IV CZ 90/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 90/12

POSTANOWIENIE

Dnia 25 października 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący)

SSN Grzegorz Misiurek

SSA Władysław Pawlak (sprawozdawca)

ze skargi L. C.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem

Sądu Okręgowego w Z.

z dnia 30 września 2009 r.,

w sprawie z wniosku L. C.

przy uczestnictwie B. C.

o podział majątku wspólnego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 25 października 2012 r.,

zażalenia wnioskodawcy

na postanowienie Sądu Okręgowego w Z.

z dnia 6 grudnia 2011 r.,

1. oddala zażalenie;

2. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Z. na

rzecz adwokata A. K. wynagrodzenie w kwocie 2700 (dwa

tysiące siedemset) zł., powiększonej o stawkę podatku od

towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej

udzielonej wnioskodawcy z urzędu

zażaleniowym.

Uzasadnienie

w

postępowaniu

Wnioskodawca L. C. domagał się wznowienia postępowania w sprawie z

jego wniosku przy uczestnictwie B. C. o podział majątku wspólnego, zakończonej

prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w Z .

W uzasadnieniu, opierając skargę na podstawie art. 403 k.p.c., wskazał, że

zachodzi duże prawdopodobieństwo matactwa i oszustwa przez biegłego na

niekorzyść wnioskodawcy, bowiem w dniu 30 kwietnia 2009 r. Sąd Rejonowy

dokonał podziału majątku dorobkowego i opierając się na wycenie biegłego

sądowego T. J. ustalił wartość przedmiotu sprawy na kwotę 219 513 zł, podczas

gdy w dniu 15 czerwca 2011 r., ten sam biegły oszacował tą samą nieruchomość

na kwotę 639 341 zł na potrzeby postępowania egzekucyjnego prowadzonego

przez Komornika Sądowego.

Zaskarżonym

postanowieniem

Sąd

Okręgowy

odrzucił

skargę

z uzasadnieniem, iż podane przez wnioskodawcę okoliczności nie stanowią

ustawowej podstawy wznowienia. Samo bowiem sformułowanie takiej podstawy

w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej

podstawie wznowienia. W przedmiotowej sprawie okoliczności w oparciu, o które

wnioskodawca domaga się wznowienia postępowania, były przez niego znane

i podnoszone w toku postępowania przed Sądem drugiej instancji w ramach jego

środka odwoławczego. Wnioskodawca opierał apelację na zarzutach dotyczących

wyceny nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego. Także w toku

postępowania przed Sądem pierwszej instancji zgłaszał w tej materii na bieżąco

zastrzeżenia.

Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał przepis art. 410 § 1 k.p.c.

W zażaleniu wnioskodawca domaga się uchylenia powyższego orzeczenia

i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w Z. do ponownego rozpoznania.

Zarzucił

sprzeczność

ustaleń

Sądu

ze

zgromadzonym

materiałem

dowodowym poprzez przyjęcie, że skarga wnioskodawcy nie opiera się na

ustawowej podstawie wznowienia, lecz na twierdzeniach, które były już

przedmiotem

rozpoznania

w

postępowaniu

apelacyjnym,

podczas

gdy

wnioskodawca dopiero po otrzymaniu opinii z dnia 15 czerwca 2011 r.

sporządzonej przez biegłego T. J. na potrzeby postępowania egzekucyjnego,

dostrzegł rażące różnice pomiędzy tą a pierwotną jego opinią z dnia 21 kwietnia

2008 r., które to rozbieżności mogą świadczyć o tym, że postanowienie zostało

uzyskane za pomocą przestępstwa.

Ponadto pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o przyznanie mu kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wnioskodawcy w postępowaniu

zażaleniowym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 410 § 1 k.p.c. w ramach tzw. badania wstępnego, sąd odrzuca

skargę o wznowienie postępowania m.in. nieopartą na ustawowej podstawie

wznowienia. Badanie to ma charakter formalny, a nie merytoryczny. Jakkolwiek

w sytuacji, gdy wskazana w skardze podstawa wznowienia postępowania została

sformułowana w sposób odpowiadający podstawie przewidzianej w ustawie, ale

w rzeczywistości – z uwagi na przytoczone na jej uzasadnienie okoliczności - nie

istnieje, skarga o wznowienie podlega odrzuceniu w oparciu o powołany wyżej

przepis (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 lipca 2011 r., V CZ

50/11, niepubl., z dnia 18 kwietnia 2011 r., III UZ 6/11, niepubl., z dnia 14 kwietnia

2011 r., II UZ 10/11, niepubl., z dnia 14 maja 2009 r., I CZ 20/09, niepubl., z dnia

7 lipca 2005 r., IV CO 6/05, Biul. SN 2005/9/14).

W zażaleniu wnioskodawca podnosi, że w związku z rażącymi różnicami

w wycenie nieruchomości objętej postępowaniem o podział majątku wspólnego,

którego dotyczy niniejsza skarga, dokonanej przez biegłego sądowego T. J. w

tamtym postępowaniu i w związku z wszczętym postępowaniem egzekucyjnym z tej

nieruchomości, zachodzi uzasadnione podejrzenie, że prawomocne postanowienie

zostało uzyskane za pomocą przestępstwa, gdyż opinia tego biegłego stanowiła

podstawę rozstrzygnięcia.

Stosownie do art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 524 § 1 k.p.c., można

żądać wznowienia postępowania na tej podstawie, że postanowienie co do istoty

sprawy

w

postępowaniu

nieprocesowym

zostało

uzyskane

za

pomocą

wznowienia

nie

istnieje,

bowiem

przestępstwa.

Wskazana

w

skardze

podstawa

wnioskodawca nie przedstawił wyroku karnego skazującego w tej materii względnie

orzeczenia umarzającego postępowanie karne, ani nie wskazywał na niemożliwość

wszczęcia postępowania karnego w celu uzyskania wyroku stwierdzającego fakt

popełnienia przestępstwa (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego

1975 r., I PO 23/73, OSNCP 1975, nr 10-11, poz. 157). Ponadto, opinia biegłego

sądowego T. J. - wbrew twierdzeniom wnioskodawcy – nie stanowiła podstawy

faktycznej rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy w Z. w sprawie o podział majątku

wspólnego. Wprawdzie opinia ta została uznana przez Sąd za wiarygodną, jednak

ustalając wartość spornej nieruchomości sąd oparł się na opinii biegłego A. M.a,

gdyż ze względu na datę jej sporządzenia była najbardziej aktualna spośród

wszystkich trzech opinii, z których przeprowadzono dowody (k. 419, 493 akt I Ns …

Sądu Rejonowego w Z.).

Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na

podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.

Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wnioskodawcy

w postępowaniu zażaleniowym przyznano na podstawie § 13 ust. 2 pkt 2 w zw.

z § 7 ust. 1 pkt 10, § 6 pkt. 6, § 2 ust. 3 i § 5 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348, z póź. zm.), mając na

uwadze okoliczność, iż ustanowiony pełnomocnik nie reprezentował wnioskodawcy

w postępowaniu przed Sądem drugiej instancji oraz połowę z wartości przedmiotu

zaskarżenia, która odpowiada wartości udziału wnioskodawcy w majątku

wspólnym.

db