IV CZ 80/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 80/11

POSTANOWIENIE

Dnia 21 października 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)

SSN Marta Romańska (sprawozdawca)

SSA Roman Dziczek

ze skargi powódki

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem

Sądu Apelacyjnego

z dnia 28 grudnia 2007 r.,

w sprawie z powództwa M. K.

przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej K. w S.

o ustalenie ewentualnie nakazanie złożenia oświadczenia woli,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 21 października 2011 r.,

zażalenia powódki

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 18 kwietnia 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z 18 kwietnia 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o

wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z 28

grudnia 2007 r. W uzasadnieniu stwierdził, że sposób sformułowania skargi

pozwala sądzić, iż została ona oparta na podstawie wznowienia postępowania

przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c. Skarżąca wskazała bowiem, że w toku

postępowania eksmisyjnego prowadzonego przeciwko niej i jej synowi –

15 grudnia

2010

r.,

pełnomocnik

powódki

przedstawił

pismo

Spółdzielni

Mieszkaniowej w S. z 28 marca 1990 r., z którego wywnioskowała ona, że jej mąż

zwrócił poprzedni przydział mieszkaniowy, co usuwało przyczynę nieważności

kolejnego przydziału przewidzianą w art. 213 § 4 ustawy z 16 września 1982 r.

Prawo spółdzielcze w ówczesnym brzmieniu (Dz. U. Nr 30, poz. 210 ze zm.).

Powołała się także na wykrycie dokumentów (dołączonych przez pełnomocnika jej

syna do pisma procesowego z 5 stycznia 2011 r.), z których wynika, że do zmiany

przydziału doszło za zgodą jej męża. W związku z wezwaniem przez Sąd

Apelacyjny do uprawdopodobnienia, że z dowodów tych nie mogła skorzystać

w poprzednim

postępowaniu,

skarżąca

powtórzyła

swoją

wcześniejszą

argumentację, wskazując dodatkowo na złożone w innej sprawie zeznania A. D.,

mające znaczenie dla postępowania, którego dotyczy skarga o wznowienie.

Odnośnie do wszystkich tych dowodów skarżąca stwierdziła, że nie były jej one

znane w poprzednim postępowaniu, nie motywując szerzej tego stanowiska.

Odrzucając

skargę

Sąd

Apelacyjny

wskazał,

że

skarżąca

nie

uprawdopodobniła, by przedstawione przez nią nowe środki dowodowe nie mogły

być wykorzystane w postępowaniu, którego dotyczy skarga. Pismo Nauczycielskiej

Spółdzielni Mieszkaniowej w S. z 28 marca 1990 r. zostało już przedstawione w tym

postępowaniu, co wyklucza powoływanie się na brak możliwości skorzystania z

niego przez skarżącą. Zdaniem Sądu, z akt sprawy wynika także, że okoliczności

wskazane przez skarżącą znane były Sądom obu instancji w czasie poprzednio

toczącego się postępowania. Nie mogą więc być one traktowane jako okoliczności

faktyczne i dowody w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c.

W zażaleniu na postanowienie z 18 kwietnia 2011 r. skarżąca zarzuciła, że

zapadło ono z naruszeniem art. 403 § 2 k.p.c. oraz na podstawie błędnych ustaleń

faktycznych w związku z przyjęciem, że nie uprawdopodobniła ona braku

możliwości skorzystania ze wskazanych przez siebie środków dowodowych

w poprzednim

postępowaniu.

Stwierdziła

nadto,

że

jedynym

środkiem

umożliwiającym wykazanie tej przesłanki było jej oświadczenie, iż treść

dokumentów oraz wiedza świadka nie były jej znane. Jedynie pismo z 28 maja

1990 r. zostało wcześniej dołączone do akt sprawy, zaś pozostałe dokumenty oraz

wiedza świadka zostały wykryte przez nią później.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest bezzasadne.

Po pierwsze zauważyć należy, że wbrew twierdzeniom skarżącej, brak

możliwości skorzystania w poprzednim postępowaniu z faktów i dowodów, które

strona powołuje w skardze o wznowienie postępowania, powinien być oceniany

z perspektywy kryteriów obiektywnych, nie zaś subiektywnego przekonania strony.

W konsekwencji, wznowienie postępowania na podstawie wskazanej w art. 403 § 2

k.p.c. jest wykluczone w razie istnienia obiektywnej możliwości powołania tych

faktów i dowodów, która nie została jednak wykorzystana przez stronę z powodu

opieszałości, zaniedbania, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby ich powołania

(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 10 lutego 1999 r., II CKN 807/98,

niepubl. oraz z 25 maja 2011 r., II CZ 20/11, niepubl.). Strona żądająca wznowienia

na tej podstawie prawomocnie zakończonego postępowania powinna więc

wykazać, że powołane przez nią fakty i dowody były wprawdzie istniejące, lecz

„nieujawnialne”, znajdując się poza jej dostępem w trakcie poprzedniego

postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższy w postanowieniu z 4 marca

2005 r., III CZP 134/04, niepubl). Samo oświadczenie strony stwierdzające brak

możliwości skorzystania z określonych faktów i dowodów nie stanowi więc

miarodajnego kryterium pozwalającego na ocenę spełnienia tej przesłanki.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy uchybienie przez skarżącą

obowiązkowi

wskazania

obiektywnych

okoliczności

potwierdzających

brak

możliwości posłużenia się powołanymi faktami i dowodami jest tym bardziej

ewidentne, że po wniesieniu skargi została ona wezwana przez Sąd Apelacyjny do

konkretyzacji swojego stanowiska w tym zakresie. Nie przedstawiła jednak żadnych

bardziej szczegółowych argumentów, poprzestając jedynie na ogólnym twierdzeniu

co do braku wiedzy o treści dokumentów i wiedzy świadka.

Po drugie, odnosząc się do poszczególnych dowodów wskazanych przez

skarżącą należy stwierdzić, że nie wykazała ona spełnienia w stosunku do nich

ustawowych przesłanek wznowienia postępowania. Podzielić należy w tym zakresie

stanowisko Sądu Apelacyjnego, że z akt poprzedniego postępowania wynika, iż

okoliczności związane z przydziałem mieszkaniowym i jego przynależnością do

majątków małżonków były już rozważane przez Sądy obu instancji, zaś skarżąca

nie wskazała, w jakim zakresie powołane przez nią fakty i dowody mogłyby wpłynąć

na

treść

ustaleń

przyjętych

w

orzeczeniu

prawomocnie

kończącym

to

postępowanie.

Trafnie wskazał ponadto Sąd Apelacyjny, że pismo z 28 maja 1990 r.

znajdowało się w aktach sprawy, której dotyczy wniosek o wznowienie (k. 108).

Dokumenty przestawione przez pełnomocnika syna skarżącej uznać natomiast

należy za istniejące i możliwe do ujawnienia w toku poprzedniego postępowania,

tym bardziej, że skarżąca nie przedstawiła w skardze, swoim późniejszym piśmie

ani w zażaleniu, przekonujących argumentów za odmiennymi wnioskiem.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Apelacyjny pominął

wprawdzie powołany przez skarżącą już po wniesieniu skargi dowód z zeznań

świadka A. D., nie ulega jednak wątpliwości, że również i w tym zakresie nie doszło

do spełnienia przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 403 § 2

k.p.c. Dowód ten został powołany w sposób ogólny, wyłącznie przez stwierdzenie,

że świadek ten „przedstawił nowe istotne fakty mające […] znaczenie dla niniejszej

sprawy”. Skarżąca nie wskazała konkretnych zeznań tego świadka, ich związku z

orzeczeniem kończącym prawomocnie postępowanie w sprawie ani okoliczności,

które świadczyłyby o braku możliwości skorzystania z jego wiedzy w tym

postępowaniu. Argumentacja w tym zakresie nie została także przedstawiona w

uzasadnieniu zażalenia. Odniesienie się do tego dowodu w tak lakoniczny sposób

nie pozwala na przyjęcie, by mógł stanowić on przyczynę wznowienia prawomocnie

zakończonego postępowania.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c., w zw. z art. 39814

k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu.