IV CZ 67/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 67/08

POSTANOWIENIE

Dnia 21 sierpnia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Barbara Myszka (przewodniczący)

SSN Jan Górowski

SSN Antoni Górski (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa M. K., Z. K. i J. K.

przeciwko (…) Zakładowi Ubezpieczeń SA w W. Oddziałowi Okręgowemu w L.

o odszkodowanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 sierpnia 2008 r.,

zażalenia powódki M. K. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 7 maja 2008 r.,

sygn. akt I ACa (…),

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną

powódki M. K. jako niedopuszczalną, uznając że wartość przedmiotu zaskarżenia nie

przekracza wysokości ustalonej w art. 3982 § 1 k.p.c. Zdaniem Sądu określając zakres

zaskarżenia powódka ograniczyła się wyłącznie do rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego

w przedmiocie apelacji pozwanego poprzez uwzględnienie jego wniosku apelacyjnego o

obniżenie przyznanej powódce kwoty odszkodowania. Ponadto stwierdzono, że

wniesiona skarga nie spełnia wymagania wskazania okoliczności uzasadniających

przyjęcie jej do rozpoznania.

W zażaleniu skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Twierdziła, że nieprecyzyjne określenie wartości przedmiotu sporu zawarte w punkcie l

skargi kasacyjnej nie powinno stanowić podstawy do odrzucenia skargi, zaś z

uzasadnienia wynika, iż intencją skarżącej było nie tylko zakwestionowanie obniżenia

stosownego odszkodowania, ale również nieprzyznanie przez Sąd odszkodowania w

wysokości określonej w pozwie i apelacji przed Sądem pierwszej i drugiej instancji.

Odnośnie do braku uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania podnosiła,

że uzasadnienie tej przesłanki może nastąpić w dowolnym miejscu skargi kasacyjnej,

wskazując, że w uzasadnieniu podstaw skargi kasacyjnej szczegółowo przedstawiono,

dlaczego skarga jest oczywiście uzasadniona.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W wyroku z dnia 1 lipca 2008 r. SK 40/07 (Dz. U z dnia 8 lipca 2008, Nr 120, poz.

779). Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 3986 § 2 i 3 w zw. z art. 3984 § pkt 3 k.p.c. w

zakresie, w jakim przewiduje odrzucenie - bez wezwania do usunięcia braków - skargi

kasacyjnej niespełniającej wymagań określonych w art. 398 4 § 1 pkt 3 k.p.c., jest

niezgodny z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji. Trybunał nie określił

daty wejścia w życie tego wyroku, co oznacza, że z datą publikacji tego orzeczenia (art.

190 ust. 3 Konstytucji) nie jest możliwe odrzucenie a limine skargi kasacyjnej z powodu

braku samego wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania lub braku uzasadnienia tego

wniosku. Ten nowy stan prawny, ukształtowany orzeczeniem Trybunału, obowiązany

jest uwzględnić w postępowaniu zażaleniowym Sąd Najwyższy. W postępowaniu tym

bowiem – w odróżnieniu od postępowania kasacyjnego - bierze się za podstawę

rozstrzygania stan rzeczy istniejący w chwili orzekania (art. 398 21 w zw. z art. 391 § 1, w

zw. z art. 316 § 1 i w zw. z art. 361 k.p.c.). Przez „stan rzeczy” należy zaś rozumieć m.

in. aktualny (obowiązujący w dacie orzekania) stan prawny. Skoro zaś w aktualnym

stanie prawnym nie jest możliwe odrzucenie skargi kasacyjnej, bez wzywania do

usunięcia jej braku polegającego na niezamieszczeniu w skardze wniosku o jej przyjęcie

do rozpoznania lub uzasadnienia tego wniosku, to zaskarżone postanowienie, wydane w

poprzednim stanie prawnym i wychodzące z odmiennych założeń, nie może się ostać.

W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny, podkreślając konieczność

egzekwowania przewidzianych w ustawie dla skargi kasacyjnej wymogów formalnych,

zwrócił uwagę na to, że przesadny rygoryzm w tym względzie jest nieuzasadniony.

Takie podejście należy zastosować do kwestii badania w niniejszej sprawie zakresu

zaskarżenia wyroku Sądu Odwoławczego skargą kasacyjną. Sformułowanie tego

zakresu jest niejednoznaczne. Z jednej strony można uznać za tym Sądem, że

rzeczywiście wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 33.000 zł., a zatem poniżej progu

przewidzianego w art. 398 § 1 k.p.c., decydującego o dopuszczalności skargi

kasacyjnej. Z drugiej jednak, skarżący wyraźnie określił kwotę zaskarżenia na 153.000

zł. i uiścił od niej opłatę, co mogłoby wskazywać na szerszy zakres zaskarżenia. Tę

rozbieżność należałoby zatem też wyjaśnić, przed podejmowaniem decyzji o odrzuceniu

skargi.

Z tych względów zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu (art. 394 § 3 w

zw. z art. 39821 i w zw. z art. 39815 zdanie pierwsze k.p.c.).