IV CZ 75/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 75/12

POSTANOWIENIE

Dnia 25 października 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący)

SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca)

SSA Władysław Pawlak

w sprawie z powództwa R. T. B.

przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w B.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 25 października 2012 r.,

zażalenia powoda

na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie drugim wyroku

Sądu Apelacyjnego

z dnia 29 grudnia 2011 r.,

1. oddala zażalenie i przyznaje adwokatowi Ł. K. od Skarbu

Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 450 (czterysta

pięćdziesiąt) zł, powiększoną o należną stawkę podatku od

towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu

zażaleniowym;

2. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii

Generalnej

Skarbu

pięćdziesiąt)

zł

Państwa

tytułem

zażaleniowego.

Uzasadnienie

kwotę

kosztów

(czterysta

postępowania

Sąd Apelacyjny, rozstrzygając w wyroku z dnia 29 grudnia 2011 r. o

kosztach procesu za drugą instancję, zasądził od powoda na rzecz Skarbu

Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 2.700 zł tytułem zwrotu

kosztów zastępstwa procesowego za drugą instancję.

W zażaleniu na to rozstrzygnięcie powód domagał się jego zmiany,

zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. przez jego niezastosowanie.

W odpowiedzi na zażalenie Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa wniosła

o jego oddalenie i zasądzenie na jej rzecz od powoda kosztów postępowania

zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Artykuł 102 k.p.c. przewiduje wyjątek od zasady odpowiedzialności strony

przegrywającej sprawę za koszty procesu (art. 98 § 1 k.p.c.). Zgodnie z tym

przepisem, w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony

przegrywającej tylko część kosztów procesu albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że ustalenie, czy w sprawie

zachodzi "wypadek szczególnie uzasadniony", zależy od swobodnej oceny sądu,

przy czym wskazuje się, że ocena wystąpienia takiego przypadku dokonywana

jest niezależnie od przyznanego stronie zwolnienia od kosztów sądowych

(zob. m.in. wyroki: z dnia 19 maja 2006 r., III CK 221/05, niepubl.; z dnia 3 lutego

2010 r., II PK 192/09, niepubl, i z dnia 27 maja 2010 r., II PK 359/09, niepubl,

oraz postanowienia: z dnia 13 grudnia 2007 r., I CZ 110/07, niepubl.; z dnia

27 stycznia 2010 r., II CZ 88/09, niepubl, i z dnia 11 lutego 2010 r., I CZ 112/09,

niepubl.). Podkreśla się również, że art. 102 k.p.c. nie może być rozszerzająco

wykładany, wyklucza uogólnienie i może być stosowany w zależności od

konkretnego przypadku (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego

1981

r.,

IV

PZ

11/81,

niepubl.).

Ingerencja

w

powyższe

uprawnienie

jurysdykcyjne sądu orzekającego, w ramach rozpoznawania środka zaskarżenia

od rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, może być usprawiedliwiona jedynie

w razie stwierdzenia, że dokonana w zaskarżonym postanowieniu ocena jest

dowolna, oczywiście pozbawiona uzasadnionych podstaw (por. postanowienie SN

z dnia 15 czerwca 2011 r., V CZ 23/11, niepubl.).

W świetle przytoczonych uwag, nie można podzielić zarzutu skarżącej,

że ocena

Sądu

Apelacyjnego,

wskazująca

na

zasadność

rozstrzygnięcia

o kosztach procesu za drugą instancję na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., jest

oczywiście pozbawiona uzasadnionych podstaw. Podniesione w zażaleniu

okoliczności, odnoszące się wyłącznie do stanu majątkowego skarżącego, nie

stanowią wystarczającej przesłanki do zastosowania art. 102 k.p.c.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 394 1 § 3

w związku z art. 39814 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.

jw