IV CZ 67/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 67/12

POSTANOWIENIE

Dnia 5 października 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Barbara Myszka (przewodniczący)

SSN Marta Romańska

SSA Władysław Pawlak (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi dłużnika

na czynności Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym

w sprawie egzekucyjnej

z wniosku wierzyciela S. B. S. A. SA z siedzibą w Paryżu, Oddziału w Polsce z

siedzibą w W.

przy uczestnictwie dłużnika A. B.,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 5 października 2012 r.,

zażalenia dłużnika

na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 20 lipca 2011 r.,

1. oddala zażalenie;

2. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego na rzecz

radcy prawnego J. K. wynagrodzenie w kwocie 120 (sto

dwadzieścia) zł. powiększonej o podatek od towarów i

usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej

dłużnikowi z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 lipca 2011 r. Sąd Okręgowy,

działający jako sąd drugiej instancji odrzucił, skargę kasacyjną dłużnika A. B. od

postanowienia tegoż Sądu z dnia 8 grudnia 2010 r., którym oddalił zażalenie

dłużnika od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 6 października 2008 r.

(odrzucające zażalenie dłużnika na zarządzenie Przewodniczącego w przedmiocie

zwrotu wniosku dłużnika o wyłączenie sędziego).

W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 398 1

k.p.c. skarga kasacyjna

przysługuje w sprawach, w których sąd drugiej instancji wydał prawomocne

orzeczenie merytoryczne lub postanowienie o odrzuceniu pozwu albo umorzeniu

postępowania. Tymczasem zaskarżone postanowienie nie rozstrzyga sprawy

merytorycznie, ani też nie jest postanowieniem odrzucającym pozew albo

umarzającym postępowanie.

Ponadto zwrócił uwagę, iż, stosownie do art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu

przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub

radców prawnych. W przedmiotowej sprawie zaś dłużnik osobiście sporządził

skargę kasacyjną.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podał przepis art. 398 6 § 2 k.p.c.

w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

W zażaleniu wniesionym przez profesjonalnego pełnomocnika, dłużnik

domaga się uchylenia postanowienia z dnia 20 lipca 2011 r. i przekazania sprawy

Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania z zasądzeniem kosztów

postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zarzucił naruszenie: art. 126 § 1 k.p.c. w zw. z art. 394 § 3 k.p.c. art. 3941

§ 3 k.p.c. oraz art. 3986 § 2 k.p.c. poprzez sprzeczne z interesem strony

zakwalifikowanie wniesionego pisma jako skargi kasacyjnej i w konsekwencji

nieuzasadnione odrzucenie środka odwoławczego dłużnika; art. 130 § 5 k.p.c.

poprzez

jego zastosowanie; art. 871 § 1 k.p.c. poprzez niezasadne przyjęcie,

że brak

podpisu

profesjonalnego

pełnomocnika

na

środku

odwoławczym

skierowanym do Sądu Najwyższego ma charakter braku nieusuwalnego.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Odrzucony środek odwoławczy dłużnika zatytułowany przez niego jako

„skarga kasacyjna i zażalenie”, a potraktowany przez Sąd drugiej instancji jako

skarga kasacyjna, został sporządzony z naruszeniem art. 87 1 § 1 k.p.c. W związku

z tym taki środek odwoławczy niezależnie od nazwy, którą mu nadała strona

pozbawiona

zdolności

postulacyjnej

podlegał

odrzuceniu.

Stosownie

do

powołanego przepisu, w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje

zastępstwo stron przez adwokatów i radców prawnych, co oznacza, iż skarga

kasacyjna czy też zażalenie powinny być sporządzone

i podpisane przez

profesjonalnego pełnomocnika, chyba że strona jest osobą mającą kwalifikacje

wskazane w § 2 tegoż artykułu. Konsekwencją braku zdolności postulacyjnej strony

jest niedopuszczalność środka odwoławczego skierowanego przez nią osobiście do

Sądu Najwyższego, skutkującą odrzuceniem go bez wzywania o jego uzupełnienie

(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2012 r., V CZ 132/11, nie

publ. i z dnia 21 września 2011 r. I CZ 59/11 nie publ.).

Po drugie, wniesiony przez dłużnika środek odwoławczy podlegał odrzuceniu

nie tylko na podstawie wskazanej przez Sąd drugiej instancji, tj. art. 3981 § 1 k.p.c.,

ale także ze względu na treść art. 3941 § 2 k.p.c. Mianowicie, postanowienie,

którego dotyczył ten środek było wydane w wyniku kontroli instancyjnej,

a w dodatku nie było orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie, jak

również ze względu na przedmiot sprawy zażalenie nie było dopuszczalne, skoro

w tego rodzaju sprawach (skarga na czynność komornika) skarga kasacyjna jest

niedopuszczalna.

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 398 14 k.p.c.

w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielnej dłużnikowi z urzędu

w postępowaniu zażaleniowym orzeczono w oparciu o przepisy § 12 ust. 2 pkt 2

w zw. z § 10 ust. 1pkt 8 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz

ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę

prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz.1349 z poz. zm.).