IV CZ 96/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 96/07

POSTANOWIENIE

Dnia 30 listopada 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Maria Grzelka (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa M.J.

przeciwko T.M., A.C., M.A., B.M., Klinice Psychiatrii AM, Samodzielnemu

Publicznemu Psychiatrycznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej, Okręgowej Izbie

Lekarskiej oraz Klinice Psychiatrycznej Instytutu […]

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 30 listopada 2007 r.,

zażalenia powódki

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 16 sierpnia 2007 r., sygn. akt [...],

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny, po rozpoznaniu apelacji powódki od oddalającego

powództwo wyroku Sądu Okręgowego z dnia 1 czerwca 2006 r., będącego

wyrokiem zaocznym m.in. wobec pozwanej Kliniki Psychiatrii AM i pozwanej Kliniki

Psychiatrycznej Instytutu, wydał w dniu 10 maja 2007 r. wyrok, w którym orzekł o

uchyleniu wyroku zaocznego w pkt I w części dotyczącej wymienionych Klinik i

odrzucił pozew oraz zniósł postępowanie, co do tych pozwanych, natomiast w

pozostałym zakresie apelację oddalił. Sąd Apelacyjny uznał, że w/w pozwani nie

posiadają zdolności sądowej wobec czego w części ich dotyczącej postępowanie

było dotknięte nieważnością, a pozew podlegał odrzuceniu (art. 379 pkt 2, art. 386

§ 2 k.p.c.).

Od tego wyroku powódka wniosła w dniu 4 sierpnia 2007 r. skargę

kasacyjną, w której zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego odnośnie do odrzucenia

pozwu i zniesienia postępowania w stosunku do pozwanej Kliniki Instytutu oraz

odnośnie do oddalenia apelacji. W dniu 10 sierpnia powódka wniosła też skargę o

wznowienie postępowania wobec pozwanego Instytutu Psychiatrii w sprawie Sądu

Apelacyjnego, w której wydany został wyrok z dnia 10 maja 2007 r. W skardze o

wznowienie powódka podała, że o stwierdzonej przez Sąd Apelacyjny nieważności

postępowania ze względu na brak zdolności sądowej Kliniki Psychiatrycznej

Instytutu dowiedziała się na rozprawie apelacyjnej w dniu 10 maja 2007 r. Wniosła

o uwzględnienie skargi wobec Instytutu w miejsce Kliniki Psychiatrycznej Instytutu i

przekazanie Sprawy Sądowi pierwszej instancji w tym zakresie do ponownego

rozpoznania.

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę powódki o

wznowienie postępowania, jako wniesioną od orzeczenia, które – choć zawarte w

wyroku – w istocie stanowiło postanowienie i przez to – zgodnie z art. 399 § 1

k.p.c. – nie podlegało żądaniu wznowienia postępowania.

W zażaleniu powódka zarzuciła, że podstawą jej skargi była nieważność

postępowania związana z pozbawieniem jej możności wykazania zdolności

sądowej pozwanej Kliniki Psychiatrycznej Instytutu co było skutkiem naruszenia

przez Sąd Okręgowy art. 5 i 199 § 2 k.p.c. przez nie pouczenie powódki o

konieczności wykazania zdolności sądowej w/w strony pozwanej i nie wezwanie jej

na podstawie art. 199 § 2 k.p.c. do uzupełnienia określonego braku. Zdaniem

skarżącej, postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania narusza

art. 410 § 1 i 2 w zw. z art. 401 pkt 2 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Niezależnie od tego, że skarga powódki o wznowienie postępowania

mogłaby zostać oceniona, jako nie odpowiadająca wymogom, o których mowa w

art.

409 k.p.c. oraz zawiera błędne oznaczenie strony pozwanej

to, przede

wszystkim, z jej treści wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżąca

powołała się na nieważność postępowania ze względu na brak zdolności sądowej

po stronie wskazywanej jako pozwanej Kliniki Psychiatrycznej Instytutu, nie zaś na

nieważność postępowania z uwagi na pozbawienie skarżącej możności działania.

Wynika to jednoznacznie z faktu wskazania na art. 379 pkt 2 k.p.c. i przytoczenia

okoliczności dotyczących zachowania terminu do wniesienia skargi w nawiązaniu

do dowiedzenia się o przyjętej przez Sąd Apelacyjny przyczynienie nieważności,

oraz z braku jakichkolwiek zarzutów odnośnie do kwestii pozbawienia powódki

możności działania.

Wbrew twierdzeniom zażalenia Sąd Apelacyjny trafnie odczytał wolę

powódki co do podstawy wznowienia jako odnoszącej się do nieważności

postępowania przewidzianej w art. 401 pkt 2 in princ k.p.c.

Powołanie się na tę podstawę należy uznać za z gruntu chybione.

Nieważność z powodu braku zdolności sądowej stanowi podstawę żądania

wznowienia postępowania wówczas, gdy wnoszący skargę twierdzi, że Sąd nie

dostrzegł, iż orzeka w warunkach, gdy jedna ze stron nie miała zdolności sądowej,

nie zaś wtedy, gdy w orzeczeniu, którego skarga dotyczy, Sąd nieważność tę

uwzględnił. W tym ostatnim przypadku strona kwestionująca stanowisko Sądu

drugiej instancji co do istnienia nieważności postępowania ma do dyspozycji skargę

kasacyjną (po spełnieniu przesłanek wymaganych dla w/w skargi).

W rozpoznawanej sprawie skarga o wznowienie postępowania nie została

oparta na ustawowej podstawie i z tej przyczyny podlegała odrzuceniu (art. 4410

§ 1 k.p.c.).

Sąd Apelacyjny w zaskarżonym postanowieniu uznał, że skarga powódki

była niedopuszczalna, bo dotyczyła postępowania, w którym, pomimo nazwy

„wyrok”, w istocie wydano postanowienie o odrzuceniu pozwu, podczas gdy art. 399

§ 1 k.p.c. wymaga, aby postępowanie, którego wznowienia strona się domaga,

zostało zakończone prawomocnym wyrokiem. Zażalenie nie zawiera zarzutów

przeciwko

wymienionemu

stanowisku,

w

związku

z

czym

zaskarżone

postanowienie nie poddawało się kontroli Sądu Najwyższego z wyjątkiem kryterium

nieważności

postępowania

przed

Sądem

Apelacyjnym,

której

jednak

nie

stwierdzono (art. 378 § 1 w zw. z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.).

Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie (art. 398 14

w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).