IV CZ 68/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 68/12

POSTANOWIENIE

Dnia 12 października 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący)

SSN Anna Owczarek (sprawozdawca)

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie z powództwa Syndyka masy upadłości T. T. Spółki z o.o.

przeciwko P. SA i Osiedlu T. Spółce z o.o. Spółce Komandytowo - Akcyjnej o

zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 12 października 2012 r.,

zażalenia strony powodowej

na postanowienie o kosztach postępowania zawarte w punkcie drugim wyroku

Sądu Okręgowego

z dnia 7 lutego 2012 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w O. wyrokiem z dnia 7 lutego 2012 r. oddalił apelację

powoda i apelację pozwanego Osiedle T Spółki z o.o. Spółki komandytowo –

akcyjnej, zniósł wzajemnie między apelującymi koszty procesu w drugiej instancji,

zasądził od powoda na rzecz pozwanego P. SA kwotę 1.200 zł tytułem kosztów

zastępstwa

procesowego

w postępowaniu

apelacyjnym.

Uzasadniając

rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania odwoławczego Sąd odwołał

się do zasady odpowiedzialności za wynik sporu i przytoczył art. 98 § 1 k.p.c.

Na powyższe orzeczenie, w części odnoszącej się do zniesienia kosztów

postępowania drugoinstancyjnego między apelującymi,

złożył zażalenie powód

syndyk Masy Upadłości T. – T. Spółka z o.o. Wskazując, iż apelacja pozwanego

została oddalona w całości jako bezzasadna, zarzucił że powinien on być

obciążony obowiązkiem zwrotu na rzecz powoda kosztów zastępstwa procesowego

za drugą instancję. Inne rozstrzygnięcie – zdaniem skarżącego – stoi w

sprzeczności z art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca obowiązana

jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego

dochodzenia prac i celowej obrony.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z regułą odpowiedzialności za wynik sprawy, zawartą w art. 98

k.p.c., w postępowaniu procesowym strona przegrywająca zobowiązana jest

zwrócić przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu (por. m. in. uchwała

składu siedmiu sędziów SN – zasada prawna z dnia 23 czerwca 1951 r., C 67/51,

OSNC 1951, nr 3, poz. 63). Odstąpienie od niej jest możliwe w wypadku wydania

rozstrzygnięć o częściowym uwzględnieniu żądań, jeżeli przeciwnik uległ

co do nieznacznej części żądania albo określenie należnej mu sumy zależało

od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu (art. 100 zd. 2 k.p.c.), ugodowego

załatwienia

sprawy

(art.

k.p.c.),

bądź

w

sytuacjach

szczególnych

uzasadnionych zasadą słuszności (art. 102 k.p.c.), zawinieniem strony polegającym

na niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniu (art. 103 k.p.c.).

Odpowiednikiem wskazanej zasady w odniesieniu do rozstrzygnięć o częściowym

uwzględnieniu żądań stron jest art. 100 zd. 1 k.p.c. Ze względów pragmatycznych

ustawodawca dopuścił jednak w tych sprawach, w miejsce samodzielnych

rozstrzygnięć o kosztach postępowania, po dokonaniu rozrachunku i odpowiednio

do jego wyniku i treści orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie wydawanie

postanowień o wzajemnym zniesieniu lub stosunkowym rozdzieleniu kosztów

postępowania. Oznacza to, że uzupełnieniem reguły odpowiedzialności za wynik

sprawy jest zasada kompensaty. Podjęcie postanowienia w oparciu o art. 100 zd. 1

k.p.c. wymaga ustalenia proporcji między zgłoszonymi a uwzględnionymi żądaniami

i zarzutami stron a wynikiem procesu. Jeżeli strony w równym lub zbliżonym

stopniu wygrały i przegrały proces, a poniesione przez nie koszty nie pozostają

w dysproporcji, właściwym rozstrzygnięciem jest zniesienie wyłożonych kosztów

postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 1985 r., II CZ

56/85, nie publ., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 1991 r., II CZ

255/90, OSP 1991, nr 11, poz. 279, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego

2002 r., I PKN 932/00, OSNP 2004, nr 4, poz. 63).

W przedmiotowej sprawie apelacje powoda Syndyka Upadłości T.-T. Olsztyn

Spółki z o.o. oraz pozwanego Osiedla T. Spółki z o.o. Spółki komandytowo akcyjnej zostały oddalone, przy czym skarżący ponieśli koszty postępowania

odwoławczego w takiej samej wysokości (odpowiednio: powód opłata sądowa

1.263 zł,

pozwany opłata sądowa 1.263 zł, wynagrodzenie pełnomocników po

1.200 zł). Tym samym strony w równym stopniu wygrały i przegrały w

postępowaniu odwoławczym, zatem rozstrzygnięcie o zniesieniu kosztów tego

postępowania co do zasady było prawidłowe i znajdowało oparcie w przepisie art.

100 zd. 1 k.p.c. Uchybieniem Sądu Okręgowego było jedynie powołanie art. 98

k.p.c., jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia o kosztach postępowania także

w odniesieniu

do

skarżących

stron.

Niemniej, mimo

błędnego

wskazania

wskazanego przepisu, orzeczenie wydane w tym przedmiocie odpowiada prawu.

Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w zw.

z art. 3942 § 1 k.p.c. oddalił zażalenie jako bezzasadne.

jw