IV CZ 82/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 82/08

POSTANOWIENIE

Dnia 30 października 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Zbigniew Strus (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z powództwa Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w W.

przeciwko P.(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 października 2008

r.,

zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 26 sierpnia

2008 r., sygn. akt I ACa (…),

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2008 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę

kasacyjną strony powodowej z tej przyczyny, że nie zostały usunięte braki formalne tej

skargi w terminie, tj. do dnia 15 sierpnia 2008 r. W terminie tym bowiem nie przedłożono

pełnomocnictwa do reprezentowania strony powodowej w postępowaniu ze skargi

kasacyjnej.

W zażaleniu na to postanowienie strona powodowa domagała się jego uchylenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Podstawowe znaczenie ma rozstrzygnięcie tego, czy skarga kasacyjna wniesiona

została przez pełnomocnika właściwie umocowanego do występowania w imieniu

powoda. Pod skargą tą widnieje podpis adwokat A. G.

Z treści udzielonego przez stronę powodową pełnomocnictwa procesowego radcy

prawnemu A. M. wynika uprawnienie do występowania w imieniu powoda „przed sądami

wszystkich instancji i organami egzekucyjnymi z prawem dalszej substytucji”.

Pełnomocnictwo to zostało udzielone w dniu 21 września 2005 r. Radca prawny A. M.

udzielił następnie adwokat A. G. pełnomocnictwa substytucyjnego obejmującego

uprawnienie do „występowania przed sądami (organami egzekucyjnymi)” w sprawie

przeciwko pozwanemu. Pełnomocnictwo substytucyjne zostało udzielone w dniu 20

kwietnia 2006 r., tj. przed wniesieniem skargi kasacyjnej (w lipcu 2007 r.).

Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07,

pełnomocnictwo procesowe nie obejmuje z mocy samego prawa upoważnienia do

wniesienia skargi kasacyjnej (podobnie też np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

7 listopada 2007 r., II CZ 80/07, nieopubl.). Prezentowana uchwała, mająca moc zasady

prawnej, przesądza zakres pełnomocnictwa procesowego ukształtowanego w przepisie

art. 91 k.p.c., pozostawia natomiast jako sprawę otwartą kwestię możliwych formuł

prawnych

służących

do

wyrażenia

przez

mocodawcę

zasięgu

upoważnienia

udzielonego pełnomocnikowi procesowemu. Dotyczy to zwłaszcza wspomnianych

formuł prawnych używanych w praktyce w okresie przed podjęciem uchwały z dnia

5 czerwca 2008 r.

W uzasadnieniu postanowienia z dnia 27 czerwca 2002 r., IV CZ 41/02

(nieopubl.) zauważono, że w praktyce ustanawiania pełnomocnictwa procesowego

można zaobserwować bardzo różne sformułowania i wyrażenia dla określenia zakresu

udzielonego umocowania in concreto. Przy pomocy różnych formuł prawnych wyrażana

jest

zatem

intencja

mocodawcy i

pełnomocnika

co

do

tego,

że

udzielone

pełnomocnictwo procesowe obejmuje wszystkie czynności łączące się z daną sprawą,

które mogą być dokonywane na wszystkich szczeblach instancyjnych biegu sprawy,

łącznie ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej.

Treść udzielonego radcy prawnemu A. M. pełnomocnictwa procesowego w dniu

21 września 2005 r. może jednak – wbrew ocenie Sądu Apelacyjnego – wskazywać na

to, że użyta przez mocodawcę ogólna formuła upoważnienia do działania pełnomocnika

„przed sądami wszystkich instancji” obejmuje także postępowanie zainicjowanie

wniesieniem skargi kasacyjnej. O takiej intencji mocodawcy może świadczyć także treść

pełnomocnictwa udzielonego adwokat A. G. w dniu 12 sierpnia 2008 r. w którym

mocodawca potwierdza „wszelkie czynności procesowe pełnomocnika dokonane w

niniejszej sprawie w postępowaniu kasacyjnym”. Oznacza to, że adwokat A. G.,

wnosząc skargę kasacyjną jako pełnomocnik substytucyjny, działała w ramach

upoważnienia radcy prawnego A. M. (pełnomocnika podstawowego), udzielonego przez

mocodawcę w dniu 21 września 2005 r. i to umocowanie wcześniejsze zostało

następnie potwierdzone w treści dokumentu z dnia 12 sierpnia 2008 r. Przy określeniu

zakresu pełnomocnictwa procesowego należy zatem zwracać uwagę na znaczenie

użytych w dokumentach pełnomocnictwa stosownych formuł prawnych, mających

najpełniej wyrażać intencje mocodawcy.

Skoro adwokat A. G. dysponowała już upoważnieniem do wniesienia w imieniu

powoda skargi kasacyjnej (jako pełnomocnik substytucyjny), to nie istniała potrzeba

weryfikacji takiego upoważnienia i podejmowania przez Sąd Apelacyjny czynności

polegających na uzupełnieniu braków formalnych skargi kasacyjnej (zarządzenie z dnia

31 lipca 2008 r.).Tym bardziej nie mogły nastąpić negatywne dla strony powodowej

skutki nieuzupełnienia w terminie wspomnianych braków formalnych skargi.

W tej sytuacji Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 15 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3941

§ 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie.