IV CZ 95/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 95/12

POSTANOWIENIE

Dnia 25 października 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Grzegorz Misiurek

SSA Władysław Pawlak

w sprawie z powództwa E. K.

przeciwko P. K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 25 października 2012 r.,

zażalenia powódki

na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie drugim wyroku

Sądu Apelacyjnego

z dnia 5 kwietnia 2012 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2012 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powódki

i zasądził od niej koszty zastępstwa procesowego za postępowanie apelacyjne na

podstawie art. 98 oraz 108 § 1 k.p.c.

W zażaleniu na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania

odwoławczego powódka zarzuciła naruszenie art. 100 oraz 102 k.p.c. Wniosła

o zmianę tego postanowienia przez odstąpienie od obciążania jej kosztami

zastępstwa procesowego pozwanego oraz zasądzenie od pozwanego kosztów

zastępstwa przed sądem apelacyjnym według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Według art. 98 § 1 k.p.c., koszty postępowania ponosi strona przegrywająca

sprawę. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie, poprzez art. 391 § 1 k.p.c.,

także w postępowaniu apelacyjnym. Apelacja powódki została oddalona w całości,

dlatego zachodziła podstawa do zastosowania tego przepisu do rozliczenia

kosztów postępowania apelacyjnego, nie zaś art. 100 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.

stanowiącego o wzajemnym zniesieniu lub stosunkowym rozdzieleniu kosztów

postępowania między obydwie strony procesu, w razie częściowego tylko

uwzględnienia żądań.

Nawiązując z kolei do tego zarzutu naruszenia art. 102 k.p.c., należy

zauważyć, że z przepisu wynika, że przesłanką umożliwiającą ograniczenie lub

wyłączenie obowiązku zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez stronę

przegrywającą sprawę jest wystąpienie przypadku szczególnie uzasadnionego.

Ocena, czy zachodzą takie okoliczności ma charakter dyskrecjonalny, oparty

na swobodnym uznaniu przez sąd orzekający w danej instancji, kształtowanym

własnym

przekonaniem

oraz

oceną

okoliczności

rozpoznawanej

sprawy.

W związku z tym ocena tego sądu o istnieniu bądź braku istnienia przesłanek

uzasadniających zastosowanie art. 102 k.p.c. może być podważona tylko wtedy,

gdy jest rażąco niesprawiedliwa (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia

23 maja 2012 r., III CZ 25/12, niepubl., z dnia 11 maja 2012 r., II CZ 5/12, niepubl.,

z dnia 9 lutego 2012 r., III CZ 2/12, niepubl., z dnia 26 stycznia 2012 r.,

III CZ 10/12, OSNC 2012, nr 7-8, poz. 98.). W ocenie Sądu Najwyższego,

w okolicznościach sprawy nie można przyjąć, aby w sprawie występował

przypadek uzasadniający w sposób oczywisty zastosowanie art. 102 k.p.c.

Należy mieć bowiem na uwadze, że dochodzone przez powódkę roszczenie

zostało

w znacznej

części

uwzględnione

przez

Sąd

pierwszej

instancji.

Kwestionując zasadność oddalenia powództwa w pozostałej części, powódka

musiała liczyć się z ryzykiem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego

przeciwnikowi procesowemu w razie negatywnego dla niej rozstrzygnięcia sądu

odwoławczego. W tych okolicznościach trudna sytuacja materialna i osobista

powódki nie może mieć decydującego znaczenia dla przyjęcia, że zachodziły

przesłanki do zastosowania art. 102 k.p.c. jako podstawy rozstrzygnięcia

o kosztach postępowania apelacyjnego.

Z tych względów orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 398 14 w zw.

z art. 3941 § 3 k.p.c.

jw