IV CZ 73/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 73/09

POSTANOWIENIE

Dnia 19 listopada 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa H. K.

przeciwko J. K. i L. K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 19 listopada 2009 r.,

zażalenia powódki

na postanowienie Sądu Okręgowego w B.

z dnia 26 czerwca 2009 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Dnia 25 lutego 2009 r. H. K. wniosła skargę o wznowienie postępowania

zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w B. z dnia 8 lutego

2007 r., domagając się zwiększenia przysługującego jej zachowku. W toku tego

postępowania ustalono, że w skład spadku po jej matce M. K. wchodzi jedynie

spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Tymczasem okazało się,

że spadek obejmuje również „majątek zabużański”, o czym H. K. dowiedziała się,

jak twierdzi, dnia 25 kwietnia 2008 r.

Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2009 r. Sąd Okręgowy w B. odrzucił

skargę. W uzasadnieniu wyjaśnił, że, zgodnie z art. 407 § 1 k.p.c., skargę

o wznowienie wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia, w którym strona

dowiedziała się o podstawie wznowienia. W niniejszej zaś sprawie Halina

Kondraciuk wniosła skargę po upływie tego terminu.

W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego H. K. wniosła o uchylenie

postanowienia w całości, zarzucając błędne przyjęcie, że powzięta przez nią

wiadomość o toczącym się postępowaniu w przedmiocie przyznania rekompensaty

za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Polski jest początkiem

biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Samo bowiem

wszczęcie i prowadzenie postępowania przez organ administracyjny nie wskazuje

na fakt przyznania rekompensaty, od której przysługiwałby zachowek. Dopiero zaś

powzięcie wiadomości o przyznaniu rekompensaty może być miarodajne do

ustalenia daty, od której biegnie termin 3 miesięcy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Powódka w zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia

26 czerwca 2009 r. trafnie podnosi, że toczące się postępowanie administracyjne

nie oznacza jeszcze przyznania rekompensaty za „mienie zabużańskie”, od której

przysługiwałby

zachowek.

Występując

jednak

ze

skargą

o

wznowienie

postępowania w sprawie o zachowek, w istocie sama sobie przeczy. Skoro bowiem

nie została jeszcze przyznana rekompensata, to nie zwiększyła się wartość majątku

spadkowego, od której oblicza się wysokość zachowku.

Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2005 r. Sąd Rejonowy stwierdził nabycie

spadku po M. K. na podstawie testamentu notarialnego z dnia 2 kwietnia 2004 r. w

¾ częściach przez syna J. K. i w ¼ części wnuczkę L. K. W testamencie znajduje

się też oświadczenie M. K., że wspólnie z mężem F. K. wyposażyła swoja córkę H.

K., finansując w całości nabycie przez nią spółdzielczego własnościowego prawa

do lokalu mieszkalnego oraz wyposażając jej mieszkanie, a po śmierci męża pomagając finansowo córce. W testamencie znalazł się też zapis zobowiązujący

spadkobierców do przeniesienia na rzecz H. K. własności rzeczy ruchomych

(maszyny elektrycznej do szycia, futra długiego oraz złotego zegarka), który został

wykonany.

Dnia 17 sierpnia 2008 r. H. K. wniosła o stwierdzenie nabycia spadku na

podstawie ustawy po matce M. K., zmarłej w dniu 26 maja 2005 r., podkreślając, że

spadek w postaci „mienia zabużańskiego” nie był ujęty w pozostawionym

testamencie. Sąd Rejonowy w Białymstoku postanowieniem z dnia 28 października

2008 r. oddalił wniosek, a Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z dnia 19 lutego

2009 r. oddalił apelację. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 28 października

2008 r. Sąd Rejonowy podkreślił m.in., że powódka wiedziała o mieniu

zabużańskim już przed 2004 r., gdy ze swoją matką załatwiała sprawy spadkowe

po jej rodzicach.

W tej sytuacji należy uznać, że Sąd Okręgowy w postanowieniu z dnia

26 czerwca 2009 r. trafnie przyjął, iż w sprawie o wznowienie postępowania upłynął

termin 3 miesięcy określony w art. 407 § 1 k.p.c.

Z przedstawionych powodów orzeczono jak w sentencji (art. 398 14 w zw.

z art. 3941 § 3 k.p.c.).

jz