IV CZ 7/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 7/19 POSTANOWIENIE Dnia 24 kwietnia 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Monika Koba‎SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie z powództwa P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. (poprzednio w G.)‎przeciwko Gminie K.‎o zapłatę,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 kwietnia 2019 r.,‎zażalenia strony pozwanejna wyrok Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 19 marca 2018 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie; rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawia orzeczeniu końcowemu.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 marca 2018 r. Sąd Apelacyjny w (…) uchylił wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 2 grudnia 2016 r., w sprawie z powództwa P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko Gminie K., o zapłatę.Orzeczenie zaskarżył pozwany, wnosząc o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego i orzeczenie co do istoty sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3941 § 11 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

W judykaturze Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że celem takiego zażalenia jest poddanie pod kontrolę prawidłowości uchylenia przez sąd drugiej instancji orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego postępowania, co może nastąpić jedynie w wypadkach przewidzianych w art. 386 k.p.c. Taka konstrukcja oznacza, że Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu zażalenia nie może oceniać stanowiska sądu drugiej instancji co do meritum sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2013 r., II CZ 26/13, niepubl.).Orzecznictwo Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje, że nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. występuje wtedy, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych przeciwstawionych zgłoszonemu roszczeniu.

W sprawie taka sytuacja występuje. Sąd Okręgowy przyjął, że nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa i nie mogła być przedmiotem obrotu. Stąd też umowa nabycia nieruchomości przez powoda i późniejsza umowa zbycia są nieważne, zatem powód nie ma podstaw do dochodzenia odszkodowania z art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. „o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym” (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1945 ze zm.). Sąd Apelacyjny dokonał odmiennej oceny prawnej, szczegółowo argumentując, że przynajmniej przedwczesne jest stwierdzenie, że nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa, a w konsekwencji wadliwe jest przyjęcie, że obie umowy były nieważne Takie stanowisko aktualizuje kwestię zasadności i wysokości żądania zgłoszonego w pozwie, pominiętą w wyroku Sądu Okręgowego.

Zarzut naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. należy zatem uznać za niezasadny.Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak wyżej.jw