IV CZ 85/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 85/10

POSTANOWIENIE

Dnia 4 listopada 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jan Górowski (przewodniczący)

SSN Krzysztof Pietrzykowski

SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa J. K.

przeciwko Gminie Miasta G., Skarbowi Państwa – Ministrowi Spraw Wewnętrznych i

Administracji, Wojewodzie X. i Marszałkowi Województwa X.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 listopada 2010 r.,

zażalenia powoda

na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 24 maja 2010 r., sygn. akt I ACa (…),

uchyla zaskarżone postanowienie i pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach

postępowania zażaleniowego końcowemu orzeczeniu.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powoda

od wyroku tego Sądu z dnia 9 września 2009 r. wniesioną w dniu 17 marca 2010 r. Z

uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że wniosek z dnia 17 marca 2010 r.

ustanowionego z urzędu dla powoda pełnomocnika o przywrócenie terminu do

wniesienia skargi kasacyjnej został odrzucony, z uwagi na złożenie go po upływie

tygodniowego terminu od uzyskania informacji o wyznaczeniu go do zastępowania

powoda. Już w dniu 18 lutego 2010 r. pełnomocnik ten zwrócił się do Sądu o

udostępnienie mu akt sprawy, a zatem wiedział o wyznaczeniu go pełnomocnikiem, nie

zaś w dniu 10 marca 2010 r., jak podał we wniosku. Skargę kasacyjną w imieniu

powoda złożył w terminie inny jego pełnomocnik. Wobec tego ta druga skarga jako

niedopuszczalna i spóźniona podlegała odrzuceniu.

W zażaleniu pełnomocnik powoda zarzucił kwestionowanemu postanowieniu

naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez błędne przyjęcie, że o wyznaczeniu go

pełnomocnikiem wiedział już w dniu 18 lutego 2010 r. i wniosek o przywrócenie terminu

do wniesienia skargi kasacyjnej złożony został po upływie terminu. Ponadto błędna

wykładnia art. 169 § 1, art. 171 i 3986 § 2 k.p.c. była przyczyną uznania wniosku o

przywrócenie

terminu

za

spóźniony,

bezzasadnego

odrzucenia

go

oraz

bezpodstawnego odrzucenia skargi kasacyjnej z dnia 17 marca 2010 r. Domagał się

rozpoznania również postanowienia z dnia 31 marca 2010 r. o odrzuceniu wniosku o

przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Skarżący wniósł o uchylenie obu

tych postanowień i przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z

urzędu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Na podzielenie zasługiwały podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia

prawa procesowego, dotyczące także oceny zasadności postanowienia o odrzuceniu

wniosku o przywrócenie terminu, wobec zgłoszenia w zażaleniu żądania rozpoznania, w

oparciu o art. 380 k.p.c., również tego postanowienia.

Dokonane przez Sąd Apelacyjny ustalenie, że pełnomocnik powoda wiedział o

wyznaczeniu go do reprezentowania powoda jeszcze przed dniem 18 lutego 2010 r., w

którym zwrócił się o udostępnienie mu akt sprawy, nie znajduje potwierdzenia w

złożonych do akt dokumentach. Z treści pisma z dnia 18 lutego 2010 r. wynika, że

potrzeba zapoznania się z aktami sprawy podyktowana była ustanowieniem adwokata

T. J. przez Sąd Rejonowy w G. pełnomocnikiem dla sporządzenia w imieniu powoda

skargi konstytucyjnej.

W związku z postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 8 stycznia 2010 r. o

ustanowieniu dla powoda pełnomocnika z urzędu celem wniesienia skargi kasacyjnej

wyznaczony został przez Izbę Adwokacką adwokat S. B., ale na wniosek powoda doszło

do zmiany osoby pełnomocnika i pismem z dnia 3 marca 2010 r. o wyznaczeniu

adwokata T. J. został powiadomiony Sąd i ten adwokat, do którego pismo dotarło w dniu

10 marca 2010 r. Wobec tego złożenie w dniu 17 marca 2010 r. wniosku o przywrócenie

terminu do złożenia pisma nazwanego skargą kasacyjną błędnie ocenione zostało przez

Sąd Apelacyjny, jako spóźnione. Ustanie przeszkody do wypełnienia nałożonego

postanowieniem obowiązku należało łączyć, stosownie do art. 169 § 1 k.p.c., z dniem

uzyskania informacji o wyznaczeniu pełnomocnika. Nie było zatem podstaw do

odrzucenia go, jako spóźnionego, w oparciu o art. 171 k.p.c.

Nietrafnie również Sąd Apelacyjny ocenił to pismo jako niedopuszczalne.

Podkreślenia wymaga, że ustanowienie adwokata dokonane zostało już po złożeniu

przez ustanowionego przez powoda pełnomocnika w osobie radcy prawnego A. B.

skargi kasacyjnej w terminie przewidzianym art. 3985 § 1 k.p.c. Mimo tego w

postanowieniu Sądu Apelacyjnego oznaczony został zakres działania ustanawianego

pełnomocnika „celem wniesienia skargi kasacyjnej”. Stronie postępowania sądowego

przysługuje prawo do wniesienia jednej skargi kasacyjnej, co wynika wprost z art. 398 1

k.p.c. Nie została natomiast wyłączona możliwość złożenia pisma uzupełniającego

podstawy lub zarzuty skargi kasacyjnej. Wobec tego pismo z dnia 17 marca 2010 r.,

nazwane zgodnie z zakresem dokonanego przez Sąd umocowania, pełni w istocie

funkcję pisma uzupełniającego wniesioną skargę kasacyjną. Rację ma skarżący, że

podniesione w nim zarzuty mogą być brane pod uwagę jedynie wówczas, gdy pismo

wniesione zostało w terminie przewidzianym do wniesienia skargi kasacyjnej.

Bezpodstawne było odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu również w oparciu o

drugą z podstaw objętych art. 171 k.p.c.

Z powyższych względów zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu w

oparciu o art. 39816 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

Na podstawie art. 108 § 2 w związku z art. 398 21, art. 391 § 1 i art. 397 § 2 k.p.c.

rozstrzygnięcie

o

kosztach

końcowemu orzeczeniu.

postępowania

zażaleniowego

pozostawione

zostało