IV CZ 80/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 80/09

POSTANOWIENIE

Dnia 19 listopada 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)

SSN Krzysztof Pietrzykowski

w sprawie z powództwa A.K.

przeciwko Wojewódzkiemu Szpitalowi Zespolonemu […] i Powszechnemu

Zakładowi Ubezpieczeń Spółce Akcyjnej w Warszawie

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 19 listopada 2009 r.,

zażalenia powódki

na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 15 kwietnia 2009 r.,

I oddala zażalenie;

II nie obciąża powódki kosztami postępowania zażaleniowego

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację

powódki A. K. wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 5 grudnia 2008 r.

Powódka jest następcą prawnym zmarłej E. K. (córki) i wstąpiła do procesu

przeciwko obu pozwanym. Odrzucenie apelacji nastąpiło z powodu braku

wniesienia odpowiedniej opłaty od tego środka odwoławczego przy uwzględnieniu

postanowień art. 1302 § 3 k.p.c. i art. 370 k.p.c. Sąd bowiem odrzuca apelację bez

wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli apelację wnosi m.in. radca prawny i podlega

ona opłacie stosunkowej, obliczonej od wskazanej przez stronę wartości

przedmiotu zaskarżenia.

W zażaleniu na postanowienie z dnia 15 kwietnia 2009 r. powódka wnosiła

o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia stwierdzono, że powódka uiściła opłatę

podstawową od apelacji i była przekonana, iż ma przymiot strony zwolnionej od

kosztów, ponieważ z takiego zwolnienia korzystała jej poprzedniczka prawna

w procesie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Poprzedniczka prawna powódki A. K. była zwolniona w całości od kosztów

sądowych (postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 19 września 2005 r., k. 77 akt).

Trafnie Sąd Apelacyjny przyjął, że udzielenie zwolnienia od kosztów sądowych nie

rozciąga się na następców prawnych (spadkobierców) strony, którzy po śmierci

strony (zwolnionej od kosztów sądowych) wstępują do procesu na jej miejsce.

Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest ściśle związana z określoną osobą

(osobą fizyczną), której sąd przyznał takie zwolnienie. Zwolnienie od kosztów

sądowych stanowi bowiem zawsze efekt badania sytuacji majątkowej i osobistej

określonej osoby (art. 101 i 102 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych, Dz.U. nr 167 poz. 1398 ze zm.). Ten sam status

procesowy spadkodawczyni i jej następczyni prawnej (powódki) w procesie

odszkodowawczym nie przesądza o tym, że zwolnienie przyznane poprzednikowi

prawnemu odnosi się także do następcy prawnego wstępującego do procesu.

Następca prawny powinien samodzielnie ubiegać się o zwolnienie go od kosztów

sądowych na podstawie art. 101 i 102 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. Z ustaleń

Sądu Apelacyjnego wynika to, że powódka A. K. nie wystąpiła z odpowiednim

wnioskiem o zwolnienie jej od kosztów sądowych, a wniosła jedynie opłatę

podstawową (art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r.). W tej sytuacji Sąd

Apelacyjny miał uzasadnione podstawy do odrzucenia niewłaściwie opłaconej

apelacji (art. 373 k.p.c. w zw. z art. 1302 § 3 k.p.c.).

Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako

nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.). O kosztach

postępowania zażaleniowego orzeczono przy uwzględnieniu art. 102 k.p.c.