IV KB 5/23 · Sąd Najwyższy

IV KB 5/23 POSTANOWIENIE Dnia 25 sierpnia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Przesławski w sprawie z wniosku obrońcy oskarżonego A. G. o zbadanie spełnienia przez SSN Marka Motuka wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu oraz postępowaniu po powołaniu w sprawie o sygn. akt IV KK 84/23, na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 25 sierpnia 2025 r., na podstawie art. 29 § 10 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 2024 r., poz. 622 ze zm.), odrzuca wniosek.

UZASADNIENIEObrońca oskarżonego A. G. (dalej: „wnioskodawca”) pismem z 9 marca 2023 r. złożył wniosek o zbadanie spełniania wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka w sprawie o sygnaturze IV KK 84/23. Postanowieniem z 26 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Pawła Księżaka od udziału w sprawie z wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka prowadzonej pod sygn. akt IV KB 5/23.Pismem z 18 sierpnia 2023 r. wnioskodawca złożył wniosek o odroczenie rozpoznania wniosku o zbadanie spełniania wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka w sprawie o sygnaturze IV KK 84/23 do czasu rozstrzygnięcia przez skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy sformułowanego w postanowieniu Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt I ZB 52/22.

Pismem z 24 kwietnia 2024 r. wnioskodawca wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Tomasza Przesławskiego od rozpoznania sprawy o sygnaturze IV KB 5/23. Pismem z 6 listopada 2024 r. wnioskodawca wniósł o wyłączenie od rozpoznania sprawy o sygn. IV KB 5/23 sędziów Sądu Najwyższego: Tomasza Przesławskiego, Marcina Łochowskiego oraz Jacka Greli. Sąd Najwyższy postanowieniem z 13 listopada 2024 r. pozostawił wniosek obrońcy o wyłączenie SSN Tomasza Przesławskiego od rozpoznania sprawy IV KB 5/23 bez rozpoznania.Sąd Najwyższy postanowieniem z 20 lutego 2025 r. pozostawił wniosek obrońcy o wyłączenie SSN Marcina Łochowskiego, SSN Tomasza Przesławskiego i SSN Jacka Greli od rozpoznania sprawy IV KB 5/23 bez rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Zgodnie z art. 29 § 5 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 622 ze zm., dalej: „ustawa o SN”) dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego delegowanego do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego do wniesienia wniosku oraz charakteru sprawy.W świetle art. 29 § 9 ustawy o SN wniosek powinien zawierać żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 5, a także przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie.

Jak wyraźnie podkreśla się w orzecznictwie Sądu Najwyższego przywoływane we wniosku okoliczności mogące prowadzić do wyłączenia sędziego, muszą odnosić się do realiów konkretnego postępowania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 stycznia 2025 r., IV KB 10/23). Przenosząc powyższe na grunt analizowanej sprawy podkreślić należy, że wnioskodawca nie wskazał innych okoliczności powołania sędziego SN Marka Motuka poza faktem powołania go na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której status jest przez wnioskodawcę kwestionowany.

Zarzut ten uczyniono osią wniosku. Z kolei w świetle art. 29 § 4 ustawy o SN okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. Wnioskodawca nie przywołał żadnej okoliczności odnoszącej się do realiów konkretnego postępowania. Sformułowane przez wnioskodawcę zarzuty nie mogły zatem odnieść skutku. Wskazać należy, że celem instytucji uregulowanej w art. 29 § 5 i n. ustawy o SN nie jest umożliwienie kwestionowania przewidzianego przez ustawodawcę systemu powoływania sędziów, ale ocena indywidualnych okoliczności dotyczących powołania konkretnego sędziego oraz jego zachowania po powołaniu, przy czym ocena ta powinna nastąpić w kontekście konkretnej sprawy (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 8 marca 2023 r., III CB 6/22; z 2 sierpnia 2023 r., III CB 29/23, i z 24 października 2024 r., III CB 79/24).Ponadto, analizując treść wniosku i przywołanej w nim argumentacji przyjąć należy, że wnioskodawca nie wskazał żadnych zdarzeń ani zachowań sędziego SN Marka Motuka mających miejsce po jego powołaniu na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, które w okolicznościach danej sprawy mogłyby świadczyć o jego potencjalnym braku niezawisłości lub bezstronności, mającym wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego wnioskodawca nie spełnił wynikającego z art. 29 § 9 pkt 2 w zw. art. 29 § z 5 ustawy o SN wymagania formalnego wniosku (tak Sąd Najwyższy w postanowieniach: z 15 marca 2023 r., III CB 22/22; z 29 marca 2023 r., III CB 9/23; z 6 kwietnia 2023 r., III CB 19/23; z 2 sierpnia 2023 r., III CB 29/23; z 6 września 2023 r., III CB 31/23; z 4 października 2024 r., I ZB 54/24, i z 5 listopada 2024 r., I NB 2/24).Wobec tego, wniosek podlegał odrzuceniu na podstawie art. 29 § 10 ustawy o SN. Jednocześnie Sąd Najwyższy wskazuje, odnosząc się do złożonego wniosku o odroczenie rozpoznania wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka prowadzonej pod sygn. akt IV KB 5/23, że Sąd Najwyższy postanowieniem z 19 września 2023 r. odmówił podjęcia uchwały w sprawie zagadnienia prawnego sformułowanego Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt I ZB 52/22.

W związku z tym wniosek stał się bezprzedmiotowy. [J.J.][a.ł] ‎