IV CZ 72/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 72/10

POSTANOWIENIE

Dnia 21 października 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Barbara Myszka (przewodniczący)

SSN Wojciech Katner (sprawozdawca)

SSA Anna Kozłowska

w sprawie z powództwa Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji „W.(...)” SA w W.

przeciwko B. W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 października 2010

r.,

zażalenia strony powodowej

na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku

Sądu Okręgowego w S. z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt V Ca (…),

uchyla zaskarżone postanowienie o kosztach procesu (pkt III wyroku) i w tym

zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w

S. wraz z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania

zażaleniowego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy w S. na skutek apelacji

pozwanego B. W. od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 28 grudnia 2009 r. zmienił

nieznacznie ten wyrok, znosząc wzajemnie między stronami koszty procesu za drugą

instancję. Zażalenie na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu drugiej

instancji wniosło powodowe Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji „W.(...)” S.A. w

W., zarzucając naruszenie art. 98 k.p.c. poprzez przyjęcie, że pozwany nie jest stroną

przegrywającą i obowiązaną do zwrotu powódce kosztów procesu, pomimo oddalenia

apelacji pozwanego w zdecydowanie przeważającej części, utrzymując w mocy

orzeczenie zasądzające roszczenie na rzecz powódki w przeważającej części;

naruszenie art. 100 k.p.c. wiąże się z przyjęciem, że dokonanie przez Sąd drugiej

instancji prawidłowych ustaleń faktycznych z urzędu uzasadnia wzajemne zniesienie

kosztów postępowania apelacyjnego, uzasadniając niezasądzenie tych kosztów na

rzecz powódki, pomimo oddalenia apelacji pozwanego w zdecydowanej części.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania, ewentualnie rozstrzygnięcie sprawy, w każdym przypadku z

zasądzeniem kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie wymaga uwzględnienia.

Przede wszystkim w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 100 zdanie

pierwsze k.p.c., którego przesłanką jest częściowe tylko uwzględnienie żądań powoda, a

więc wygranie, jak i przegranie sprawy przez obie strony w jednakowym zakresie,

co uzasadnia poniesienie kosztów przez strony w podobnym zakresie. Wzajemnemu

zniesieniu kosztów postępowania sprzeciwiają się jednak zasady słuszności w razie

różnicy w wysokości kosztów, które powinna ponieść każda ze stron wskutek

ostatecznego wyniku procesu (zob. postanowienie SN z dnia 28 lutego 1985 r., II CZ

21/85, Lex nr 8690). W niniejszej sprawie uwzględnienie apelacji przez Sąd drugiej

instancji nastąpiło w znikomym stopniu, więc nie można uznać przegrania procesu przez

stronę powodową w takim samym zakresie, co przez pozwanego. Dla zastosowania art.

100 zdanie drugie k.p.c. nie ma ponadto znaczenia, że Sąd dokonał prawidłowych

ustaleń faktycznych z urzędu.

Mając powyższe na uwadze należy przyznać rację skarżącej stronie powodowej, że

zaskarżone postanowienie narusza art. 98 k.p.c., nakazujący zasądzić koszty procesu od

strony przegrywającej na rzecz przeciwnika procesowego. Przepis ten znajdował

zastosowanie w niniejszej sprawie, a słuszność odmiennego zapatrywania nie została

prawnie dowiedziona. W razie niewielkiego uwzględnienia apelacji strony pozwanej, sąd

drugiej instancji powinien ją co do zasady obciążyć kosztami postępowania apelacyjnego

na rzecz strony powodowej (art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1 k.p.c.), nie stosując art. 100

k.p.c. z takim tylko uzasadnieniem, że dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych

nastąpiło przez ten sąd z urzędu, ponieważ nie stanowi to przesłanki zastosowania

powołanego przepisu.

Dlatego na podstawie art. 3941 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 39815 § 1 zdanie

pierwsze, art. 39821 i art. 397 § 2 k.p.c. należało uchylić zaskarżone postanowienie i

przekazać sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania, pozostawiając Sądowi

Okręgowemu w S. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego na

podstawie art. 108 § 2 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 i art. 39821 oraz art. 391 § 1 k.p.c.