IV CZ 99/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 99/06

POSTANOWIENIE

Dnia 12 stycznia 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Irena Gromska-Szuster

SSN Tadeusz Żyznowski

w sprawie z powództwa L. J. i E. G. - następców prawnych

P. D.

przeciwko J. S.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 12 stycznia 2007 r.,

zażalenia powódek

na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 30 sierpnia 2006 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2006 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę

kasacyjną powódek L. J. i E. G. od wyroku tego Sądu z dnia 5 maja 2006 r. Sąd

Apelacyjny stwierdził, że ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia skargą

kasacyjną wynosi 69.416 złotych, a zatem jest niższa niż 75.000 zł, to skarga

kasacyjna, jako wniesiona w sprawie gospodarczej, jest niedopuszczalna (art. 398 2

§ 1 k.p.c.).

W zażaleniu na wymienione postanowienie powódki zarzuciły naruszenie art.

3982 § 1, art. 3986 § 2, art. 4791 § 1 i art. 201 § 1 k.p.c. Podniosły, że sprawa

z chwilą wstąpienia do postępowania powódek w miejsce zmarłego w dniu 14 lipca

2004

r. powoda

Pawła

Drozda

utraciła

charakter sprawy gospodarczej,

gdyż powódki nie prowadzą działalności gospodarczej. Wniosły o uchylenie

zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do

ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przepis art. 3982 § 1 k.p.c. stanowiący, że skarga kasacyjna jest

niedopuszczalna w sprawach gospodarczych, w których wartość przedmiotu

zaskarżenia jest niższa niż 75 000 zł, nie określa jakie sprawy są w rozumieniu tego

przepisu sprawami gospodarczymi. Kodeks postępowania cywilnego zawiera

definicję spraw gospodarczych w § 1 art. 4791, a ponadto zalicza do spraw

gospodarczych sprawy wymienione w § 2 tego artykułu. Przepisy tego artykułu

zostały jednakże sformułowane – co wyraźnie wynika z ich treści – tylko na użytek

działu IVa tytułu VII księgi pierwszej części pierwszej kodeksu postępowania

cywilnego, regulującego postępowanie odrębne w sprawach gospodarczych.

Ogólną definicję spraw gospodarczych zawiera natomiast art. 2 ust. 1 ustawy z dnia

24 maja 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych (Dz. U. Nr 33,

poz. 175 ze zm.; dalej - „ustawa z dnia 24 maja 1989 r.”). Ta więc definicja sprawy

gospodarczej (nie odbiegająca zasadniczo od definicji z art. 479 1 § 1 k.p.c.),

uzupełniona o sprawy wymienione w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 1989 r.,

jest więc miarodajna dla ustalenia, jakie sprawy są sprawami gospodarczymi

w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c.

Sprawa, w której złożone zostało rozpoznawane zażalenie, w chwili

wniesienia pozwu była niewątpliwie sprawą odpowiadającą definicji sprawy

gospodarczej z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 1989 r. Według definicji tej

sprawami gospodarczymi są bowiem sprawy, które spełniają łącznie następujące

1) są

kryteria:

to

sprawy

ze

stosunków

cywilnych,

2)

sprawy

między

przedsiębiorcami prowadzącymi działalność gospodarczą na zasadach określonych

w odrębnych przepisach i 3) sprawy w zakresie działalności gospodarczej

prowadzonej przez przedsiębiorców.

Według

odpadnięcie

zapatrywania

w

toku

wyrażonego

rozpoznawania

w

sprawy

piśmiennictwie

którejkolwiek

prawniczym,

z

przesłanek

kwalifikujących ją jako sprawę gospodarczą, odbiera jej charakter takiej sprawy.

Według tego zapatrywania brak następczy pozbawiający sprawę jej gospodarczego

charakteru, może zatem być spowodowany utratą przez jedną lub obie strony

statusu

przedsiębiorcy

prowadzącego

działalność

gospodarczą

określoną

w odrębnych przepisach. Poglądu tego nie można jednakże odnieść do sytuacji,

gdy do procesu, w miejsce zmarłej strony będącej przedsiębiorcą, wstępuje jej

ogólny następca prawny (spadkobierca). Spadkobierca przedsiębiorcy wstępując

do procesu wstępuje bowiem w sytuację procesową ukształtowaną uprzednim

udziałem w procesie swego poprzednika prawnego i wstępuje we wszystkie jego

prawa i obowiązki procesowe. W szczególności sam fakt, że spadkobierca

przedsiębiorcy, który wstępują do procesu w jego miejsce, nie jest przedsiębiorcą,

nie powoduje więc że sprawa, która toczyła się jako sprawa gospodarcza, traci taki

charakter.

Należy zauważyć, że obecnie ustawodawca uznaje za zasadę prowadzenie

sprawy według przepisów o postępowaniu odrębnym w sprawach gospodarczych

(art. 4791 - art. 47978 k.p.c.) nawet wówczas, gdy strona będąca przedsiębiorcą

zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej nie tylko po wytoczeniu

powództwa w sprawie, ale nawet po powstaniu stosunku cywilnoprawnego, który

był podstawą wytoczenia powództwa (art. 4791 § 1 k.p.c. w brzmieniu nadanym mu

przez art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy – Kodeks

postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. Nr 235, poz. 1699).

Wskazuje to, że i wykładnia art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 1989 r. nie powinna

prowadzić do rozumienia tego przepisu w ten sposób, że sprawa nie traci

charakteru sprawy gospodarczej, jeżeli po jej wytoczeniu strona będąca

przedsiębiorcą utraci status przedsiębiorcy lub gdy w jej miejsce jako ogólny

następca prawny wstąpi osoba nie będąca przedsiębiorcą.

Z przytoczonych względów, uznając zażalenie za niezasadne, Sąd

Najwyższy, na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c., postanowił jak

w sentencji.

db