IV CZ 74/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 74/06

POSTANOWIENIE

Dnia 5 października 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Strus (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Marian Kocon

SSN Krzysztof Pietrzykowski

w sprawie z powództwa S.R.

przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej w B.

o uchylenie uchwały,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 5 października 2006 r.,

zażalenia powoda

na postanowienie Sądu Okręgowego w B.

z dnia 21 lipca 2006 r., sygn. akt [...],

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy odrzucił postanowieniem z 21 lipca 2006 r. skargę kasacyjną

powoda od wyroku oddalającego powództwo przeciw Wspólnocie Mieszkaniowej w

B. o uchylenia uchwały w sprawie wyboru zarządu. Sąd uznał, że sprawa ma

charakter majątkowy, a ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 200 zł,

skarga nie

spełnia wymagania

określonego w art. 398 2 § 1 k.p.c. i podlega

odrzuceniu. Sąd Okręgowy powołał się na wykładnię prawa przyjętą w podobnej

sprawie przez Sąd Najwyższy w uchwale z 9 grudnia 2005 r. sygn. III CZP 111/05,

wyjaśniającej, że sprawy o uchylenie uchwał wspólnoty mieszkaniowej podjętych w

trybie art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t. jedn.

Dz.U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.), których przedmiotem są: zmiana sposobu

sprawowania zarządu nieruchomością wspólną, zatwierdzenie sprawozdania ze

sprawowania zarządu nieruchomością wspólną, udzielenie absolutorium zarządcy

są sprawami o prawa majątkowe.

Uzasadniając swe postanowienie Sąd Okręgowy stwierdził, że przedmiot

uchwały, tj. wybór nowego zarządu w miejsce poprzedniego, jest ściśle związany

z prawami majątkowymi współwłaścicieli lokali, ponieważ dotyczy zmiany zarządu

rzeczą

będącą

przedmiotem

współwłasności

wszystkich

współwłaścicieli,

a czynności zarządu w przeważającej mierze mają charakter majątkowy.

Postanowienie to zaskarżył pełnomocnik powoda. W zażaleniu wskazał na

treść przytoczonego w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania.

Były tam wskazane zagadnienia prawne dotyczące majątkowego charakteru

uchwały wspólnoty w przedmiocie wyboru zarządu oraz możliwości podejmowania

przez wspólnotę uchwał na innej podstawie niż art. 23 ust. 1 ustawy o własności

lokali.

Zasadniczo, podtrzymywał jednak swój pogląd wyrażony już w skardze,

o niemajątkowym charakterze uchwały - uzasadniony naruszeniem prawa powoda

do informacji o porządku obrad oraz wykonywania biernego i czynnego prawa

wyborczego. Powództwo w ocenie skarżącego dotyczyło ukształtowania prawa lub

stosunku

prawnego,

analogicznie

jak

w

wypadku

unieważnienia

uchwał

zgromadzenia wspólników spółki z ograniczona odpowiedzialnością rozstrzyganego

postanowieniem Sądu Najwyższego z 24 lutego 1999 r., III CZ 3/99 (publ. OSNC

1999/9/154). Antycypując zastrzeżenia wobec prezentowanego poglądu prawnego

skarżący wskazywał, że w rozpoznawanej sprawie chodziło wyłącznie o wybór

członków zarządu, dlatego nie ma zastosowania uchwała III CZP 111/05.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Ustawodawca pozostawił praktyce sądowej wyjaśnienie - budzącego

wątpliwości - pojęcia spraw majątkowych. Brak definicji ustawowej wymaga

rozstrzygania każdego przypadku przy stosowaniu kryteriów przyjmowanych

w praktyce. Odnośnie do spraw dotyczących zarządu wspólnoty, argumenty

przemawiające za zaliczeniem do kategorii majątkowych przytoczył Sąd Najwyższy

w postanowieniu z 26 stycznia 2006 r sygn. sygn. akt V CSK 53/05 (nie publ.),

wskazując przede wszystkim na utrwalony pogląd, iż o majątkowym lub

niemajątkowym charakterze takiej sprawy decyduje przedmiot uchwały (por.

postanowienie z dnia 27 lutego 2001 r. V CZ 4/01 – OSNC 2001, nr 7 – 8, poz. 124,

postanowienie z dnia 11 lutego 2003 r. V CZ 2 08/02 – nie publ., uchwała z dnia

7 stycznia 2004 r. III CZP 100/03 – OSNC 2005, nr 2, poz. 29, uchwałą z dnia

9 grudnia 2005 r. III CZP 111/05 – dotychczas nie publ.). Zgodnie z tym poglądem,

nie ma jednego, wspólnego dla wszystkich uchwał wspólnoty mieszkaniowej,

kryterium rozstrzygającego o majątkowym bądź niemajątkowym charakterze spraw

dotyczących uchylenia, uznania za nieistniejące lub ustalenia nieważności tych

uchwał lecz w każdym indywidualnym przypadku należy badać jakich praw

podmiotowych uchwała dotyczy – majątkowych czy niemajątkowych i stosownie do

wyniku tego badania kwalifikować rozpoznawaną sprawę.

Prawami majątkowymi są prawa wywodzące się bezpośrednio ze stosunków

obejmujących ekonomiczne interesy stron, a niemajątkowymi są prawa służące

ochronie dóbr osobistych oraz stosunków rodzinnych pomiędzy małżonkami,

krewnymi, powinowatymi. Niekiedy do praw niemajątkowych zalicza się także, tzw.

prawa organizacyjne, wynikające z przynależności do korporacji o charakterze

gospodarczym.

Przechodząc

do

spraw

związanych

z

funkcjonowaniem

wspólnoty

mieszkańców, Sąd Najwyższy wskazał na jej ścisły związek z własnością lokali (art.

6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, jedn. tekst Dz. U. 2000 r., Nr

80, poz. 903). Sprawami wspólnoty kieruje zarząd, a przedmiotem zarządu jest

wspólna rzecz, do której prawa przysługujące właścicielom mają oczywisty

charakter majątkowy. Dlatego czynności podejmowane przez zarząd, wymienione

w art. 22 ustawy, z natury dotyczą interesu ekonomicznego właścicieli lokali, a nie

osobistych praw członków zarządu. Członkowi zarządu nie przysługuje podmiotowe

prawo w tym zakresie, ponieważ jego status wynika z sytuacji faktycznej

ukształtowanej wolą większości wyrażoną w uchwale. Podejmując działania

zaczepne lub obronne dotyczące zmiany w składzie zarządu, członek zarządu lub

inny właściciel zmierza do utrzymania lub zmiany dotychczasowego stanu, ze

względu na kierowanie przez nią sprawami wspólnoty. U podstaw działania leży

więc interes ekonomiczny ogółu właścicieli lokali i ten interes, a nie realizacja

abstrakcyjnych praw członka wspólnoty, określa charakter sprawy o uchylenie,

ustalenie nie istnienia lub nieważności uchwały o

wykluczeniu, jako sprawy o

prawa majątkowe.

Podzielając

trafność

przytoczonego

wywodu

należy

uznać,

że

w rozpoznawanej sprawie przesłanką dopuszczalności skargi kasacyjnej była

również wartość przedmiotu zaskarżenia. Wyżej stwierdzono, że nie osiągała ona

najniższego progu zaskarżenia wynoszącego 50 000 zł. Dlatego zaskarżone

postanowienie odpowiadało prawu (art. 3986 § 2 k.p.c.), a zażalenie winno być

oddalone na podstawie art. 3941 § 1 i 3 k.p.c., w związku z art. 39814 k.p.c.