny wymierzył oskarżonemu na podstawie art. 244 k.k. karę 4 miesięcy pozbawienia wolności. Zwięźle o powodach zmiany Stwierdzając słuszność podniesionych przez prokuratora zarzutów dotyczących rażącej łagodności i niewspółmierności kary wymierzonej oskarżonemu, Sąd Odwoławczy uwzględnił wniosek o zmianę orzeczonej wobec N. K. kary, wymierzając mu za popełnione przez niego przestępstwo karę 4 miesięcy pozbawienia wolności. W przekonaniu Sądu II instancji kara w takim wymiarze będzie karą sprawiedliwą, adekwatną do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu, uwzględniającą zamiar sprawcy i prezentowaną przez niego postawę, właściwie realizując przy tym cele tak w zakresie prewencji indywidualnej, jak i generalnej. 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. --------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. --------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------------------------------------------------------------------------------------- 6 Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III Sąd Odwoławczy na podstawie art. 627 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. i art. 635 k.p.k. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w kwocie 140 złotych, w tym 120 złotych opłaty za obie instancje, której wysokość określono zgodnie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. opłatach w sprawach karnych oraz uzupełniono o ryczałt za doręczenie wyzwań innych pism w postępowaniu odwoławczym w wysokości 20 złotych, zgodnie z regulacją zawartą w § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja orzeczenie o karze i środku karnym 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2018 r.