IV CZ 96/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 96/06

POSTANOWIENIE

Dnia 6 grudnia 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Iwona Koper (przewodniczący)

SSN Jan Górowski (sprawozdawca)

SSN Mirosława Wysocka

w sprawie z powództwa W. SA w K.

przeciwko Przedsiębiorstwu "P."

o stwierdzenie nieważności lub uchylenie uchwał,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 6 grudnia 2006 r.,

zażalenia strony powodowej

na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 16 sierpnia 2006 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Powódka, w pozwie z dnia 6 stycznia 2006 r. skierowanym przeciwko

Przedsiębiorstwu „P.” Spółce Akcyjnej w B., oznaczając wartość przedmiotu sporu

na kwotę 7000 zł, wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały nr 4 i uchwały nr 5

Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia pozwanej z dnia 9 grudnia 2005 r., a na

wypadek nieuwzględnienia tego żądania o uchylenie tych uchwał. Uiściła wpis

stosunkowy w kwocie 560 zł.

Wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r. Sąd Okręgowy Gospodarczy w B.

powództwo oddalił.

Powódka w apelacji oznaczyła wartość przedmiotu zaskarżenia także na

kwotę 7000 zł oraz uiściła opłatę w kwocie 2000 zł. Sąd pierwszej instancji nadał jej

bieg.

Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2006 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację

powódki. W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z art. 29 pkt 3 w zw. z art. 18 ust 2

ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U.

Nr 167, poz. 1398, dalej „u.k.s.c.”). od apelacji w sprawie o uchylenie uchwały

organu spółki pobiera się opłatę stałą w kwocie 2000 zł. Każda uchwała, która jest

zaskarżona

kreuje

samodzielność

roszczenia

o jej

uchylenie

co

skutkuje

koniecznością pobrania opłaty od każdej zakażonej uchwały (por. wyrok Sadu

Najwyższego z dnia 29 stycznia 2002 r., IV CKN 590/00, niepublikowany). Skoro

powódka zaskarżyła orzeczenie w zakresie obu uchwał, powinna uiścić opłatę w

kwocie 4000 zł, a nie 2000 zł. Ponieważ nienależyte opłacenie środka

odwoławczego jest równoznaczne z jego nieopłaceniem, to apelację trzeba było jego zdaniem - odrzucić na podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 1302 § 3 k.p.c.

Powódka w zażaleniu wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przepisy dotyczące opłat stałych muszą być interpretowane ściśle ze

względu na rygory związane z ich nieuiszczeniem przez profesjonalnego

pełnomocnika (art. 1302 § 1 i 3 k.p.c.), bądź przez przedsiębiorcę w sprawie

rozpoznawanej w postępowaniu odrębnym unormowanym w art. 479 1 – 47922 k.p.c.

(art. 1302 § 4 k.p.c.). Z tego względu należało podzielić wyrażony w literaturze

pogląd, że w sprawach o ustalenie nieistnienia uchwały spółki albo o stwierdzenie

nieważności takiej uchwały pobiera się opłatę stosunkową obliczoną od wartości

przedmiotu

sporu

wskazanej

przez

powoda,

jeżeli

powództwo,

tak

jak

w rozpoznawanej sprawie, ma charakter roszczenia majątkowego, albo opłatę stałą

w wysokości 600 zł określoną w art. 26 ust 1 pkt 6 u.k.s.c., jeżeli zaskarżona

została uchwała mająca charakter niemajątkowy.

Powódka oprócz żądania głównego stwierdzenia nieważności uchwał

zgłosiła żądanie ewentualne. W judykaturze wyjaśniono, że przepis art. 21 k.p.c.

nakazujący przy kumulacji roszczeń przyjmować za podstawę obliczenia opłaty

sądowej ogólną wartość połączonych roszczeń nie odnosi się do żądań

ewentualnych (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 1966 r. I CZ

29/66, OSPiKA 1967, nr 2, poz. 36). W literaturze, już w okresie przedwojennym,

dominował pogląd, że przepis nakazujący dla określenia wartości przedmiotu sporu

w wypadku, gdy pozew obejmuje kilka roszczeń zliczyć ich wartość nie ma

zastosowania do żądań ewentualnych i alternatywnych.

Skoro wykluczona jest kumulacja opłat, tj. nieuzasadnione jest żądanie opłat

od roszczenia głównego i ewentualnego powstaje problem, od którego z nich

należy wymierzyć opłaty. Gdy choć jedno ma postać sumy pieniężnej, kwota ta

stanowi podstawę do wymiaru opłaty zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 19

§ 1 k.p.c., oczywiście gdy w rachubę wchodzi opłata stosunkowa.

Jeżeli natomiast ani żądanie główne, ani ewentualne nie jest wyrażone

w pieniądzu, opłaty należy wymierzyć od roszczenia głównego z tego względu, że

gdy sąd uwzględnia żądanie główne, nie oddala niewchodzącego wtedy w rachubę

żądania ewentualnego (por. orzeczenie Sadu Najwyższego z dnia 7 września 1960

r., 2 CR 366/59, PUG 1961, nr 12, s. 424).

Przy tak sformułowanym roszczeniu jak w pozwie o żądaniu uchylenia

uchwał sąd orzeka zatem dopiero w wypadku nieuwzględnienia żądania

stwierdzenia ich nieważności.

Skoro więc powódka w terminie uiściła opłatę od apelacji w kwocie 2000 zł,

a należna opłata wyliczona od wartości przedmiotu sporu od żądania głównego

wynosiła 350 zł, to brak podstaw do przyjęcia, że nie spełniła wymagania

określonego w art. 1302 § 3 k.p.c.

Z tych względów orzeczono, jak w sentencji (art. 39815 § 1 k.p.c. w zw. z art.

3941 § 3 k.p.c.).

jc