IV CZ 80/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 80/08

POSTANOWIENIE

Dnia 30 października 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Strus (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie ze skargi dłużników

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia

Sądu Okręgowego z dnia 23 listopada 2007 r.

w sprawie z wniosku wierzycieli A. Spółki z o.o. w P.

i D. Spółki Cywilnej w S.

przy uczestnictwie dłużników K. S. i B. S.

z udziałem nabywcy R. K. i Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S.

o egzekucję,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 30 października 2008 r.,

zażalenia dłużnika K. S.

na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 3 marca 2008 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

K. S. we wniosku z 20 sierpnia 2007 r. skierowanym do Sądu Okręgowego

Wydziału Cywilno-Odwoławczego domagał się

stwierdzenia niezgodności z

prawem wydanego orzeczenia konkretyzując je przez wskazanie sygnatury

(oznaczenia) akt. Sąd po zarejestrowaniu sprawy wezwał skarżącego:

1. do

uzupełnienia

braków

formalnych

przez

wskazanie

wartości

egzekwowanego roszczenia, wskazania wszystkich stron postępowania i ich

adresów, dołączenie odpisów skargi dla wszystkich uczestników oraz dwóch

dodatkowych odpisów do akt Sądu Najwyższego, pod rygorem odrzucenia

skargi, a ze względu na złożony jednocześnie wniosek o zwolnienie od

kosztów sądowych,

2. do złożenia oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowych oraz dochodach

pod rygorem zwrotu wniosków.

W dniu 23 listopada 2007 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę wobec

stwierdzenia, że braki wymienione w punkcie 1 nie zostały uzupełnione oraz zwolnił

skarżącego od opłat i ustanowił pełnomocnika – radcę prawnego.

Okręgowa Izba Radców Prawnych w dniu 30 listopada 2007 r. zawiadomiła

o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu, a w dniu 15 stycznia 2008 r. wpłynęło

zażalenie na postanowienie z 23 listopada 2007 r. z wnioskiem o przywrócenie

terminu do jego wniesienia. Pełnomocnik uzasadniał wniosek o przywrócenie

terminu tym, że dopiero w dniu 2 stycznia 2008 r. otrzymał zawiadomienie

o ustanowieniu w tej sprawie i nie mógł w terminie zapoznać się z obszernym

przedmiotem sprawy.

Zażalenie i wniosek o przywrócenie terminu zostały rozpoznane przez sąd w dniu

3 marca 2008 r. Postanowieniami z tego dnia Sąd Okręgowy odrzucił wniosek

o przywrócenie terminu oraz odrzucił zażalenie.

Uzasadniając odrzucenie zażalenia, Sąd wskazał, że termin do wniesienia

zażalenia na postanowienie z 23 listopada 2007 r. biegł od chwili doręczenia

skarżącemu odpisu postanowienia i upłynął w dniu 21 grudnia 2007 r. Zażalenie

wniesione zostało zatem wniesione po upływie terminu. Bieg tego terminu nie

został wstrzymany przez jednoczesne żądanie przywrócenia terminu (do wniesienia

zażalenia), ponieważ ten wniosek był również spóźniony. Wynika to z twierdzeń

skarżącego, przyznającego, że o ustanowieniu go pełnomocnikiem dowiedział się

w dniu 2 stycznia 2008 r.

Postanowienie z 3 marca 2008 r o odrzucenie zażalenia zostało

zaskarżonego zażaleniem do Sądu Najwyższego. Pełnomocnik – T. B. radca

prawny podniosła w uzasadnieniu, że „wniosek o przywrócenie terminu wraz z

zażaleniem wniosła tak szybko, jak było to możliwe, a opracowanie (tych pism)

wymagało zapoznania się z całością postępowania

sądowego, dlatego wnosiła o

uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Okoliczności faktyczne przytoczone w zażaleniu nie usprawiedliwiają

zawartego w nim wniosku, ponieważ skutki czynności procesowych dokonanych po

terminie regulują przepisy ustawy.

Postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu nie podlega

odrębnemu zaskarżeniu (por. np. uchwały składu siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego: z dnia 24 listopada 1998 r., III CZP 44/98, OSNC 1999, nr 5, poz. 87;

z dnia 31 maja 2000 r., III CZP 1/00, OSNC 2001, nr 1, poz. 1 i z dnia

6 października 2000 r., III CZP 31/00, ONSC 2001, nr 2, poz. 22 oraz

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, Biul. SN

2005, nr 10, s. 14 postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2000 r., I PZ

40/00 niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2008 r. II CZ

54/08). Badanie takiego postanowienia na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art.

39821 k.p.c. i art. 3943 § 3 k.p.c. jest wprawdzie dopuszczalne, lecz warunkiem

takiej kontroli (niezaskarżalnego) postanowienia, które miało wpływ na wynik

sprawy, jest zamieszczenie w środku odwoławczym stosownego wniosku. Gdy

w sprawie

występuje

profesjonalny

pełnomocnik

wniosek

powinien

być

jednoznacznie sformułowany, gdyż nie ma podstaw do przypisywania pismom

przez niego wnoszonym treści wprost w nich nie wyrażonych. Zażalenie

przedstawione

Sądowi

Najwyższemu

nie

spełnia

przedstawionego

wyżej

wymagania.

Niezakwestionowane we właściwy sposób postanowienie, rozprawiające się

z wnioskiem o przywrócenie terminu, niweczy wszelkie argumenty przeciw

ustaleniu

stanowiącemu

podstawę

zaskarżonego

do

Sądu

Najwyższego

orzeczenia, iż zażalenie zostało wniesione przez pełnomocnika po upływie

tygodniowego terminu. Konsekwencje takiego stanu regulują jednoznacznie art.

370 w związku z art. 397 § 2 k.p.c. prawidłowo zastosowane przez Sąd Okręgowy.

Sąd Najwyższy dostrzega brak harmonizacji skutków upływu terminu i czasu

niezbędnego do rozpoznania wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu

i wykonania przez organ samorządu postanowienia w tym przedmiocie. Prawidłowe

wyważenie sprzeczności miedzy postulatem sprawności postępowania i równością

wobec prawa a „prawem do sądu” należy do ustawodawcy. Nie ma zatem

uzasadnienia postulat „płynności” ustawowych terminów procesowych, zależnej od

czynników przypadkowych, np. od rozmiarów akt lub rodzaju czynności, który

zdaje się wynikać z zażalenia.

Uznając brak uzasadnionej podstawy zażalenia Sąd Najwyższy zgodnie

z art. 3941 § 2 i 3 k.p.c. w związku z art. 39821 i art. 42412 k.p.c. postanowił jak na

wstępie.