IV CZ 84/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 84/12

POSTANOWIENIE

Dnia 25 października 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Grzegorz Misiurek

SSA Władysław Pawlak

w sprawie z powództwa H. – B. K. C. i M. K. Spółki Jawnej

przeciwko M. G. – S.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 25 października 2012 r.,

zażalenia pozwanej

na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie trzecim wyroku

Sądu Okręgowego w L.

z dnia 23 lutego 2012 r.,

1)

zmienia

zaskarżone

postanowienie

w

ten

sposób,

że zasądza od powódki na rzecz pozwanej M. G. – S. kwotę

341 (trzysta czterdzieści jeden) zł tytułem zwrotu kosztów

postępowania apelacyjnego;

2)

oddala zażalenie w pozostałej części;

3)

zasądza od powódki na rzecz pozwanej M. G. – S. kwotę

(sto

pięćdziesiąt)

zł

postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

tytułem

zwrotu

kosztów

Wyrokiem z dnia 23 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w L. na skutek apelacji

pozwanej M. G.-S. zmienił wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia 18 sierpnia 2011 r.

w punkcie I w ten sposób, że zasądzoną kwotę 13.647 zł obniżył do kwoty 6.823,50

zł i w pozostałym zakresie umorzył postępowanie (pkt I); oddalił apelację

w pozostałym zakresie (pkt II) oraz zasądził od pozwanej na rzecz powódki H.-B. K.

C. i M. K. spółki jawnej kwotę 1.200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania

odwoławczego (pkt III).

Według ustaleń Sądu Okręgowego, zaskarżonym w całości przez pozwaną

M. G.-S. wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2011 r. Sąd Rejonowy zasądził solidarnie od

pozwanych A. B. i M. G.-S. kwotę 13.647 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 26

września 2009 r. do dnia zapłaty oraz rozstrzygnął o kosztach procesu. Pismem z

dnia 8 września 2011 r. pełnomocnik powoda cofnął pozew w stosunku do

pozwanej A.B. oraz zrzekł się wobec niej roszczenia. Postanowieniem z dnia 23

listopada 2011 r., Sąd Rejonowy uchylił wyrok w stosunku do pozwanej A. B. i w

tym zakresie umorzył postępowanie w sprawie. Na rozprawie apelacyjnej, w dniu

23 lutego 2012 r., pełnomocnik powoda cofnął pozew w stosunku do skarżącej co

do części należności głównej – kwoty 6.823,50 zł. Przyczyną tej czynności

procesowej powódki było zawarcie ugody pozasądowej między stroną powodową a

pozwaną A. B. oraz okoliczność, że pozwana ta zaspokoiła częściowo powódkę (w

zakresie połowy należności głównej dochodzonej pozwem oraz należnych od tej

kwoty odsetek ustawowych). Zapłata dokonana przez pozwaną A. B. na rzecz

powódki części należności zwolniła w tym zakresie z zobowiązania także drugą

pozwaną. Nie oznacza to jednak, że w sytuacji, gdy zaspokojenie to miało miejsce

już po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, a tym samym cofnięcie pozwu w

stosunku

do skarżącej

miało

miejsce

również

dopiero

w

postępowaniu

odwoławczym, to powódkę można uznać za stronę przegrywającą sprawę.

Przyczyną cofnięcia było bowiem uiszczenie części dochodzonej należności przez

jedną z pozwanych, której odpowiedzialność względem strony powodowej opierała

się na solidarności ze skarżącą. Z tych względów, Sąd drugiej instancji na

podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji,

obniżając zasądzoną w nim kwotę o połowę oraz na podstawie art. 385 k.p.c.

oddalił apelację w pozostałym zakresie. O kosztach postępowania apelacyjnego

orzekł na podstawie art. 98, art. 99 w zw. z art. 108 k.p.c., bowiem skarżąca

przegrała zasadnie w całości sprawę przed Sądem drugiej instancji.

Od postanowienia dotyczącego kosztów postępowania, zawartego w punkcie

III wyroku Sądu Okręgowego, zażalenie wniosła pozwana M. G.-S. Zarzucając

naruszenie art. 100 w zw. z art. 203 § 2 i art. 103 k.p.c., wniosła o jego zmianę

poprzez zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania

odwoławczego w wysokości 342 zł.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z ustaleń Sądu Okręgowego wynika, że ugoda pozasądowa pomiędzy

stroną powodową a drugą pozwaną A. B. została zawarta w dniu 8 września 2011 r.

Wówczas też, po spełnieniu przez pozwaną połowy świadczenia dochodzonego

pozwem, powódka cofnęła pozew i zrzekła się w stosunku do tej pozwanej

roszczenia. Okoliczności te miały miejsce jeszcze przed doręczeniem pozwanej M.

G.-S. odpisu wyroku Sądu Rejonowego wraz z jego uzasadnieniem, co nastąpiło w

dniu 13 września 2011 r. (dowód: zwrotne poświadczenie odbioru – k. 177), oraz

przed jego zaskarżeniem, w dniu 26 września 2011 r. (dowód: koperta wraz z

adnotacją Urzędu Pocztowego - k. 201). Z zestawienia powyższych dat wynika, że

jeszcze w terminie otwartym do wniesienia apelacji przez pozwaną M. G.-S.

roszczenie strony powodowej zostało w części zaspokojone, co powodowało

umorzenie długu w tym zakresie dochodzonego pozwem w odniesieniu do obu

pozwanych odpowiadających solidarnie wobec powódki. Mimo tego, strona

powodowa cofnęła pozew jedynie w stosunku do jednej z pozwanych, narażając,

bez uzasadnionej przyczyny, drugą z nich na konieczność wniesienia apelacji od

całego wyroku uwzględniającego dochodzone roszczenie. Trafnie więc zarzucono

w zażaleniu, że zwłoka w cofnięciu pozwu w stosunku do pozwanej M. G.-S. – co

nastąpiło dopiero na drugiej rozprawie apelacyjnej - w części, w której roszczenie

strony powodowej zostało zaspokojone już po wydaniu wyroku Sądu pierwszej

instancji, spowodowała konieczność zaskarżenia przez pozwaną apelacją całego

wyroku Sądu Rejonowego. Zatem, w tych okolicznościach, nie można przyjąć, aby

mimo umorzenia postępowania w zakresie dochodzonego przez powódkę

roszczenia ponad kwotę 6.823,50 zł na skutek jego zaspokojenia dopiero w trakcie

postępowania sądowego, zachodziły okoliczności do uznania strony powodowej za

stronę wygrywającą sprawę w całości także w postępowaniu apelacyjnym. Apelacja

zostałaby bowiem uwzględniona w połowie, gdyby nie zostało powództwo w tej

części cofnięte. W tych okolicznościach zarzut naruszenia art. 100 oraz art. 103 § 1

w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. był uzasadniony. Wynik postępowania apelacyjnego

uzasadniał

bowiem

stosunkowe

rozdzielenie

poniesionych

kosztów

tego

postępowania na podstawie art. 100 k.p.c., przy czym niezależnie od wyniku

sprawy, strona powodowa powinna zwrócić pozwanej na podstawie art. 103 § 1

k.p.c. koszty (w kwocie 341 zł) związane z opłaceniem apelacji w części dotyczącej

roszczenia zaspokojonego już po wydaniu wyroku Sądu pierwszej instancji, a przed

jego zaskarżeniem apelacją, z uwzględnieniem jednak opłaty, jaką musiałaby uiścić

pozwana (w wysokości 342 zł), skarżąc wyrok w pozostałej części. Koszty te

zostały bowiem poniesione przez pozwaną wyłącznie wskutek niesumiennego

postępowania strony powodowej.

Z tych względów na podstawie art. 386 § 1 w zw. z art. 39821 i art. 3941 § 3

k.p.c. zmieniono zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zasądzono od strony

powodowej na rzecz pozwanej M. G.-S. kwotę 341 zł tytułem zwrotu kosztów

postępowania apelacyjnego, oddalając jako niezasadne, na podstawie art. 39814 w

zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., zażalenie w pozostałej części (co do kwoty 1 zł). O

kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 100 zd. drugie

w zw. z art. 99, art. 391 § 1, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. przy uwzględnieniu

przepisów §12 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 2 i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców

prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej

udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.

1349 ze zm.).

jw