IV CZ 92/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 92/08

POSTANOWIENIE

Dnia 7 listopada 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Krzysztof Pietrzykowski

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z powództwa J. J.

przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej w B.,

Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Ł. i Dyrektorowi Izby Skarbowej w B.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 listopada 2008 r.,

zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 21 sierpnia 2008 r.,

sygn. akt I ACa (…),

oddala zażalenie oraz zasądza od powódki na rzecz Skarbu Państwa - Dyrektora

Urzędu Kontroli Skarbowej w B., Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. i Dyrektora

Izby Skarbowej w B. kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów

postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2008 r. oddalił złożony w dniu

14 lipca 2008 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od

wyroku z dnia 28 lutego 2008 r. oraz odrzucił skargę kasacyjna dołączoną do tego

wniosku.

Według dokonanych ustaleń wcześniejszym postanowieniem z dnia 26 czerwca

2008 r. skarga kasacyjna również została odrzucona po stwierdzeniu przez Sąd

Apelacyjny, że zawodowy pełnomocnik powódki, wnosząc skargę kasacyjną – wbrew

obowiązkowi wynikającemu z art.1302 § 3 k.p.c. – nie uiścił opłaty od skargi. Obowiązek

ten obciążał wnoszącego skargę mimo uzyskania przez powódkę zwolnienia od kosztów

sądowych w postępowaniu poprzedzającym wniesienie skargi, skoro zwolnienie

dotyczyło tylko opłaty od pozwu oraz opłaty od apelacji.

Oddalając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i w

następstwie tego odrzucając po raz drugi skargę kasacyjną Sąd Apelacyjny wskazał, że

podana we wniosku okoliczność, że w judykaturze nie było zgodnego stanowiska co do

kwestii, czy uzyskane w postępowaniu przed sądem powszechnym zwolnienie od

kosztów sadowych rozciąga się na postępowaniem kasacyjne, „nie może być oceniane

jako niezawinione uchybienie w kontekście art.168 § 1 k.p.c.”. Sąd Apelacyjny zaznaczył

nadto, że w świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP

142/07 także uzyskane w całości zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu

przed sądami I i II instancji nie odnosi skutku w postępowaniu wywołanym wniesieniem

skargi kasacyjnej.

W zażaleniu na powyższe postanowienie w części orzekającej o odrzuceniu

skargi kasacyjnej pełnomocnik powódki zarzucił naruszenie „art.168 § 1 k.p.c. poprzez

przyjęcie, że niedochowanie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez powódkę J.

J. nastąpiło z jej winy, co uzasadnia oddalenie wniosku o przywrócenie terminu i

odrzucenie skargi kasacyjnej”. Wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i

„przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania w tym

zakresie”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie mogło odnieść skutku. W sytuacji, gdy skarżąca była zwolniona

wyłącznie od opłaty od pozwu i opłaty od apelacji, jej pełnomocnik, wnosząc skargę

kasacyjną, był zobowiązany uiścić należną od tej skargi opłatę. Niespełnienie tego

obowiązku spowodowało odrzucenie skargi kasacyjnej (art.1304 § 3 k.p.c.).

Postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi

kasacyjnej, które Sąd Najwyższy – zważywszy na podniesiony w zażaleniu zarzut

naruszenia art. 168 k.p.c. - objął kontrolą na podstawie art. 380 k.p.c., prawidłowo

zostało oddalone przez Sąd Apelacyjny. We wniosku o przywrócenie terminu do

wniesienia skargi kasacyjnej nie została bowiem wskazana żadna okoliczność, która

usprawiedliwiałaby zaniechanie opłacenia skargi kasacyjnej. Nie stanowi takiej

okoliczności przekonanie pełnomocnika powódki oparte na przekazanych przez

powódkę dokumentach, że powódka korzystała ze zwolnienia od kosztów w całości.

Skoro powódka nie została zwolniona w całości od kosztów sądowych, to jej

pełnomocnik nie mógł otrzymać dokumentu wskazującego na taki zakres zwolnienia od

kosztów. Błąd profesjonalnego pełnomocnika w zakresie stosowania prawa, nie może

stanowić podstawy do żądania przywrócenia terminu (por. Postanowienie SN z dnia 26

kwietnia 2007 r., III CZ 22/07, LEX nr 319631 oraz postanowienie SN z dnia 30 maja

2007 r., II CSK 167/07, LEX nr 346193).

Nie jest także okolicznością usprawiedliwiającą uchybienie terminu występująca

w orzecznictwie do chwili wydania uchwały Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r.,

III CZP 142/07 (OSNC 2008, nr 11, poz.122) wątpliwość, czy zwolnienie strony od

kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym, obejmuje

postępowanie kasacyjne, skoro powódka nie była zwolniona w całości od kosztów

sądowych. Wyjaśnienia zawarte w uzasadnieniu powołanej uchwały Sądu Najwyższego

nie mają żadnego znaczenia ani dla oceny zasadności złożonego wniosku o

przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, ani dla oceny zasadności

zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Skoro bowiem Sąd

Apelacyjny prawidłowo nie uwzględnił wspomnianego wniosku o przywrócenie terminu,

to w konsekwencji zasadnie odrzucił skargę kasacyjną. Kwestionowanie tego

rozstrzygnięcia zarzutem naruszenia art. 168 k.p.c. oraz szerokim wywodem

odnoszącym się do kwestii, będącej przedmiotem uchwały Sądu Najwyższego z dnia 5

czerwca 2008 r. w istocie nie stanowi uzasadnienia zażalenia.

Z przytoczonych względów należało oddalić zażalenie (art. 398 14 w zw. z art. 394

§ 3 k.p.c.). O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1

i 3 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.).