IV CZ 8/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 8/13

POSTANOWIENIE

Dnia 7 marca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Marian Kocon (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa N. K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki

Komandytowej w G.

przeciwko J. B. i B. B.

o ustalenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 7 marca 2013 r.,

dwóch zażaleń - strony powodowej i pozwanych

na punkt II o kosztach procesu zawarty w postanowieniu

Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 23 marca 2012 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o

kosztach postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 23 marca 2012 r. Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony

wyrok Sądu Okręgowego w G. i umorzył postępowanie w sprawie z powództwa N.

K. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. przeciwko J. B. i B. B.,

o ustalenie. Podstawą orzeczenia było pismo procesowe z dna 6 lipca 2011 r., w

którym powódka cofnęła pozew i zrzekła się roszczenia. Sąd Apelacyjny zasądził

od pozwanych na rzecz powódki kwotę 18.300 zł tytułem zwrotu kosztów procesu

za obie instancje.

Postanowienie Sądu Apelacyjnego zostało zaskarżone przez obie strony.

W zażaleniu pozwanych wniesiono o zmianę i zasądzenie na rzecz pozwanych

kwoty 18.300 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za obie instancje. W zażaleniu

powódki wniesiono o zmianę postanowienia i zasądzenie od pozwanych dodatkowo

kwoty 6.300 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że w wypadku cofnięcia

pozwu obowiązek zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego, na jego żądanie,

obciąża powoda bez względu na przyczynę cofnięcia. Jednakże dopuszczalne jest

odstępstwo od tej zasady w sytuacji, gdy powód wykaże, że wystąpienie

z powództwem było niezbędne dla celowego dochodzenia praw lub celowej obrony,

z uwzględnieniem okoliczności istniejących w dacie wytoczenia pozwu. Dotyczy to

zwłaszcza sytuacji, gdy cofnięcie pozwu jest konsekwencją zaspokojenia przez

pozwanego wymagalnego w chwili wytoczenia powództwa roszczenia powoda.

W rozumieniu przepisów o kosztach procesu (art. 98 k.p.c.) pozwanego należy

uznać wówczas za stronę przegrywającą sprawę (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2012 r., II CZ 208/11, niepubl., postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2012 r., V CZ 109/11, niepubl.).

Przytoczony pogląd nie znajdzie zastosowania w rozważanej sprawie,

gdyż powódka cofnęła pozew i zrzekła się roszczenia z uwagi na upływ terminu na

jaki została zawarta umowa stanowiąca przedmiot powództwa. W ten sposób

zamknęła możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd II instancji.

Nie ma zatem podstaw dla przyjęcia, że powódka jest stroną wygrywającą sprawę

w rozumieniu art. 98 k.p.c., tym bardziej niedopuszczalne jest przyjmowanie

takiego hipotetycznego założenia w ramach decyzji dotyczącej kosztów procesu.

Natomiast okoliczności

przytoczone

przez

Sąd

Apelacyjny

mogą

zostać

uwzględnione przy ocenie, czy w sprawie zasadne jest zastosowanie art. 102 k.p.c.

Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji.

jw