IV CZ 70/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 70/07

POSTANOWIENIE

Dnia 11 października 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Maria Grzelka (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa S.K.

przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu […]

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 11 października 2007 r.,

zażalenia powoda

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 6 marca 2007 r., sygn. akt [..],

oddala zażalenie i nie obciąża powoda kosztami procesu

w postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił, jako nie opłaconą,

apelację od wyroku Sądu Okręgowego w E. z dnia 10 sierpnia 2006 r., wniesioną

przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego, ustanowionego z urzędu dla

powoda zwolnionego przez sąd w całości od kosztów sądowych. Sąd Apelacyjny

uznał, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca

2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. nr 167, poz. 1398) oraz

art. 1302 § 3 k.p.c.

Zażalenie powoda na powyższe postanowienie Sąd Najwyższy uznał za

bezzasadne.

Wymóg opłacenia kwotą 30,- złotych apelacji powoda i to bez uprzedniego

wezwania oraz rygor, w razie nie zachowania powyższego wymogu, wynikał

z przepisów zastosowanych w zaskarżonym postanowieniu. W szczególności,

wbrew

stanowisku

skarżącego

i

wyrażanym

niekiedy

w

piśmiennictwie

i orzecznictwie sądów powszechnych poglądom, opłata podstawowa w kwocie

30,- złotych, obiektywnie rzecz biorąc, nie powinna budzić wątpliwości co do tego,

czy jest opłatą w wysokości stałej, skoro na taki jej charakter wskazywało

określenie opłaty podstawowej w kwocie nie uwarunkowanej jakimikolwiek

zależnościami i nie podlegającej żadnym zmianom. Wnioskowanie skarżącego

o różnej treści pojęcia „strona” w k.p.c. i art. 7 ust. 1 wymienionej ustawy o kosztach

sądowych w celu przyjęcia, że pełnomocnik procesowy jest stroną w rozumieniu

ustawy o kosztach sądowych oraz nie jest stroną zwolnioną od kosztów sądowych,

wg kodeksu postępowania cywilnego, a zatem, że przy wniesieniu apelacji przez

adwokata sama strona, której sąd udzielił zwolnienia, powinna być wezwana do

uiszczenia opłaty podstawowej, nie uwzględnia, iż rozszerzone w w/w ustawie

o kosztach sądowych pojęcie strony zostało przewidziane na użytek sytuacji,

w której z udziałem określonych osób, nie będących podmiotami stosunku

materialno – prawnego stanowiącego przedmiot sprawy, wiąże się ponoszenie

kosztów sądowych. O ile zatem, trzeba się zgodzić, że przedstawiciel ustawowy

mieści się w kręgu osób, do których odnosi się pojęcie strony w rozumieniu art. 7

ust. 1 w/w ustawy o kosztach, o tyle nie sposób przyjąć, że tego rodzaju status

przysługuje pełnomocnikowi (art. 96 k.c. in fine); jest on reprezentantem

zaangażowanego

w

stosunek

cywilno – prawny podmiotu

na

podstawie

oświadczenia reprezentowanego i to również w przypadku ustanowienia adwokata

z urzędu (art. 118 k.p.c.). Jako taki nie jest odrębną od reprezentowanego podmiotu

stroną ani w rozumieniu przepisów k.p.c. ani w świetle art. 7 ust. 1 w/w ustawy

o kosztach sądowych. Nie jego, jako strony, dotyczy obowiązek uiszczenia opłaty

podstawowej, natomiast jego, jako pełnomocnika, dotyczą przepisy art. 133 § 3

i art. 1302 § 3 k.p.c.

Co do okoliczności, w wyniku których nie została uiszczona opłata

podstawowa od apelacji wniesionej przez adwokata, względnie w wyniku których

opłata ta została uiszczona, to - ze względu na nie podlegający wyjątkom wymóg

ustawy - pozostają one wyłącznie w sferze stosunków pomiędzy stroną

i reprezentującym ją adwokatem; skutki nieopłacenia apelacji, wniesionej przez

adwokata, w każdym razie poddają się unormowaniu przewidzianemu w art. 130 2

§ 3 k.p.c.

Odnośnie do naruszenia prawa powoda do sądu w związku z zarzucanym

przez skarżącego naruszeniem art. 6 ust. 1 Konwencji z dnia 4 listopada 1950 r.

o ochronie

praw

człowieka

i

podstawowych

wolności,

należy

zauważyć,

że podstawą wydania zaskarżonego postanowienia była obowiązująca ustawa,

której nie zmieniła ze skutkiem wstecznym ustawa z dnia 14 grudnia 2006 r.

o zmianie ustawy o kosztach sadowych w sprawach cywilnych (Dz.U. nr 21, poz.

123). W kwestii niezgodności z Konstytucją RP przepisu art. 10 ust. 2 ustawy

z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych należy

natomiast stwierdzić, że w tym zakresie uprawnionym do orzekania jest Trybunał

Konstytucyjny. Można dodać, że zasadę pobierania opłaty podstawowej od pism

pochodzących od strony zwolnionej od kosztów sądowych przez sąd przewidywał

art. 14 ust. 2 wymienionej ustawy, a nie art. 100 ust. 2, który dotyczył problematyki

powtarzalności opłaty podstawowej.

Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie (art. 398 14

w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Mając na uwadze sytuację, która legła u podstaw udzielenia powodowi przez

sąd całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych Sąd Najwyższy nie obciążył

powoda kosztami procesu za postępowanie zażaleniowe (art. 102 k.p.c.).