IV CZ 85/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 85/08

POSTANOWIENIE

Dnia 30 października 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Zbigniew Strus (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi P. W.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z

dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt I ACa (…)

w sprawie z powództwa P. W.

przeciwko P. Ż.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 października 2008

r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 10 września 2008 r.,

sygn. akt WSC (…),

uchyla zaskarżone postanowienie

Uzasadnienie

Powód P. W. zastępowany przez pełnomocnika procesowego – radcę prawnego

S. S. - złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

Sądu Apelacyjnego z dnia 20 maja 2008 r. W skardze nie zostały podane adresy stron

ani ich pełnomocników. Załączone do skargi pełnomocnictwo dla pełnomocnika

procesowego w części nagłówkowej zawierało dane powoda, poniżej adres – Ł. ul. K.

Nie było na nim natomiast danych określających miejsce wykonywania zawodu przez

pełnomocnika, ani jego miejsca zamieszkania.

Sąd Apelacyjny wezwał powoda do wskazania adresu jego pełnomocnika pod

rygorem odrzucenia skargi. Cztery dni później wysłał do pełnomocnika powoda –

również na adres w Ł., odpowiedź strony przeciwnej na skargę, zaznaczając na

kopercie, że jest to adres dla doręczeń. Odpowiedź na skargę dotarła do pełnomocnika,

który adresu w Ł. rzeczywiście używał jako adresu dla doręczeń zarówno w czasie

prowadzenia sporu zakończonego wyrokiem z 20 maja 2008 r., jak i w obecnym

postępowaniu. Pismo skierowane do powoda odebrała jego żona, powód przebywa

bowiem w Anglii. Żona powoda uznała, że skoro sąd domaga się adresu pełnomocnika,

mimo że zna jego adres do doręczeń, to zapewne chodzi o adres domowy, który ustaliła

i podała, tyle że po wyznaczonym terminie.

Wcześniej, w dniu 10 września 2008 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę i zasądził

od powoda na rzecz pozwanego koszty procesu. Sąd ten wyjaśnił, że powód nie

wskazał, mimo wezwania, adresu radcy prawnego S. S., wobec czego nie został

usunięty brak skargi, uniemożliwiający nadanie jej biegu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie powód domagał się jego uchylenia i

zasądzenia kosztów postępowania za obie instancje. Zarzucił naruszenie art. 4245 § 2,

art. 4246 § 3 oraz art. 126 i art. 130 k.p.c. przez błędne przyjęcie, że skarga o

stwierdzenie niegodności z prawem prawomocnego orzeczenia dotknięta była brakiem

uniemożliwiającym nadanie jej prawidłowego biegu. Wyjaśnił, że ten sam adres dla

doręczeń był przez niego stosowany w toku postępowania w sprawie zakończonej

orzeczeniem skarżonym obecnie skargą o stwierdzenie niegodności z prawem, już więc

z tej przyczyny winien być znany Sądowi. Podjęte przez ten Sąd czynności polegające

na prawidłowym doręczeniu korespondencji pełnomocnikowi pod ten adres, jeszcze

przed wyjaśnieniem wątpliwości przez stronę powodową, potwierdzają, że Sąd

Apelacyjny znał powyższy adres.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nie budzi wątpliwości, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia, poza posiadaniem elementów kreatywnych, przewidzianych

w art. 4245 § 1 k.p.c., musi spełniać także wymagania stawiane każdemu pismu

procesowemu (art. 126 – 128 k.p.c.). Jako pierwsze pismo w sprawie powinna zatem

zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby stron, ich przedstawicieli

ustawowych i pełnomocników (art. 126 § 2 k.p.c.). Skarga powoda tych danych nie

zawierała. Jedynie w pełnomocnictwie załączonym do niej podany był adres pod

imieniem i nazwiskiem powoda, co wskazywało, że jest to adres powoda. Skarga nie

zachowywała zatem warunków formalnych. W orzecznictwie wskazuje się jednak, że nie

każde wymaganie przewidziane w art. 126 – 128 k.p.c. uzasadnia zastosowanie

postępowania przewidzianego w art. 130 § 1 i 2 k.p.c. Powinno być ono wdrażane tylko

wtedy, gdy na skutek niezachowania warunków formalnych pismo nie może otrzymać

prawidłowego biegu (por. np. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2001

r., III CZP 53/01, "Prokuratura i Prawo" z 2002, nr 5, poz. 37, postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 8 grudnia 1997 r., III CKN 289/97, OSNC z 1998, nr 5, poz. 90 czy

uchwałę z dnia 21 listopada 2006 r., III CZP 101/06, OSNC z 2007, nr 7 – 8, poz. 103).

Wprawdzie wdrożone przez Sąd Apelacyjny postępowanie oparte było na treści art.

4246 § 2 k.p.c., a nie art. 130 § 1 i 2 k.p.c., jednak także w tym wypadku znajduje

zastosowanie reguła, że poprawienia lub uzupełnienia wymagają takie tylko niedostatki

skargi, które nie pozwalają nadać jej właściwego biegu. Wynika to z zawartego w art.

4245 § 2 k.p.c. odesłania do przepisów normujących wymagania stawiane pismu

procesowemu, które to wymagania odczytywać należy z uwzględnieniem zakresu

postępowania naprawczego przewidzianego w art. 130 § 1 i 2 k.p.c.

Postępowanie Sądu Apelacyjnego dowodziło, że w rozpatrywanym wypadku

stwierdzone uchybienie warunkom formalnym skargi nie tamowało możliwości nadania

skardze dalszego biegu, ani też nie stanowiło przeszkody dla należytego toku sprawy.

Sąd ten bowiem, posiłkując się wiedzą posiadaną ze sprawy zakończonej orzeczeniem

skarżonym obecnie przez powoda skargą przewidzianą w art. 4241 k.p.c., prawidłowo

odczytał adres podany w nagłówku pełnomocnictwa jako adres, pod który należy

dokonywać doręczeń dla pełnomocnika powoda. Wskazuje na to treść zarządzenia

przewodniczącego z dnia 6 sierpnia 2008 r., w którym – mimo braku odpowiedzi powoda

na wezwanie do podania adresu – znalazło się bezwarunkowe polecenie doręczenia

pełnomocnikowi odpisu odpowiedzi na skargę, zrealizowane poprzez wysłanie tego

dokumentu na adres dla doręczeń w Ł. przy ul. K. Prawidłowość tego adresu została

następnie potwierdzona w informacji udzielonej przez żonę powoda (legitymującą się

również jego pełnomocnictwem) i przez reprezentującego go radcę prawnego.

Tym samym w rozpatrywanym wypadku odrzucenie skargi na podstawie art. 4246

§ 3 k.p.c. było nieuzasadnione, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego

postanowienia na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39815 § 1 zd. 1 k.p.c.