IV CZ 85/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 85/09

POSTANOWIENIE

Dnia 9 grudnia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Antoni Górski (przewodniczący)

SSN Iwona Koper

SSA Barbara Trębska (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa A.W.

przeciwko T.W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 9 grudnia 2009 r.,

zażalenia pozwanej

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt [...],

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny na podstawie art. 373 k.p.c.,

1302 § 3 k.p.c. oraz art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2006 r. (Dz. U. nr 21, poz. 123) i

art. 14 u.k.s.c. odrzucił apelację pozwanej T.W. wniesioną od wyroku Sądu

Okręgowego w R. z dnia 17 kwietnia 2009 r., z uwagi na jej nie opłacenie opłatą

podstawową. Pozwana zwolniona była od kosztów sądowych w całości.

W zażaleniu na powyższe orzeczenie wnosząc o jego uchylenie, pozwana

zarzuciła naruszenie art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.) i art. 2 ustawy

z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych (Dz. U. Nr 21 z 2007 r., poz. 123), przez zastosowanie art. 14 ust. 2

u.k.s.c. w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawą z dnia 14 grudnia 2006 r. i po

zakończeniu postępowania w pierwszej instancji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarzut naruszenia art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm., dalej u.k.s.c.)

należało uznać za oczywiście bezzasadny, gdyż przepis ten w rozpoznawanej

sprawie w ogóle nie mógł mieć zastosowania. Jest to przepis przejściowy

powyższej ustawy, określający zakres obowiązywania dotychczasowych przepisów

o kosztach sądowych (tj. ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r.), w stosunku do

toczących się w czasie wejścia w życie nowej ustawy (2 marca 2006 r.),

postępowań sądowych. Postępowanie zaś w sprawie niniejszej zostało wszczęte

już po wejściu w życie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r., jako, że pozew inicjujący to

postępowanie został wniesiony w dniu 29 grudnia 2006 r. (data nadania pisma

w urzędzie pocztowym - k. 11). Tak więc w tej sprawie, podstawą do rozstrzygania

o kosztach sądowych od początku była powołana wyżej ustawa, a wobec tego nie

było powodów do stosowania jej art. 149 ust. 1.

Skoro zatem pozwana w postępowaniu tym była zwolniona od kosztów

sądowych w całości, to z mocy art. 100 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.k.s.c. ciążył na niej

obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej od wszelkich pism podlegających

opłacie sądowej, a zatem i od apelacji. Powyższe przepisy zostały co prawda

uchylone ustawą z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych

w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 21 z 2007 r., poz. 123) z dniem jej wejścia

w życie, tj. 10 marca 2007 r., jednakże jak stanowi art. 2 tej ustawy, do spraw

wszczętych do tej daty stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc i art. 14 ust. 2

i art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. w brzmieniu pierwotnym,

zobowiązującym stronę zwolnioną od kosztów sądowych do uiszczenia opłaty

podstawowej. „Wszczęcie sprawy" w rozumieniu art. 2 ustawy nowelizującej,

to złożenie wniosku inicjującego postępowanie sądowe (w niniejszej sprawie pozwu

o

zapłatę),

a

nie

środka

odwoławczego

od

postanowienia

kończącego

postępowanie przed sądem pierwszej instancji.

Problem ponoszenia określonej w art. 14 ust. 2 i art. 100 ust. 2 u.k.s.c. opłaty

podstawowej od apelacji wniesionej po dniu 10 marca 2007 r. przez stronę

zwolnioną od kosztów sądowych w całości, został rozstrzygnięty w uchwale Sądu

Najwyższego z dnia 27 czerwca 2008 r. (III CZP 48/08, OSNC 2009 nr 7-8, poz.

102), którą Sąd w obecnym składzie podziela. W uzasadnieniu tejże uchwały Sąd

Najwyższy stwierdził, że art. 2 ustawy nowelizującej u.k.s.c. jest normą

międzyczasową opartą na zasadzie jednolitości postępowania. Zamieszczając ten

przepis ustawodawca wyraźnie odstąpił od ogólnej reguły bezpośredniego działania

nowej ustawy procesowej. Naturalną konsekwencją oparcia normy intertemporalnej

na zasadzie jednolitości postępowania jest konieczność stosowania przepisów

wcześniej obowiązujących w sprawach toczących się po wejściu w życie nowej

ustawy. Zatem ustawa z dnia 14 grudnia 2006 r. nowelizująca u.k.s.c. uchyliła

obowiązek uiszczania opłaty podstawowej od pism wnoszonych przez osoby

zwolnione od kosztów sądowych w całości, tylko w sprawach wszczętych po dniu

10 marca 2007 r. Okoliczność, że postanowienie o zwolnieniu od kosztów

sądowych zostało wydane już po tej dacie, sytuacji takiej strony w aspekcie

obowiązku uiszczenia przez nią opłaty podstawowej nie zmienia. Zwolnienie to

nastąpiło bowiem w sprawie wszczętej przed wejściem w życie ustawy

nowelizującej u.k.s.c.

Powyższe wskazuje, iż odrzucenie apelacji przez Sąd Apelacyjny na

podstawie powołanych w zaskarżonym postanowieniu przepisów było uzasadnione.

Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w zw.

z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako bezzasadne.