IV KK 171/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KK 171/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 listopada 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jerzy Grubba (przewodniczący)

SSN Wiesław Kozielewicz (sprawozdawca)

SSA del. do SN Henryk Komisarski

Protokolant Danuta Bratkrajc

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Małgorzaty Wilkosz-Śliwy

w sprawie R. S.

w przedmiocie wyroku łącznego

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 8 listopada 2011 r.,

kasacji, wniesionej przez obrońcę

od wyroku Sądu Okręgowego w K.

z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. II Ka […]

utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K.

z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt II K […]

I. uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu

Rejonowego w K. i sprawę skazanego R. S. przekazuje temu Sądowi do

ponownego rozpoznania,

II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. L. – Kancelaria Adwokacka

w K., obrońcy z urzędu skazanego R. S., kwotę 1107 zł (tysiąc sto siedem

złotych) tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji oraz

udział w rozprawie kasacyjnej.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w K. wyrokiem łącznym z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. II K

[…], wymierzył skazanemu R. S., karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia

wolności – łącząc następujące kary:

-

8 miesięcy pozbawienia wolności wymierzoną przez Sąd Rejonowy w

S., wyrokiem z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt II K […], za

przestępstwo z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., popełnione w

okresie od 21 lutego 2007 r. do 13 marca 2009 r.,

-

1 roku pozbawienia wolności wymierzoną przez Sąd Rejonowy w S.,

wyrokiem z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt II K […], za

przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 91 §

1 k.k., popełnione w okresie od 7 kwietnia 2009 r. do 24 sierpnia 2009

r.,

-

6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej

wykonania na okres 2 lat próby wymierzoną przez Sąd Rejonowy w B.,

wyrokiem z dnia 1 marca 2010 r., sygn. II K […], za przestępstwo z

art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1k.k., popełnione w dniu 30 czerwca

2009 r.,

-

6 miesięcy pozbawienia wolności wymierzoną przez Sąd Rejonowy w

O., wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2010 r., sygn. II K […] za przestępstwo

z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., popełnione w dniu 8 lutego

2009 r.,

-

1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej

wykonania za okres 3 lat próby wymierzoną przez Sąd Rejonowy w B.

– Wydział Zamiejscowy w S. wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2010 r.,

sygn. VIII […], za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1

k.k., popełnione w dniu 16 września 2009 r.,

-

6 miesięcy pozbawienia wolności wymierzoną przez Sąd Rejonowy w

K., wyrokiem z dnia 11 maja 2010 r., sygn. II K […] za przestępstwo z

art. 286 § 1 k.k., popełnione w dniu 7 września 2009 r.

Od tego wyroku apelację złożył skazany R. S.

Po rozpoznaniu tej apelacji Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 2 lutego

2011 r., sygn. II Ka […], na podstawie art. 105 § 1 – 3 k.p.k. sprostował oczywistą

omyłkę pisarską w pkt I wyroku, w ten sposób, że w miejscu słów „Sądu

Rejonowego w K.” wpisał słowa „Sądu Rejonowego w B.”, zaś zaskarżony wyrok

utrzymał w mocy uznając apelację za oczywiście bezzasadną.

Od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w K. kasację złożył obrońca

skazanego i zarzucając:

1. rażące naruszenie przepisu postępowania, a to art. 440 k.p.k. w zw. z art. 4 §

1 k.k. i art. 89 § 1 k.k. w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą z dnia 5

listopada 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks postępowania

karnego, ustawy - Kodeks karny wykonawczy, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz

niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 206, poz. 1589) poprzez brak zastosowania tego

przepisu i utrzymanie w mocy wyroku łącznego Sądu Rejonowego w K. 3 listopada

2010 r., sygn. akt II K […], pomimo iż Sąd Rejonowy wymierzając karę łączną nie

zastosował ustawy względniejszej dla skazanego naruszając art. 4 § 1 k.k. - co

skutkuje rażącą niesprawiedliwością zaskarżonego orzeczenia Sądu Okręgowego w

K.,

2. rażące naruszenie przepisu postępowania, a to art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art.

427 § 2 k.p.k. oraz art. 433 § 1 k.p.k. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i

odniesienie się w uzasadnieniu wyroku jedynie do zarzutu apelacji dotyczącego

wymiaru kary łącznej, pomimo iż apelacji nie wniósł podmiot kwalifikowany lecz

osobiście R. S., a zatem apelacja podlegała kontroli z punktu widzenia wszystkich

powodów odwoławczych - tym samym Sąd II instancji winien w uzasadnieniu

wskazać z jakich przyczyn art. 89 k.k. w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawa

z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks

postępowania karnego, ustawy - Kodeks karny wykonawczy, ustawy - Kodeks karny

skarbowy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 206, poz. 1589) nie jest

względniejszy dla skazanego, czego nie uczynił, które to uchybienia mogły mieć

istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia,

wniósł o :

1. uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w K. w całości i przekazanie

sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania,

2. przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w sprawie w

wysokości 150 % stawki minimalnej, bowiem nie uiścił on ich ani w całości ani w

części, a sporządzenie kasacji wymagało znacznego nakładu pracy obrońcy.

Prokurator Okręgowy w K. w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o

oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej, z kolei Prokurator Prokuratury

Generalnej, obecny na rozprawie kasacyjnej, wniósł o uwzględnienie kasacji,

uchylenie zaskarżonego wyroku oraz utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu

Rejonowego w K. i przekazaniu sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Kasacja zasługuje na uwzględnienie.

Przypomnieć należy, że zarówno kodeks karny z 1932 r., jak i kodeks karny

1964 r. nie przewidywały możliwości wydania wyroku łącznego mocą którego

dokonano by łączenia kar jednostkowych pozbawienia wolności co do których

zastosowano instytucję warunkowego zawieszenia ich wykonania i kar pozbawienia

wolności orzeczonych jako kary bezwzględne (por. m.in. uchwała Sądu Najwyższego

z dnia 19 lutego 1959 r. VI Ko 35/59, OSNCK 1960, z. 4, poz. 51, wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 13 sierpnia 1977 r., VI KRN 187/77, OSNPG 1978, nr 1, poz. 5,

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 1984 r., II KZ 19/84, OSNKW

1984, z. 9-10, poz. 90, glosa St. Zabłockiego do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4

stycznia 1994 r., II KRN 358/93, Przegląd Sądowy 1994, nr 6, s. 84-91).

W kodeksie karnym z 1997 r., który obowiązuje od 1 września 1998 r., art. 89

§ 1 stanowi cyt. ” W razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary

pozbawienia wolności, ograniczenia wolności albo grzywny z warunkowym

zawieszeniem i bez warunkowego zawieszenia ich wykonania, sąd może warunkowo

zawiesić wykonanie kary łącznej, jeżeli zachodzą przesłanki określone w art. 69”.

W uchwale z dnia 27 marca 2001 r., I KZP 2/01, OSNKW 2001, z. 5-6, poz.

41, Sąd Najwyższy stwierdził, że w razie skazania za zbiegające się przestępstwo na

kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania i bez

warunkowego jej zawieszenia- orzeczenie kary bez warunkowego zawieszenia jej

wykonania w wyroku łącznym (art. 89 § 1 k.k.) nie jest dopuszczalne. W

uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy podniósł m. in. cyt. „normatywna treść tego

przepisu (tj. art. 89 § 1 k.k.) sprowadza się zatem do dwóch elementów: pierwszy

określa rodzaj kar, które mogą być objęte karą łączną w wyroku łącznym, drugi zaś

wyznacza końcowy, dopuszczalny wynik łączenia wyrażający się w karze z

warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Nie ma tu więc w ogóle mowy o

możliwości orzeczenia kary łącznej bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.

Gdyby ustawodawca dla układu określonego art. 89 § 1 k.k. dopuszczał możliwość

wymierzenia kary bez warunkowego zawieszenia jej wykonania to przepis ten

musiałby mieć inne brzmienie, a mianowicie: „sąd może orzec karę łączną bez

warunkowego zawieszenia, albo zawiesić jej wykonanie jeżeli zachodzą przesłanki

określone w art. 69”. Pomimo krytycznych glos do tej uchwały (por. J. Matras,

Prokuratura i Prawo 2002, nr 1, s. 119 i in., W. Marcinkowski, Wojskowy Przegląd

Prawniczy 2002, nr 3, s. 160 i in., K. Grzegorczyk, Wojskowy Przegląd Prawniczy

2001, nr 2, s. 150 i in., M. Gajewski, Monitor Prawniczy 2001, nr 18, s. 940-942), w

orzecznictwie Sąd Najwyższego, już od ponad dziesięciu lat prezentowana jest w

omawianej kwestii wykładnia art. 89 § 1 k.k. taka jak w uchwale z 27 marca 2001, I

KZP 2/01, por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 8 stycznia 2003 r., KK

403/02, R-OSNKW 2003, poz. 23, z dnia 3 kwietnia 2003 r., IV KK 113/03, ROSNKW 2003, poz. 713, z dnia 22 czerwca 2004 r., V KK 50/04, niepubl., z dnia 5

października 2004 r., V KK 224/04, OSNKW 2004, z. 10, poz. 98, z dnia 14 kwietnia

2005 r., III KK 54/05, R-OSNKW 2005, poz. 778, z dnia 15 listopada 2005 r., IV KK

256/05, R-OSNKW 2005, poz. 2056, z dnia 16 grudnia 2005 r., V KK 414/05, ROSNKW 2005, poz. 2519, z dnia 19 października 2006 r„ V KK 191/06, R-OSNKW

2006, poz. 1989, z dnia 19 grudnia 2006 r., IV KK 446/06, R-OSNKW 2006, poz.

2500, z dnia 14 marca 2007 r„ II KK 6/07, R- OSNKW 2007, poz. 609, z dnia 24

kwietnia 2007 r., IV KK 155/07, KZS 2007, nr 9, poz. 17, z dnia 12 czerwca 2007 r.,

V KK 132/07, R-OSNKW 2007, poz. 1261, z dnia 19 grudnia 2007 r., III KK 408/07,

R-OSNKW 2007, poz. 2898, z dnia 19 marca 2008 r., IV KK 45/08, KZS 2008, nr 5,

poz. 66, z dnia 9 czerwca 2008 r., III KK 124/08, R-OSNKW 2008, poz. 1227, z dnia

11 lipca 2008 r., III KK 82/08, R-OSNKW 2008, poz. 1456, z dnia 26 listopada 2008

r., III KK 317/08, R-OSNKW 2008, poz. 2399, z dnia 26 marca 2009 r„ IV KK

69/09, R-OSNKW 2009, poz. 841, z dnia 5 sierpnia 2010 r., lIII KK 67/10, ROSNKW 2010, poz. 1537, z dnia 20 października 2010 r., IV KK 297/10, R-OSNKW

2010, poz. 2005, z dnia 8 lutego 2011 r., III KK 412/10 niepubl.

Jak wskazał dobitnie Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 5

października 2004 r., V KK 224/04, cyt. „Krytycy tej uchwały nie wczytali się jednak

zapewne uważnie w treści zapisane w jej uzasadnieniu, z których wcale nie wynika, jak chcieliby – że w tej sytuacji, gdy sąd staje wobec zagadnienia połączenia kary

pozbawienia wolności orzeczonej jako kara bezwzględna z karą pozbawienia

wolności orzeczoną z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, musi on orzec karę

z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Przepis art. 89 § 1 k.k. taką możliwość

jedynie przewiduje i to pod warunkiem, że zachodzą warunki określone w art. 69 k.k.

Nie jest to zatem i nie może być obligatoryjne. Konkluzji takiej nie tylko bowiem nie

da się wyczytać z treści przepisu art. 89 § 1 k.k., ale także nie dałoby się jej pogodzić

ze zdrowym rozsądkiem. Nie ma bowiem żadnych sensownych racji, dla których

osoba skazana na karę pozbawienia wolności wymierzoną bez warunkowego

zawieszenia jej wykonania miała korzystać z dobrodziejstwa probacji tylko dlatego,

że obok przestępstwa, za które tę karę wymierzono, popełniła także inne

przestępstwo, za które wymierzono karę pozbawienia wolności z warunkowym

zawieszeniem jej wykonania, a kara ta podlega połączeniu z karą wymierzoną jako

bezwzględna. Już w uzasadnieniu uchwały z 21 listopada 2001 r., I KZP 14/01,

OSNKW 2002, nr 1-2, poz. 1, Sąd Najwyższy zauważył, że tezę uchwały Sądu

Najwyższego z dnia 27 marca 2001 r. „odnosić należy jedynie do sytuacji, w której

sąd dochodzi do przekonania, iż zachodzą przesłanki do warunkowego zawieszenia

wykonania kary łącznej, określone w art. 69 k.k. Sens tej uchwały jest zatem taki, iż

w wypadku, gdy przesłanki z art. 69 k.k. nie zachodzą sąd nie może połączyć węzłem

kary łącznej kar z warunkowym zawieszeniem i bez warunkowego zawieszenia

wykonania oraz zawiesić wykonania kary łącznej (w takiej sytuacji nie dochodzi do

wydania wyroku łącznego), nie zaś taki, że w każdym wypadku opisanego zbiegu

obowiązany jest orzec karę łączną z warunkowym zawieszeniem jej wykonania”.

Innymi

słowy,

jedynie

na

nieporozumieniu

polegać

mogą

próby

przeciwstawiania tezie uchwały Sądu Najwyższego z 27 marca 2001 r. twierdzenia,

że stosowanie dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności

w sytuacji, o której mowa w art. 89 § 1 k.k., jest fakultatywne, a nie obligatoryjne.

Nie można bowiem wyciągać z wypowiedzi Sądu Najwyższego jakichkolwiek

wniosków za pomocą zabiegu opartego na rozumowaniu a contrario. W

rzeczywistości prawdziwe jest zarówno twierdzenie, że nie można wymierzyć

bezwzględnej kary pozbawienia wolności w razie skazania za zbiegające się

przestępstwa na kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej

wykonania i bez warunkowego jej zawieszenia, jak i twierdzenie, że orzeczenie kary

pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania jest fakultatywne

i może nastąpić tylko wtedy, gdy spełnione są warunki określone w art. 69 kk.

W związku z tym należy dojść do przekonania, że w sytuacji, gdy za

zbiegające

się

przestępstwa

wymierzono

karę

pozbawienia

wolności

bez

warunkowego zawieszenia jej wykonania oraz karę pozbawienia wolności z

warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a nie są spełnione przesłanki określone w

art. 69 k.k. (co otwiera możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary), nie

zachodzą przesłanki do wymierzenia kary łącznej. Wymierzenie bowiem w takiej

sytuacji kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania

może bowiem (aczkolwiek in concreto wcale nie musi) prowadzić do pogorszenia

sytuacji skazanego. Takiego rezultatu łączenia kar nie da się zaś zaakceptować nie

tylko dlatego, że instytucja kary łącznej ze swej istoty ma na celu racjonalizację

karania, ale także dlatego, że niejednokrotnie wywoływałoby ono takie same skutki,

co zarządzenie wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności,

niezależnie od warunków określonych w art. 75 § 1 – 3 k.k.

Reasumując, jeżeli sąd właściwy do wydania wyroku łącznego stoi przed

problemem połączenia kar wymierzonych z warunkowym zawieszeniem wykonania

oraz kar wymierzonych bez warunkowego zawieszenia ich wykonania, powinien w

pierwszej kolejności rozważyć, czy zachodzą przesłanki warunkowego zawieszenia

ewentualnej kary łącznej przewidziane art. 69 kk.

Pozytywna odpowiedź na to pytanie otwiera możliwość zastosowania art. 89 §

1 kk. Odpowiedź negatywna prowadzić zaś musi do odstąpienia od połączenia

orzeczonych kar. Wykluczona jest zaś trzecie, pojęciowo możliwe wyjście,

polegające na wymierzeniu kary bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, na co

właśnie zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w uchwale z 27 marca 2001 r.”.

Jak słusznie podniósł, obrońca skazanego w uzasadnieniu kasacji orzekając

karę łączną w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy w K. miał na uwadze treść § 1a

art. 89 k.k. Otóż ustawą z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny,

ustawy – Kodeks postępowania karnego, ustawy – Kodeks karny wykonawczy,

ustawy – Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 206,

poz.1598) wprowadzono do art. 89 k.k. nowy paragraf - 1a - przewidujący, że „w

razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności z

warunkowym zawieszeniem ich wykonania sąd może w wyroku łącznym orzec karę

łączną pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania”. Przepis

ten wszedł w życie z dniem 8 czerwca 2010 r., przy czym ustawa go ustanawiająca,

w

odniesieniu

do

przepisów

prawa

karnego

materialnego,

przepisów

intertemporalnych nie zawierała.

Przed dniem 8 czerwca 2010 r. stan prawny, jak wyżej to wskazano, był taki,

że orzeczenie w wyroku łącznym kary łącznej, w przypadku wymierzenia

poszczególnymi wyrokami kar pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem

wykonania oraz kar bezwzględnych, mogło nastąpić jedynie wówczas, gdy ta nowa

kara łączna orzekana była z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

Ten stan prawny zmienił się dopiero po wejściu w życie przepisu art. 89 § 1a

k.k., wprost przewidującego możliwość orzeczenia w wyroku łącznym bezwzględnej

kary pozbawienia wolności, nawet jeśli wszystkie podlegające łączeniu kary

orzeczone zostały z warunkowym zawieszeniem ich wykonania. Stało się też zatem

możliwe połączenie węzłem kary łącznej w wyroku łącznym bezwzględnej kary

pozbawienia wolności z taką karą wymierzoną z dobrodziejstwem warunkowego

zawieszenia wykonania, a więc w takiej sytuacji, jaka wystąpiła w wypadku łączenia

kar jednostkowych w zaskarżonym wyroku.

Trafnie zatem wskazuje skarżący, że skoro do dnia 8 czerwca 2010 r. nie było

możliwe w omawianych wypadkach orzeczenie w wyroku łącznym kary łącznej bez

warunkowego zawieszenia, a po tej dacie taki wymiar kary stał się możliwy, to w

realiach niniejszej sprawy istniała konieczność porównania obu stanów prawnych

przez pryzmat wyrażonych w art. 4 § 1 k.k. reguł prawa intertemporalnego.

Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 kwietnia 2011 r., IV KK

39/11, przekonywująco wywiódł, że cyt. „nie wymaga rozbudowanej argumentacji

teza, że ustawą względniejszą dla osób skazanych, w kontekście możliwości

kształtowania wymiaru kary łącznej w wyroku łącznym, była ustawa obowiązująca w

brzmieniu przed dniem 8 czerwca 2010 r. Wówczas bowiem, jeśli sąd wydając wyrok

łączny decydował się na połączenie kar pozbawienia wolności wymierzonych z

warunkowym zawieszeniem wykonania z karami bezwzględnymi, to zobowiązany

był do orzeczenia kary łącznej z warunkowym zawieszeniem. Niewystąpienie

natomiast przesłanek z art. 69 k.k., prowadziło do uznania, że brak jest warunków do

wydania wyroku łącznego. W brzmieniu obowiązującym obecnie takie ograniczenie

już nie występuje”.

Identyczny pogląd prawny wyraził Sąd Najwyższy w uzasadnieniach

wyroków: z dnia 8 lutego 2011 r., III KK 414/10, z dnia 12 kwietnia 2011 r., V KK

74/11, OSNKW 2011, z. 6, poz. 54, z dnia 15 czerwca 2011 r., II KK 108/11, z dnia 2

sierpnia 2011 r., IV KK 186/11, oraz postanowieniu z dnia 16 grudnia 2010 r., II KK

156/10, R-OSNKW 2010, poz. 2542.

Słusznie zatem skarżący podnosi w uzasadnieniu kasacji, że skoro zgodnie z

art. 4 § 1 k.k., ustawą względniejszą dla skazanego R. S. była uprzednia treść art. 89

k.k., która nie zawierała § 1a, to właśnie tę ustawę należało w jego sprawie stosować,

jako że czyny, za które został on skazany wyrokami podlegającymi łączeniu miały

miejsce w 2007 r. oraz w 2009 r., a pierwszy co do nich wyrok skazujący zapadł w

dniu 27 stycznia 2010 r.

Sąd Rejonowy w K. wydając zaskarżony wyrok łączny i orzekając

bezwzględną karę łączną pozbawienia wolności w miejsce kar orzeczonych z

warunkowym zawieszeniem wykonania i bez warunkowego zawieszenia, całkowicie

pominął treść art. 4 § 1 k.k., zaś Sąd Okręgowy w K., z obrazą art. 440 k.p.k., nie

skorygował tego uchybienia Sądu Rejonowego w K.

Nadto obrońca skazanego trafnie też wskazuje w uzasadnieniu kasacji, iż cyt.

”wnioskując a contrario z art. 427 § 2 w zw. z art. 433 § 1 k.p.k. - gdy apelacja jest

sporządzona przez stronę osobiście powinna podlegać kontroli z punktu widzenia

wszystkich powodów odwoławczych. Tak więc w wypadku apelacji strony nie jest

możliwe jedynie ustosunkowanie się do zasadności tego środka odwoławczego.

Konieczne jest nadto spełnienie podstawowej roli sądu odwoławczego w tym

zakresie i dokonanie pełnej kontroli zaskarżonego wyroku (nie tylko w zakresie

zarzutu zgłoszonego przez stronę osobiście), co winno znaleźć odzwierciedlenie w

uzasadnieniu sporządzonym przez sąd II instancji , zaś Sąd Okręgowy w K.

powyższym obowiązkom nie sprostał. Sąd ten w uzasadnieniu orzeczenia stwierdził

„Autor apelacji nie kwestionuje sposobu połączenia wyroków, a jedynie wymiar kary

łącznej, stąd też uzasadnienie odnosić będzie się tylko do tej kwestii (str. 2

uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt II Ka

[…]), co świadczy o tym że nie dokonał kontroli wyroku Sądu Rejonowego w K.

punktu widzenia wszystkich powodów odwoławczych, a w każdym razie nie

uwidocznił tego w uzasadnieniu. Kluczową kwestią w tym zakresie jest okoliczność,

iż wymierzenie kary łącznej w wyroku łącznym podlega regułom art. 4 § 1 k.k., a w

niniejszej sprawie został zastosowany art. 89 § 1a k.k. pomimo, iż w przypadku

uznania art. 89 § 1 k.k. w brzmieniu sprzed zmian które weszły w życie dnia 8

czerwca 2010 r. za względniejszy dla skazanego, właśnie ten przepis (art. 89 § 1 k.k.)

winien znaleźć zastosowanie. W takim zaś wypadku - możliwości orzekania w

oparciu o jedną z konkurujących ustaw - obowiązkiem sądu jest wskazanie, iż ma

świadomość występowania takiej alternatywy oraz wyjaśnienie w uzasadnieniu

wyroku z jakich względów wybrał jedną z nich, jednak w uzasadnieniu wyroku Sądu

Okręgowego w K. brak jest jakiegokolwiek wywodu jurydycznego we wskazanym

kierunku, co rażąco narusza art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 427 § 2 k.p.k. oraz art. 433

§ 1 k.p.k.”.

Kierując się przedstawionymi wyżej względami Sąd Najwyższy na podstawie

art. 537 § 2 k.p.k. orzekł jak w wyroku.

Przewodniczący: SSN (Jerzy Grubba)

Sędziowie: SN Wiesław Kozielewicz)

SSA del. do SN (Henryk Komisarski)